Albistea entzun

'Soka'

Sokatira

Idazlea: Mikel Gurrea. Generoa: Antzerkia. Argitaletxea: Susa.

Nagore Fernandez -

2022ko ekainak 12

Zinemagintzan bide eta ibilbide oparoa eginak dituen Mikel Gurreak, oraingoan, dramagintzara salto egin, eta Soka, bere lehen antzezlana argitaratu du Susa argitaletxearekin. Dena den, kode idatzian oraintsu argitaratu bada ere, esan daiteke ez dela guztiz antzerki berria, 2017an taularatu baitzen estreinakoz Donostiako Viktoria Eugenia antzokian Tanttaka konpainiak bultzatuta, eta azkena, 2021ean, Zaragozako Teatro de las Esquinas antzokian.

Fernando Bernuesen zuzendaritzapean eta Iñaki Rikarte aktoreak hezurmamituta oholtzaratutako obra honek haurren jazarpena (edo tradizio anglosaxoian bullying-a) du mintzagai, zeinetan izenburua ematen dion objektua, alegia, soka den elementu egituratzaile nagusia. Bi zentzutan gainera: batetik, sokak beregan hartzen dituen adierek obraren adierazkortasuna puzten baitute, sinbolismoz eta hitz jokoz betez: soka da 11 urteko mutikoak bere buruaz beste egiteko aukeratutako tresna, eszena batean sokatiran dabiltza pertsonaiak, sokak izan dezakeen tentsioa iradokitzen dute gertaerek eta ekintzek ere sinbolikoki, besteak beste. Bigarrenik, sokak, eszenatokiko objektu interaktibo bezala ere badu bere pisua, dekoratutzat har daitekeen elementu nagusia baita, han-hemenka agertzen den argiteriarekin batera; atzeko paisaia. Azken erabilera horretan jarri nahiko nuke azpimarra; izan ere, darabilen apaingarri bakarra izanik, antzezlana, atrezzoari dagokionez, minimalismoz janzten baitu. Eta minimalista da, ez bakarrik atzeko oihalari begira, ezpada pertsonaiei eta ahotsei dagokienez ere, aktore bakar batek osatzen baitu zerrenda, eta bakarrizketa da erabilitako baliabide diskurtsibo bakarra. Alabaina, ez da antzezlan sinplea; elementu bakar bat eta ahots nagusi bat aski zaizkio esan eta errepresentatu behar duena adierazteko. Horixe da, nire ustez, obraren lorpen handiena.

Igorren, alegia, protagonistaren karakterizazioak ere badu zer aipatua. Tentsioa bukaeraraino mantentzeko giharra duen thriller psikologiko honek pertsonaia konplexua eta anbiguoa eraiki duela esan daiteke. Zenbait ezaugarritan pertsonaiaren sinesgarritasuna arriskuan jartzen dela iruditu zaidan arren, oro har aktante mamitsua iruditu zait; ikusleari (kasu honetan, irakurleari), distantzia hartu eta istorio bereko bi posizioen berri eman dio, errudunarena, eta, aldi berean, biktimarena. Ona ala txarra izatea perspektiba kontua dela esaten dute, eta nago oraingo honetan autoreak perspektiba horiekin egin nahi izan duela jolas, irakurlearen espektatibak kolokan jartzeraino.

Protagonista ataka larrian jarriko du antzezlanak, hainbeste, non, soka baten gisan, orain mutur batean, gero kontrakoan jartzera eta egotera behartuko duen. Istorioak aurrera egin ahala, bizitzaren soka tenkatuz joango zaio Igorri, eta bi muturrak norgehiagoka arituko zaizkio, sokatiran. Guztiarekin ere, ukitu zinematografikoz jositako antzezlan serioa eskaini digu autoreak bere lehenengo uzta dramatikoan; serioa gai aldetik, baita lanketa literarioan ere.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Errimadun bi ahots, doinu desberdinean

Bi ahots errimadun, nor bere doinuan

Miren Mujika Telleria

Irailaren 24an hasiko da Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusia, Getxon. Entseatzen hasia da Alaia Martin, baina, eguna gertu dagoen arren, urruti ikusten du oraindik. Aldiz, hamahiru urte dira Andoni Egañak txapelketak utzi zituela; lehiaren falta baino gehiago, aurreko prestaketarena sumatzen du.

Alaia Martin eta Andoni Egaña. ©Andoni Canellada / FOKU

Bi ahots errimadun, nor bere doinuan

Miren Mujika Telleria

Irailaren 24an hasiko da Euskal Herriko Bertsolari Txapelketa Nagusia, Getxon. Entseatzen hasia da Alaia Martin, baina, eguna gertu dagoen arren, urruti ikusten du oraindik. Aldiz, hamahiru urte dira Andoni Egañak txapelketak utzi zituela; lehiaren falta baino gehiago, aurreko prestaketarena sumatzen du. ARGAZKIAK: Andoni Canellada / Foku

Simone Veilek 16 urte baizik ez ditu Gestapok arrastatu duelarik. ©PATXI BELTZAIZ

Biziaren martxari aldarri

Ainize Madariaga

Azken aldiz eman dute 'Simone Veil' pastorala Muskildin. Shoahren biktima izan zen, abortuaren legea lortu zuen Frantziako Parlamentuan, eta Europako Parlamentuko lehendakari izendatu zuten. Pastoral landua eta berritzailea izan da.
Belaontzia

Belaontzia

Aida Fullana

Aina Fullana Llull 1997an jaio zen, Manacorren (Mallorca), eta han bizi izan da beti. Istorioak asmatzeko grinak hartaraturik, ipuinak eta komikiak argitaratu ditu txikitatik. Katalan Hizkuntza eta Literaturako gradua ikasi zuen Balearretako Unibertsitatean. 2018an, lehen saria irabazi zuen Femeninoan Idatzitako Kontakizunen Lehiaketan, gazteen kategorian. Ikasketak bukatu eta gero, urtebete ibili zen bidaiatzeari eta idazteari emana. Konfinamenduan, lehenbiziko eleberria bukatu zuen, Els dies bons (Egun onak), eta Bromerak argitaratu zion, 2001ean Alfontso Bihotz-handiaren Institutuak Valencia saria eman eta gero, narratiba sailean. Valentziako Idazleen Kritika Saria jaso berri du eleberriak. Berrogeialdia bukatu zenean, helduentzako katalan eskolak ematen aritu zen. Aurten, zuzenketari eta hizkuntza aholkularitzari buruzko graduondoko bat egin du Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, eta bertze bat helduentzako katalan irakaskuntzakoa Viceko Unibertsitatean. Ipuinak ere idatzi ditu zenbait aldizkarirentzat.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...