Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Koronabirusa. EKONOMIA PENTSALDIAN

Salbuespena edo araua

Silvia Gambarte - Abokatu laboralista

2021eko ekainak 17

Onera egin al dezake langile gero eta prekarioagoak dituen herrialde batek? Erantzuna erraza da: EZ. Horregatik, bada garaia haien baldintzak hobetzea ez dadin zamatzat hartu, baizik eta denontzako onuratzat. Pertsona horiek herrialde honen motorra baitira. Haiek hondoratzen badira, denok hondoratuko gara.

Gogor jotzen gaituen prekaritate horren ondorioz, soldatak ez dira behar beste igotzen, eta kontratuek behin-behinekotasuna dute arau.

Mende honen hasieran, pezetatik eurora igarotzearekin batera, mileurista terminoa sortu zen. Urte haietan gure lan ibilbidea abiatu genuenok «mileurista» bihurtu ginen, halabeharrez. Baina ez genekien okerrena iristeko zegoela. «Mileurista» izateak gure ahalmen ekonomiko eskasa islatzen zuen, eta atzerapauso bat zen, gogor borrokatu behar zena. Gaur egun, urte askoren ondoren, ikaratuta ikusten dugu nola sinetsarazi nahi diguten luxua dela «mileurista» izatea. Izan ere, orain langileak ez dira «mileuristak» ere. Esaten digute lanbide arteko gutxieneko soldata ezin dela igo, enpresek porrot egingo luketelako. Zer enpresa klase ari dira sortzen ezin badiete 1.000 eurotik gorako soldatei eutsi?

Gure ahalmen ekonomikoa txikituz edo izoztuz doa, eta behin-behinekotasuna, berriz, handituz. Euskadin, langileen %21 aldi baterako kontratu bat sufritzen ari dira. Eta behin-behinekotasuna, normalean, ez da izaten hori bakarrik: aldi baterako kontratuak lanaldi partzialekoak ere izan ohi dira. Langileen Estatutuaren 15. artikuluak ezartzen du lan kontratuak mugagabeak edo mugatuak izan daitezkeela. Horren arabera, mugagabea da arau orokorra, eta mugatua egoera oso jakin batzuetan erabil daiteke, nahiz eta aldi baterako kontratuen iruzurrezko erabilerak kontrakoa sinetsarazi digun.

Gure lan legediak ez du ezartzen langile bati egiten zaion lehen kontratuak behin-behinekoa izan behar duenik enpresariak ikus dezan nola moldatzen den langilea lanean. Ez du ezartzen, gainera, langile batek lan ibilbide osoan aldi baterako ehunka kontratu oso labur kateatu behar dituenik. Hain zuzen, kontratu horietako gehienak, langilearen segurtasunik eza areagotu besterik egiten ez dutenak, iruzurrezkoak dira. Behin-behinekotasuna ez zen horretarako ezarri. Salbuespena arau orokor bihurtu da, baina aparteko zerbait izan behar luke berriz.

Gutako zenbatek jasan dugu behin-behineko kontraturen bat? Gehienok. Horietako zenbat ziren iruzurrezkoak? Segur aski, horiek ere gehienak.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Manifestarietako batzuk bandera moreak astintzen, Bulebarrean. ©JON URBE / FOKU

Ozen berriz: «Aski da!»

A. Iraola - I. Orzaiz - M. Asensio Lozano

Mugimendu feministak kaleak bete ditu bortxa matxistaren aurkako mezuekin. Justizia «feminista» aldarrikatu dute. Instituzioen elkarretaratzeak ere izan dira

Ikastetxe bateko korridorea eta ikasgela, artxiboko irudi batean. ©BIEL ALIÑO / EFE

Hezkuntza Legeari eginiko ekarriak, murgiltzetik «laikotasun positibora»

Irati Urdalleta Lete

35 eragilek eta norbanakok egin dizkiote zuzenketak Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Legearen aurreproiektuaren lehen zirriborroari; euskarak eduki beharreko garrantzia da ardatzetako bat

<b>Txapa.</b> 'Ahobizi' txapa andre baten paparrean (artxiboko irudia). ©J.U. / FOKU

Euskarak, maitale asko eta etsai gutxi

Irati Urdalleta Lete

Nolako jarrera dute euskal herritarrek euskararen inguruan? EHUko NIK ikerketa taldearen esanetan, jarrerak onak dira orokorrean, baina badaude ahulguneak: zenbaitek mundu tradizionalarekin lotzen du oraindik ere euskara; ez, ordea, gai espezifikoekin edo lagunartean erabiltzearekin.
Indarkeria atxistaren aurkako elkarretaratze bat, Tuteran, artxiboko irudian ©Iñigo Uriz / foku

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...