Albistea entzun

Koronabirusa. ZIENTZIA PENTSALDIAN

Kontzertu esperimental bat, olatuen artean

Ana Galarraga Aiestaran - Elhuyar Zientzia

2021eko martxoak 30

Gutxitan piztu du esperimentu batek hainbesteko ikusmina. Joan den larunbatean egin zen, Palau Sant Jordi aretoan (Bartzelona), Germans Trias i Pujol Ospitale Unibertsitarioko ikertzaileen gidaritzapean, eta Primavera Soundek eta musika-festibalen beste sustatzaile batzuek antolatuta. Helburua: neurri jakin batzuk hartuta, musika-festibalak eta antzeko jarduerak seguruak direla frogatzea.

Horretarako, 5.000 ikus-entzule bildu zituzten, areto itxi batean, eta elkarren arteko distantzia gorde beharrik gabe. Baina baldintza batzuk bete behar zituzten: beren datu pertsonalak eman behar zituzten, gero jarraipena egiteko; egun horretan bertan antigeno-test batean negatibo eman zutela frogatu behar zuten; FFP2 maskara bat eraman behar zuten jantzita une oro; eta sarreran tenperatura hartzen zitzaien. Aretoa ere egokitu zuten: edukiera murriztu zuten (berez, ia 18.000 pertsona har ditzake); lau eremutan banatu zuten; sarrera-irteeretan, komunetan eta barretan jendea pilatzea eragozteko neurriak hartu zituzten, eta airearen kalitatea zaindu zuten, monitorizazioaren eta aireztapenaren bitartez.

Aditu askoren iritziz, ordea, neurri horiek ez dira nahikoak kutsatzerik ez dela izango bermatzeko; are gutxiago kontuan hartuta egoera berriro okertzen ari dela. Izan ere, frogatuta dago transmisio-arriskua bereziki handia dela leku itxietan, batez ere, jende asko biltzen bada eta ozen hitz egin edo abesten badu. Horrez gain, antigeno-testek negatibo faltsuak ematen dituztela ohartarazi dute, batez ere asintomatikoetan. Hau da, sintomarik gabe ere, birusa eduki arren, negatibo eman dezakeela.

Alabaina, Boris Revollo Barriga esperimentuaren ikertzaileak baieztatu du antigeno-testa egokia dela kutsadurarik ez dela egongo bermatzeko. Azaldu duenez, antigeno testen eta PCR bidezko emaitzak batzuetan ez datoz bat, baina horrek ez du esan nahi antigeno-testak ez direla baliagarriak. Aitzitik, halako kasuetarako, egokienak antigeno-testak dira, pertsona bat kutsagarria den ala ez bereizteko gai baita.

Hain zuzen, PCR bidez birusaren RNA identifikatzen da. RNA birikoa anplifikatzean datza; hala, oso birus gutxi izanda ere, detektatzen du. Gerta daiteke infekzioa jada gaindituta izatea, eta, hala ere, PCR bidezko diagnostikoak positibo ematea.

Aldiz, antigeno-testek birusaren proteina jakin batzuk detektatzen dituzte. Positibo emanez gero, infekzioa aktiboa dela adierazten du. Negatibo emanez gero, berriz, pertsona horrek ez duela kutsatzen berretsi du Revollok.

Hala frogatu zuten iazko abenduko esperimentuan, Apolo aretoan. Oraindik ez dituzte emaitzak argitaratu aldizkari zientifiko batean, baina, Revollok aurreratu duenez, esperimentu haren emaitzek erakusten dute sarrera antigeno-testen bidez kontrolatuta, eta neurri batzuk hartuta, kontzertuak seguruak direla, distantzia fisikoa gorde beharrik gabe.

Esperimentu hartan, antigeno testean negatibo emandako 1.047 pertsonak parte hartu zuten (edukiera 2.900ekoa da). Erdiak kontzertura sartu ziren eta beste erdiek kontrol-taldea osatu zuten. Kontzertuan, Palau Sant Jordiko baldintza berberak zituzten: maskara, aireztapena, pilaketak eragozteko neurriak... Handik zortzi egunetara, PCR bat egin zitzaien guztiei. Bada, kontzertura sartu zirenen artean inork ez zuen positibo eman. Aldiz, kontrol-taldetik, hau da, kontzertura sartu ez zirenetatik, bik positibo eman zuten. Antigeno-testa ere egin zitzaien, eta horretan ere positibo eman zuten. Horrenbestez, ondorioztatu dute kontzertu batera joatea segurua dela, sarreran negatibo emanda antigeno-test batean, eta neurri jakin batzuk hartuta.

Revolloren ustez, Palau Sant Jordiko esperimentuaren emaitzak funtsezkoak izan daitezke zenbait jarduera berreskuratzeko. Izan ere, izurria txertaketen bidez kontrolatzerako luze jo lezake, eta, bitartean, testak oso lagungarriak izan daitezke ekitaldi kulturalak suspertzeko, beste batzuen artean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Jatetxe bateko zerbitzaria, atzo, Donostian, bi bezeroren COVID ziurtagiriak egiaztatzen. ©JON URBE / FOKU

Ostalariek ez dute polizia (ere) izan nahi

Maddi Ane Txoperena Iribarren Ane Eslava

Atzotik, Euskal Herri osoan da indarrean COVID ziurtagiria. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 50 lagunetik goitiko jatetxeetako langile eta bezeroek egun batetik bertzera egokitu behar izan dute neurrira

Miren Basaras. / ©Aritz Loiola, Foku

«Pandemiak loa galarazi dit niri ere»

Ibai Maruri Bilbao - Bizkaiko Hitza

Miren Basarasek esan du txertoak «oso onak» izan arren, transmisioa eteteko neurriak ezinbestekoak direla. Uste du askatasunaren izenean txertoari uko egiten diotenak «berekoiak» direla.

Otxarkoagako bizilagunak, protesta batean, asteartean. / ©Aritz Loiola, Foku

Betiko zerbitzua gura dute Otxarkoagan

Ibai Maruri Bilbao, Bizkaiko Hitza

Kutxabankek astean egun bitara murriztu du Bilboko Otxarkoaga auzoan dagoen bulego bakarreko leihatila zerbitzua. Bizilagunek protestak hasi dituzte. Bankuek, oro har, Bizkaian, bulegoen %45 itxi dituzte azken hamabi urteetan. Kutxabankek dio erabilera gutxitu delako hartu dutela erabakia.

Donostiako Antigua Auzoko Osakidetzako osasun zentroa. ©GORKA RUBIO / FOKU

«Ezin dugu martxa honetan segitu»

Oihane Puertas Ramirez

Lehen mailako arretako langileek salatu dute baliabideak falta zaizkiela. COVID-19a dela eta, osasun etxeetako lan karga «izugarri» handitu zaie, eta «gainezka» daudela sentitzen dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.