Noiz sortua: 2020-03-27 00:30:00

Koronabirusa

Etxeko zaintzan ere, babesik gabe

Segurtasun neurririk ia gabe ari dira etxez etxeko laguntza zerbitzuko langileak. Kezka agertu dute, pertsona zaurgarriekin lan egiten dutelako eta gaitza kutsatzeko beldur direlako.
Udalen eta foru erakundeen ardurapeko zerbitzu bat da etxez etxeko laguntza.
Udalen eta foru erakundeen ardurapeko zerbitzu bat da etxez etxeko laguntza. BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Maite Asensio Lozano -

2020ko martxoak 27
Zaintza krisia agerian utzi du koronabirusak eragindako larrialdiak, eta ikusgai jarri ditu sektore horietako zailtasunak eta gabeziak. Zahar etxeen inguruan zabaldu da kezka batik bat, egoitza batzuetan gaitza arin hedatzen ari baita, baina mendekotasunen bat dutenak etxean zaintzen dituzten langileak ere nabarmen arduratuta daude. «Bonba bat bihurtu gara», deitoratu du Nestor Melgosak. Etxez etxeko laguntza zerbitzuan dihardu, Gasteizen, eta kexu da babesik gabe ari direla lanean osasunez oso ahul dauden pertsonekin. «Ezinbestekoa da segurtasun neurriekin lan egitea, baina ez daukagu materialik».

Azken urteetan lan gatazketan murgilduta egon dira etxez etxeko laguntzaileak ia Euskal Herri osoan, baina, halere, sektore ezezaguna dela uste du Txelo Arias Basauriko (Bizkaia) langileak: «Jende askori interesatzen zaio zerbitzu hau ikusezina izatea». Laguntza publikoa den arren —udalek eta foru erakundeek kudeatua—, azpikontratatuta dago: «Feminizatuta eta prekarizatuta». Beharginek azaldu dutenez, askotariko mendekotasunak dituzten pertsonak artatzen dituzte, baina erabiltzaile ugari adinekoak dira. «Batzuek alzheimerra dute, edo zaintza aringarriak behar dituzte, edo mendekotasun handia dute... Oso zaurgarriak dira», zehaztu du Melgosak. Hortik dator segurtasun neurrien premia: «Pertsona batzuek autonomia handiagoa edo sare sozial zabalagoa dute, eta molda daitezke gure laguntzarik gabe epe batean, baina beste batzuk ez: etxean behar gaituzte. Eta, segurtasun neurririk ezean, gaitza kutsatu dezakegu, edo kutsatuak izan».

Pertsona kalteberekin jardun arren, sektorean ez dago halako egoeretarako protokolorik, sindikatuek gaitzetsi dutenez; osasun larrialdia hasi zenetik, langileek ez dute informaziorik jaso, ez enpresen eta ez instituzioen partez. Eman dizkieten argibide apurrak, gainera, oso nahasiak izan direla salatu dute. «Esan izan digute ez dugula maskararik erabili behar, ez bada immunoeskasia dutenekin, eritasun kronikoak dituztenekin edo biriketako gaitzen bat daukatenekin lan egiten dugula», azaldu du Melgosak. Maskararik eta eskuak garbitzeko gelik ez diote eman berari; eskularruak eta mantalak baino ez dauzka, hau da, ohiko materiala. Ariasi aste honetan iritsi zaizkio lehen maskarak, «baina erabilera bakarrekoak izaki, ez dira nahikoa».

Lankideak gaixo

Basaurin, COVID-19ak gehien kalte egin duen inguruetako batean dihardu: Kalero auzoan. «Latza da: jende asko hiltzen ari da, osasun etxeko mediku batzuk bakartuta egon dira... Eta guri enpresak ez digu maskararik eman udalean kexatzen hasi garen arte». Melgosa ere oso kezkatuta agertu da babesik gabe aritu diren bitartean birusak izan duen bilakaerarekin: «Nik zazpi etxetan egiten dut lan. Itxialdia agindu baino lehen, gutxienez bi astez izan dugu gaitza gure artean, eta oraindik ez dugu ia segurtasun neurririk lortu, ez digute probarik egin... Zer ez ote dugun egin birusarekin egun hauetan...». Ondorioak sumatzen hasi da Arias: «Lankide batzuk gaixotu dira, eta erabiltzaile batzuk ere bai. Azken batean, hau kate bat da».

Lanerako ere ez dira egun errazak izaten ari, gasteiztarraren hitzetan: «Badago kezka bat, lankideen zein erabiltzaileen artean, eta etxe batzuetan tentsioa nabaritzen da; mezu lasaigarri gutxi dago hedabideetan, eta guri psikologo lana ere egitea tokatzen zaigu. Baina familia batzuetan uko egin diote gure zerbitzuari, beldurragatik». Kontrakoa ere gertatzen ari da, hau da, langileek zama handiagoa izatea, Ariasen arabera: «Eguneko egoitzak ixtearekin batera, adineko batzuen beharrizanak areagotu egin dira: lehen, egoitzetan bazkaltzen zuten, baina, orain, etxean itxita daude; beraz, erosketak egin behar zaizkie, eta sarri janaria prestatu ere bai. Hori guztia guk egin behar dugu orain».

«Eta hau okerrera doa...», esan du, ezkor, Nestor Melgosak: «Kezkatzen nau kutsatzaileak izateak, zaintzaileak izan beharrean». Hala ere, ohartarazi du sektorearen arazoak ez dituela osasun larrialdi honek eragin. «Oraingo ezina 2008tik aurrerako murrizketen ondorioa da». Bat dator Txelo Arias: «Zaintzei balioa eman behar zaie. Asko aipatzen da hori, baina langileok lokaztuta jarraitzen dugu, eta auziari erabilera politikoa eta sindikala ematen zaio. Krisi honetan premia guztiak azaleratzen ari dira; zerbaiterako balio behar luke».

Albiste gehiago

Martxoaren 30ean eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 8.225 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 400 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 1.807 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Lantegiak itxita, Basaurin. ©Marisol Ramirez / Foku

Kutsatzeko kezka dute Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako biztanleen bi herenek

Berria

Espainiako Gobernuak atzo onartutako dekretua indarrean da, eta funtsezkoak ez diren jardueretan aritzen diren langileek etxean geratu beharko dute gaurtik aurrera. Urkullu ez dator bat neurri horrekin, ezta patronala ere. Txibitek Sanchez babestu du, baina uste du hobe litzatekeela jarduera ekonomikoa ez geratzea eta erabaki hori malgutzea.

Sidenor enpresako langileak jarduera eteteko eskatzen, aurreko astean. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Jaurlaritzak letra txikiari heldu nahi dio gutxieneko jarduera bati eusteko

Xabier Martin

Madrilen azalpen gehiagoren zain dago, baimena nahi duelako enpresei isunik jar ez diezaieten

Ospitale bateko larrialdietako sarrera ©Jon Urbe / Foku

Koronabirusa zuten 400 pertsona hil dira Euskal Herrian, eta 8.225 pertsona kutsatu

Irati Urdalleta Lete

50 pertsona hil dira atzotik, eta 452 pertsona gehiagori atzeman diete birusa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna