Albistea entzun

Koronabirusa. OSASUNA PENTSALDIAN

Duintasunez

Ane Pescador - Donostia ospitaleko erizaina

2021eko ekainak 13

Jaiotzen garen unetik gauza bakarra da ziurra, hilko garela. Eta orduan, zergatik ez gaude prest unea iristen denerako? Gizartean tabua da heriotza eta osasungintzak denbora luzean porrot gisa bizi izan du: gaixoa aurrera atera ezin izanak profesionalarengan sortzen zuen ezintasunagatik, heriotzari ezin aurrez aurre aurpegira begiratzeagatik.

Medikuntza triunfalistak ez zuen denbora luzean heriotza bere ogibidearen eguneroko gisa onartu nahi izan; hortaz, gaixoak abandonatu egiten ziren eta, ondorioz, gaizki hiltzen ziren. Zorionez, 60ko hamarkadan zainketa aringarriak sortu ziren. Zainketa hauek gaixo terminalaren gaitzaren azken faseetan, gaixoari eta haren senideei ongizatea, konforta eta sostengua emateko diseinatu ziren, sintomen kontrol egokia lortuz, gaixoaren azken egunak duinak izan zitezen.

Egoerak ahalbidetzen duenean, zainketa hauek denborarekin diseinatzen dira talde multidiziplinarren bitartez. Arlo fisiko eta biologikoan gaitzak sor ditzakeen sintomen kontrolaz gain, ezinbestekoa da gaixo dagoen pertsonaren arlo psikologikoa eta soziala lantzea, haren nahi eta behar guztiak ase daitezen.

Aurrez aipaturiko medikuntza triunfalistak ez lituzke minaren, goragale zein gorakoen, disnearen eta beste hainbat sintomaren kontrolak aintzat hartuko, baina ezinbestekoak dira gaixoa azken une arte duintasunez eta ahalik eta autonomia handienez bizitzeko.

Batzuetan, kontrola lortzea ez da erraza izaten eta, ondorioz, pertsona bera behin baino gehiagotan eduki dezakegu geurean ospitaleratuta. Gaitzak sortzen dizkion sintomak kontrolatzen ditugun bitartean asko ikasten dugu pertsona horretaz, zer egitea maite duen, zeintzuk diren bere senideak, gaitzarekiko duen kontzientzia maila… harreman terapeutiko estua sortzen dugu, gaixoaren nahiak, beldurrak eta kezkak entzuten ditugu. Baliteke pertsona horrek etxeko ospitaleratzearekin azkenera arte egon nahi izatea: edo baliteke etxera joan eta handik denboraldi batera gurera itzuli behar izatea, unean duen tratamendua bere ongizatea lortzeko adinakoa ez delako. Sintomak kontrolaezinak diren unea irits daiteke, gaitzak atzera-bueltarik ez duena; une horretan garrantzitsua da pertsonaren nahiei jarraituz sufrimendurik gabe duintasunez hiltzen laguntzea.

Heriotzari bizkarra ematen zion medikuntzak ez zekien zenbat galtzen zuen; zenbat ikasten dugun egunero bizitza azken une arte gozatzen bizi diren pertsonekin, agurretan maitasun hitz eta begirada zintzoenak ikusten ditugula, egunero bizitza bizitzeko dagoela erakusten digutela. Duintasunez bizitako bizitzak amaiera duina behar duela. Eskerrak besterik ezin dizkiet eman bidaiako azken momentu arte haiekin egoten uzten diguten pertsona eredugarri horiei guztiei.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Errepide bazterra, artxiboko irudi batean. ©Susanna Sáez, EFE

Txirrindulari nafar bat hil da Calahorran, auto batek harrapatuta

Uxue Rey Gorraiz

Bart gertatu da istripua. Hildakoak 19 urte zituen, eta San Adriangoa zen.

Hainbat ikasle EHUko Ibaetako campusean eginiko manifestazioan. ©Gorka Rubio, FOKU

Eraso sexistagatik salatu zuten irakaslea, «telelanera» behartua

Ion Orzaiz

EHUk espedientea ireki dio irakasleari, baina eskolak ematen segituko du, «telematikoki» bada ere. Emakume batek hainbat gizonen artean jipoitu dutela salatu du Gasteizen

PCR probak, Gasteizko Txagorritxu ospitaleko laborategi batean. ©G.RUBIO / FOKU

Astebetean %27 handitu da positibo kopurua Hego Euskal Herrian

Edurne Begiristain

Azken zazpi egunetan 1.193 kasu detektatu dituzte. Ospitaleratutako gaixo kopurua %32 handitu da epe berean: 128 eri daude gaitzarekin
Sizilian porturatu da 'Aita Mari', 105 migrante erreskatatuta

Sizilian porturatu da 'Aita Mari' ontzia, 105 migrante erreskatatuta

Uxue Rey Gorraiz

Erreskate ontzia Trapaniko portura ailegatu da astelehenean. Joan den asteartean Maltako uretan erreskatatutako 105 pertsona ziren barrenean. Ordutik, noraezean ibili da ontzia; gaur arte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.