Albistea entzun

Hondarribiko alardea. ANALISIA

Berdintasun Legea onartu berritan

Maite Asensio Lozano -

2022ko irailak 9

Hondarribiko alarde egunean, urte erdia betea du jada Euskal Autonomia Erkidegoko Berdintasun Lege berriak. Eusko Legebiltzarrak martxoan onartu zuen testuak, berez, 2005eko araua eguneratzea zuen helburu, baina aldaketa handirik ez zuen egin Irungo eta Hondarribiko alardeen auzian eragina duten artikuluetan. Izan ere, duela hamazazpi urteko lege hark jada oso argi utzi zuen kultura ekitaldi baztertzaileen harira nola jokatu. Are, Emakundeko orduko zuzendari Txaro Arteagak hainbatetan adierazi duenez, alardeen auzirako berariaz idatzi zuten 25. artikulua: «Debekatu egiten da emakumeek gizonekiko berdintasunean parte hartzea onartzen ez duten edo oztopatzen duten kultura jarduerarik antolatzea eta egikaritzea gune publikoetan».

Debeku horrekin batera, baina, legeak —2005ekoak eta martxokoak— betebehar batzuk ezartzen dizkie administrazio publikoei: «behar beste neurri hartu behar dituzte» diskriminazioa eragozteko eta emakumeek «parte hartzeko aukera eta partaidetza orekatua» izan dezaten, eta ezingo diete jarduera baztertzaileei «inolako laguntzarik eman». Eta beste debeku bat, halaber, administrazio publikoetako ordezkariei: «Ezingo dute ordezkari gisa parte hartu sexuan oinarrituta diskriminatzen duen zein emakumeenganako gorrotoa sustatzen duen ezein kultura jardueratan. Era berean, emakumeen eta gizonen arteko berdintasuna bilatzen duten jardueretan parte hartzea sustatuko da».

Artikuluon edukia aztertuta, ondoriozta daiteke legea ez dela betetzen Irunen ekainaren 30ean eta Hondarribian irailaren 8an. Batetik, alarde baztertzaileak egitea bera auzitan jartzen duelako arauak, Iñigo Lamarca EAEko ararteko ohiak Alardeak, ukatutako plazara liburuan (Aleka bilduma, 2018) adierazi zuenez: «Legearen interpretazio zorrotza eginez gero, debeka daitezke alarde tradizionalak. Baina berdintasunaren alde jokatu dugun erakundeak oso malguak izan gara. Ez gara muturrera joan, jabetzen garelako zer giro dagoen Irunen eta Hondarribian».

Eta bestetik, bi herriotako udalek ez dutelako konponbide prozesurik abiatu, eta, gainera, alkateek beti egin dietelako harrera desfile baztertzaileei udal ordezkari gisara. Puntu horri buruz azterketa bat eskatu zuen Garbiñe Biurrun epaileak liburu berean: «Alarde tradizionalek jasotzen baitute erakunde publikoen laguntza: zer da, bestela, alkateen presentzia? Alkate batek harrera egiten dionean alarde bati eta besteari ez, bati babesa ematen dio, eta besteari ukatu egiten dio. Hor patrozinio bat dago, ekintza politiko bat: erabaki bat».

Bi udalotan agintean dauden alderdien buruzagitzek eta bestelako erakundeek —Emakundek eta Arartekoak izan ezik— ez diete sekula kritika zorrotzik egin jardun horregatik: berdintasunaren inguruko kontsentsu sozialen eta herri itunen garaian, nahiko oharkabean pasatu da Berdintasun Legea urratu izana hamazazpi urtez, eta, bide batez, milaka emakumeren oinarrizko eskubideak zapaldu izana —sarri jazarpen bortitza erabiliz—. Hala, Hondarribitik kanpo kritika gutxi eragin ditu azken egunotan Txomin Sagarzazu alkateak utzitako irudi batek: konpainia baztertzaile baten entseguan parte hartu zuen iragan asteburuan; aldiz, bezperan ez zen agertu Guztion Alardea mugimenduak udal ordezkariei egindako deialdira. Horri buruzko balorazio zehatzik egin gabe ere, legea defendatu zuen atzo Izaskun Landaida Emakundeko zuzendariak: «Berdintasuna bermatu egin behar da, eta udalek ildo horretan egin behar dute lan».

Instituzioekiko konfiantza abiadura bizian galtzen ari den garaiotan, ez da harritzeko kolektibo zapalduak mesfidati izatea lege berrien inguruan, beteko ote diren dudaz, zerbaitetarako balioko dutela amesteko beldurrez. Izan ere, paperean idatzitakoa gauzatzeko, hitzak eta asmoak baino zerbait gehiago behar da: borondatea, konpromisoa, ausardia, baliabideak. Martxoan onartutako lege berriak ere ez du halakorik ekarri Irunera eta Hondarribira.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©Jon Urbe / FOKU

Agus Rodriguez: «Jantoki sozial bat izan daiteke zerbait duina»

Miren Garate - Gipuzkoako Hitza

Kalean daudenen kopurua asko handitu da Donostian. Agus Rodriguez Donostiako Kaleko Afari Solidarioak egitasmoaren sustatzailearen esanetan, udalak bere gain hartu behar luke pertsona horien gaineko ardura, baina gaur egun eskaintzen dituen baliabideak ez dira aski.

GuraSOS deitutako manifestazioa, gaur Donostian. ©Gorka Rubio, FOKU

Zubietako erraustegia ixteko eskatu dute ehunka lagunek Donostian

Uxue Rey Gorraiz

Aldeen arteko elkarrizketa bat izan dadila galdegin dute, auziari irtenbidea bilatzeko, eta grinez nabarmendu ez Gipuzkoako Aldundiak ez eta Jaurlaritzak ere ez dutela «hitza bete».

Alemaniako Grevenbroich hiriko parke eolikoa, eta, atzean, ikatzezko zentrala, duela gutxiko irudi batean. ©SASCHA STEINBACH / EFE

PLANETAREN MUGEKIN TALKAN

Iñaki Petxarroman

50 urte dira Hazkundearen Mugak txostena kaleratu zutela. Ekonomia ulertzeko beste modu bat ezarri zuen, eta zientzian oinarritutako sistema batekin erakutsi zuen hazkunde etengabeak etorkizunean eragin zitzakeen arazoak. Gaur egun, begi bistan daude arazo horietako batzuk, hala nola klima krisia eta bioaniztasunaren galera.
 ©BERRIA

«Gure aztarna ekologikoak egungoaren hamarren bat izan behar du»

Iñaki Petxarroman

Kontsumoa eta ekoizpena apaltzea eta espiraleko ekonomia martxan jartzea beste biderik ez du ikusten Antonio Valerok.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.