Noiz sortua: 2020-03-26 00:30:00

Koronabirusa. ZIENTZIAREN TALAIATIK

Erabateko konfinamenduaz

Ana Galarraga Aiestaran - Elhuyar Zientzia

2020ko martxoak 26

Bakartzea eta berrogeialdia izurriteei aurre egiteko osasun publikoko neurri arruntak izan dira, bai aspaldiko garaietan bai oraingoetan. Helburua infekzio-eragilearen transmisioa etetea da, eta, ikuspegi epidemiologikotik, ez dira gauza bera: bakartzea infektatuta daudenak osasuntsu daudenetatik isolatzean datza, eta berrogeialdia, berriz, infektatuta egon daitezkeenak besteetatik bereiztean.

Isolamenduan, beraz, jakina da bakartutakoa infektatuta dagoela; bigarrenean, berriz, zalantza dago, badaezpadako neurria da. Bakartzeak pazienteak infekzioa guztiz gainditu arte irauten du; berrogeialdiak, berriz, gaitza agertu eta hura sendatu arte, edo gaitza ez dela garatuko ziurtatu arte. Gaitzaren iraupena infekzio-eragilearen eta norberaren osasunaren araberakoa izaten da.

COVID-19a dela eta, Txinan, hasiera batean, foku nagusietako biztanleak isolatzen saiatu ziren, eta berrogeialdia ezarri zitzaien leku haietakoren batetik atera eta beste batera joan zirenei, adibidez, beren herrialdeetara itzuli ziren europarrei. Alabaina, neurriak ez ziren nahikoak izan SARS-CoV-2 birusaren hedapena gelditzeko, ez Txina barruan, ez handik kanpo.

Hala, bi neurri horiez gain, konfinamendua ere ezarri dute agintariek, gaitzaren hedapena moteltzeko eta, hala, osasun-zerbitzuek gainezka egitea (kolapsatzea) eragozteko. Berez, konfinamendua bestelako arriskuetatik babesteko erabili izan da: bonbardaketak, tiroketak… Oraingoan, birus batetik babesteko ezarri dute, baina ez osorik: agindua pixkanakakoa izan da, eta, une hauetan, populazioaren zati bati bakarrik eragiten dio: lan ekonomikoki ez produktiboa egiten duenari edo lan produktibo hori etxetik egin ezin duenari.

Askok zalantzan jartzen dute erdizkako konfinamenduaren eraginkortasuna, Italiako adibidea ekarrita gogora: han ere hala jokatu zuten lehen asteetan, baina, azkenean, konfinamendu osoa ezarri dute. Eta Espainian ere lehenbailehen ezartzea eskatzen dute askok, tartean, zientzialariek. Rovira i Virgili eta Zaragozako Unibertsitatean garatutako eredu matematikoaren egileek, esaterako, garbi adierazi dute: Espainia osoan ezin bada, gutxienez foku aktiboenetan ezarri beharko litzateke erabateko konfinamendua, lehenbailehen. Madril, Euskal Autonomia Erkidegoa, Katalunia, Gaztela-Mantxa eta Gaztela eta Leon dira foku horiek, haien esanetan.

Sortu duten ereduaren xedea da iragartzea izurriaren eragina populazio jakin batean, denboran zehar. Aldi berean, kontrol-neurrien ondorioak neurtzeko aukera ematen du, adin-taldeka banatuta. Eredua dagoeneko aplikatu dute Espainian, orain arte infektatutakoen, ospitaleratuen, Zaintza Intentsiboko Unitateen arreta behar izan dutenen eta hildakoen kopuruak aintzat hartuta, eta INE estatistika-institutuaren datu demografikoak eta mugimenduari buruzkoak erabilita. Emaitza hau da: mugikortasuna mugatzen duten neurriak hartu ezean, izurriak apirilaren lehen hamabostaldian joko du gaina Espainian, eta hil honen amaierarako gainezka egingo dute Zaintza Intentsiboko Unitateek. Lekuan leku, askoz ere lehenago iritsiko dira kolapsora. Erdizkako konfinamenduarekin bilakaera leunagoa izatea espero den arren, egileak ez dira baikorrak. Haien esanetan, erabateko konfinamendua ezarri behar da, eta azpimarra: ez da beren iritzia, ondorio zientifikoak dira.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Koronabirusaren azken datuak

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 13.406 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda. 905 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 4.972 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Diputatuak saioren hasieran, minutu bateko isilunean. / ©Mariscal, EFE

Alarma egoera luzatzea onartu du Espainiako Kongresuak

Berria

EAJk iragarri du bilera horretan egongo dela. EH Bildu, berriz, ez da joango. Konfinamenduan apirilaren 26ra arte luzatu dute Hegoaldean.

Gasteizko farmazia bat. / ©Endika Portillo, Foku

Egun beltzenetan bigarrena izan da atzokoa, hildako kopuruari dagokionez

Ekhi Erremundegi Beloki - Ane Eslava

Gutxienez 59 pertsona hil dira Euskal Herrian azken 24 orduetan koronabirusak jota. 900 hildakoen langa gainditu da. 462 positibo gehiago atzeman dituzte Hegoaldean.

350 diputatutik 43 joan dira Espainiako Kogresura ©mariscal / EFE

EAJk atea ireki dio Sanchezek proposatutako itunean parte hartzeari; EH Bildu ez da joango

Irati Urdalleta Lete

Apirilaren 26ra arte luzatu dute alarma egoera, eta Sanchezek aurreratu du uste duela hamabost egun barru berriro alarma dekretua luzatu beharko duela

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna