Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Koronabirusa. EKONOMIA PENTSALDIAN

Nork zelatatuko ditu zelatariak?

Silvia Gambarte - Abokatu laboralista

2021eko maiatzak 21

Maiatzaren 12an, 9/2021 Errege Dekretua argitaratu zuten BOE Espainiako Aldizkari Ofizialean: rider-en legea deiturikoa. Lege horren bitartez, bi aldaketa egin dira Langileen Estatutuan: alde batetik, zehazten da plataforma digitalentzat lan egiten duten banatzaileak (rider direlakoak) soldatapeko langileak direla, eta, bertzalde, legeak nahitaezkotzat jotzen du langile batzordeari «algoritmoen eta adimen artifizialeko sistemen oinarri diren parametro, arau eta instrukzioen» berri ematea «baldin eta lan baldintzei, lana lortzeari eta hura ez galtzeari dagozkien erabakiak baldintzatzen badituzte, bai eta profil profesionalen edukia ere».

Lege honek argi eta inongo zalantzarik gabe ezartzen du langileok, rider direlakoak, soldatapeko langileak direla. Ez da gauza berria, Langileen Estatutuko 1.1 artikuluak jadaneko deskribatzen baitu zer den soldatapeko langile bat, eta, gainera, 2020an, Auzitegi Gorenak adierazi zuen banatzaileok soldatapeko langileak zirela. Nolanahi ere, enpresek langile autonomoaren kontzeptua modu iruzurtian aplikatzen jarraitzen dute, eta milaka rider-i ez diete enpresako langile gisa alta eman oraindik.

Segur aski, hedabideetan oihartzunik txikiena duen alderdia da legearen berrikuntzarik handiena. Hauxe da abangoardian kokatzen gaituena: lege horren arabera, nahitaezkoa da langile batzordeari jakinaraztea lan arloko erabakietan eragiten duen algoritmo edo adimen artifizialik ba ote den, bai eta algoritmo hori nola aplikatzen den ere.

Gailu elektronikoz eta aplikazioz jositako gizarte honetan, gero eta errazagoa da jendea zelatatzea. Jadaneko enpresa anitzek erabiltzen dituzte sistema horiek langileak kaleratzeko, produktibitatea neurtzeko, zereginak berriz banatzeko edo lan ibilbideak aldatzeko. Enpresen kontrola gero eta zorrotzagoa da, langileak egiten duen guziaren berri izan behar dutelako adimen artifiziala martxan jar dadin. Zorionez, oraindik ezin dute urratu langileen intimitatea.

Mundua guztiz digitalizatuta dago, eta, beraz, erabakiak jada ez dituzte pertsonek hartzen; makinek erabakitzen dute gure ordez; zeroek eta batek ordezkatuko dituzte pertsonen arteko harremanak; sentimenduak, enpatia eta maitasuna desagertu eginen dira. Indibidualismoa are gehiago zabalduko da. Akatsik txikiena ere ametitzen ez duen sistema baterantz goaz. Izan ere, akats txiki horrek zu kaleratzeko erranen dio algoritmoari. Eta, hori gertatzen den bitartean, qui custodiet ipsos custodes? Hau da, nork zelatatuko ditu zelatariak?

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©Iñigo Uriz / Foku

«Herri batzuk asko erdaldundu dira; hor egin behar dugu lan»

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

Kezkak eraman ditu herritarrak Sakanako Euskaltzaleen Sarea osatzera. Erkuden Barandiaran da kideetako bat; nabarmendu du erabileran eta administrazioaren zerbitzuetan eragin nahi dutela.

Manifestarietako batzuk bandera moreak astintzen, Bulebarrean. ©JON URBE / FOKU

Ozen berriz: «Aski da!»

A. Iraola - I. Orzaiz - M. Asensio Lozano

Mugimendu feministak kaleak bete ditu bortxa matxistaren aurkako mezuekin. Justizia «feminista» aldarrikatu dute. Instituzioen elkarretaratzeak ere izan dira

Ikastetxe bateko korridorea eta ikasgela, artxiboko irudi batean. ©BIEL ALIÑO / EFE

Hezkuntza Legeari eginiko ekarriak, murgiltzetik «laikotasun positibora»

Irati Urdalleta Lete

35 eragilek eta norbanakok egin dizkiote zuzenketak Eusko Jaurlaritzaren Hezkuntza Legearen aurreproiektuaren lehen zirriborroari; euskarak eduki beharreko garrantzia da ardatzetako bat

<b>Txapa.</b> 'Ahobizi' txapa andre baten paparrean (artxiboko irudia). ©J.U. / FOKU

Euskarak, maitale asko eta etsai gutxi

Irati Urdalleta Lete

Nolako jarrera dute euskal herritarrek euskararen inguruan? EHUko NIK ikerketa taldearen esanetan, jarrerak onak dira orokorrean, baina badaude ahulguneak: zenbaitek mundu tradizionalarekin lotzen du oraindik ere euskara; ez, ordea, gai espezifikoekin edo lagunartean erabiltzearekin.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...