Albistea entzun

Koronabirusa. EKONOMIA PENTSALDIAN

Salbuespena edo araua

Silvia Gambarte - Abokatu laboralista

2021eko ekainak 17

Onera egin al dezake langile gero eta prekarioagoak dituen herrialde batek? Erantzuna erraza da: EZ. Horregatik, bada garaia haien baldintzak hobetzea ez dadin zamatzat hartu, baizik eta denontzako onuratzat. Pertsona horiek herrialde honen motorra baitira. Haiek hondoratzen badira, denok hondoratuko gara.

Gogor jotzen gaituen prekaritate horren ondorioz, soldatak ez dira behar beste igotzen, eta kontratuek behin-behinekotasuna dute arau.

Mende honen hasieran, pezetatik eurora igarotzearekin batera, mileurista terminoa sortu zen. Urte haietan gure lan ibilbidea abiatu genuenok «mileurista» bihurtu ginen, halabeharrez. Baina ez genekien okerrena iristeko zegoela. «Mileurista» izateak gure ahalmen ekonomiko eskasa islatzen zuen, eta atzerapauso bat zen, gogor borrokatu behar zena. Gaur egun, urte askoren ondoren, ikaratuta ikusten dugu nola sinetsarazi nahi diguten luxua dela «mileurista» izatea. Izan ere, orain langileak ez dira «mileuristak» ere. Esaten digute lanbide arteko gutxieneko soldata ezin dela igo, enpresek porrot egingo luketelako. Zer enpresa klase ari dira sortzen ezin badiete 1.000 eurotik gorako soldatei eutsi?

Gure ahalmen ekonomikoa txikituz edo izoztuz doa, eta behin-behinekotasuna, berriz, handituz. Euskadin, langileen %21 aldi baterako kontratu bat sufritzen ari dira. Eta behin-behinekotasuna, normalean, ez da izaten hori bakarrik: aldi baterako kontratuak lanaldi partzialekoak ere izan ohi dira. Langileen Estatutuaren 15. artikuluak ezartzen du lan kontratuak mugagabeak edo mugatuak izan daitezkeela. Horren arabera, mugagabea da arau orokorra, eta mugatua egoera oso jakin batzuetan erabil daiteke, nahiz eta aldi baterako kontratuen iruzurrezko erabilerak kontrakoa sinetsarazi digun.

Gure lan legediak ez du ezartzen langile bati egiten zaion lehen kontratuak behin-behinekoa izan behar duenik enpresariak ikus dezan nola moldatzen den langilea lanean. Ez du ezartzen, gainera, langile batek lan ibilbide osoan aldi baterako ehunka kontratu oso labur kateatu behar dituenik. Hain zuzen, kontratu horietako gehienak, langilearen segurtasunik eza areagotu besterik egiten ez dutenak, iruzurrezkoak dira. Behin-behinekotasuna ez zen horretarako ezarri. Salbuespena arau orokor bihurtu da, baina aparteko zerbait izan behar luke berriz.

Gutako zenbatek jasan dugu behin-behineko kontraturen bat? Gehienok. Horietako zenbat ziren iruzurrezkoak? Segur aski, horiek ere gehienak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

Matalaz espazioa. / ©Iñigo Uriz, Foku

Matalaz, «umil eta pragmatiko»

Edurne Elizondo - Nafarroako HItza

Iruñeko Alde Zaharreko gazte mugimenduak autogestioa oinarri duen proiektu berri bat abiatu du, Jarauta karrikako 75.ean. Maravillas gaztetxearen husteak utzitako «ajea» gainditu, eta hutsetik hasi dute bidea.

Kulturarteko Plaza Feminista, Hernanin. / ©Jon Urbe, Foku

Babespean ahaldundu ahal izateko gune berriak

Maria Ortega Zubiate - Gipuzkoako Hitza

Emakumeen etxeek emakumeentzako «babesgune bat» aldarrikatzen dute; elkarrekin «saretu» ahal izateko eremu bat izatea nahi dute. Hernanin, Elgoibarren eta Zumaian ireki berri dituzte, beren antz eta desberdintasunekin.

Martin Villa, iazko irailaren 3an Servini epailaren aurrean deklaratu ostean, auto barruan. ©JUANJO MARTIN / EFE

Martin Villa, Servinik auzipetua

Arantxa Iraola

Auto batean auzipetu du 1976ko Gasteizko hilketengatik eta German Rodriguezenarengatik

Suhiltzaileak lanean, Gasteizen, artxiboko irudi batean. ©Endika Portillo / Foku

Gizon bat hil da Donostian, taberna batean piztutako sute batean

Berria

Gros auzoko Gure Txoko tabernako sukaldean piztu da sua, 09:00 aldera. Taberna itxita zegoen.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Egin BERRIAlaguna