Albistea entzun

'Hiruki gatazkatsua: etxeko eta zaintza lanak, enplegua eta parte hartze soziopolitikoa'

Galderen bila

Idazlea: Marina Sagastizabal. Argitaletxea: Susa.

Nagore Fernandez -

2021eko urtarrilak 10

Zein da patriarkatuaren eta kapitalismoaren arteko lotura? Horrek nola eragiten du gizartean? Zehatzago, nola eragiten digu emakumeoi? Nola dago banatuta denbora gizartean eta kulturan? Zenbateraino alda lezake denboraren banaketa askeak eta honen aukera askatasunak emakumeok bizi dugun egoera asimetrikoa? Zergatik da gatazkatsua emakumeok esparru domestiko, laboral eta soziopolitikoaren artean eraikitzen dugun bizitza? Marina Sagastizabalen Hiruki gatazkatsua: etxeko eta zaintza lanak, enplegua eta parte hartze soziopolitikoa obrak era honetako galderak eragin eta iradoki dizkit irakurketa prozesuan zehar, eta, kasu askotan, erantzun ere bai. Patriarkatuaren eta kapitalismoaren arteko ezkontzatik abiatuta, kapitalaren eta bizitzaren arteko harremanaz mintzo zaigu gasteiztarra saiakera honetan, bien arteko tenkak, batez ere emakumeongan (eta zapaldutako beste kolektibo subalternoengan), nola eragiten duen azalduz.

Irakurle bezala, hau izan da nire ondorio nagusienetarikoa: egoera aldatu behar dugula argi izan dut hasieratik bertatik, baina, nola egin genezake? Besteak beste, bizitzan ditugun lehentasunak aldatzen: denboraren kudeaketa askearen mesedetan, kapitalari garrantzi gutxiago, eta bizitzari eta denbora pertsonalari askoz gehiago ematen. Guztiz argigarria deritzot liburuak iradoki didan horri. Saiakeraren sakontasunaz ere asko esaten du. Izan ere, askotan entzun ditut denboraren aipamenak eta teoriak: denboraren joanak eragiten duen mina erromantikoetan. Tempus fugit. Denboraren iheskortasuna eta minutu guztiak bizi beharra. Carpe diem. Baina, oso gutxitan hausnartu dut hain kontzeptu erabili eta abstraktuak norbanako bakoitzaren errealizazio pertsonalean izan dezakeen eraginaren inguruan. Eta Sagastizabalen hitzek horretarako aukera eta espazioa eman didate: nire ideiak gehiago korapilatzeko eta barrurago iristeko.

Testu jantzia bada ere, zeharbiderik bako tonu arin eta zuzenarekin egingo du topo irakurle orok; kontzeptu ponposoak oso ondo ulertzen dira, eta datu estatistikoek ere argitasuna ematen diote testuari. Oinarrian proiektu eta ikerketa-lan akademiko luze bat ezkutatzen da, baina, iruditzen zait irakurleetara, erregistrora eta zabalkundera ondo moldatutako testua dela, gaiaren inguruan gehiago edo gutxiago jakin, esparru guztietara iristen den obra baita. Eta eskerrak, (oraindik orain) patriarkala den kulturak eta gizarteak era honetako liburuak behar baititu.

Maiz, erantzun argi eta zuzenak aurkitu ditut Sagastizabalen saiakera lanean, zenbakiek eta datu estatistikoek ere erdietsi didate aurrez sortutako jakin-mina; baina, gehienetan, beste galdera batekin edo batzuekin erantzun dit autoreak. Galderak luzatu egin dira irakurketan zehar; bakar batetik beste bat, edo kasu batzuetan, beste asko jaio dira, matrioxken antzera. Edozein hizkuntzalarik obra honetaz errekurtsiboa dela esango luke; akademikoak, ikerketa-lan emankorra; nik, irakurle naizen honek, egoera aldatzeko egunerokotasunari egin beharreko galdera. Batzuetan, liburuetan erantzunak bilatzen ditugu; besteetan, galderak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Jone Laspiur, atzo, emakumezko aktore berririk onenaren saria telematikoki jasotzen. ©Miguel A. Cordoba / EFE

Euskal filmek zortzi sari jaso dituzte Goya sarietan

Paulo Ostolaza

Bost garaikur eskuratu ditu Akelarre pelikulak, eta hiru Ane-k. Emakumezko aktore protagonistarik onenaren saria Patricia Lopez Arnaiz gasteiztarrari eman diote, eta emakumezko aktore berririk onenarena Jone Laspiur donostiarrari.

1 ©ALEMANIAKO ARTXIBO FEDERALAK / EZEZAGUNA

Goeringen artekaria gure artean

Amagoia Gurrutxaga Uranga

Bigarren Mundu Gerra garai oparoa izan zen naziek espoliatutako artelanen negozioan sartzeko prest zeudenentzat. Horietako bat izan zen Alois Miedl enpresaria. Artelan ugari pasarazi zituen Euskal Herritik barrena, Espainiako eta Portugalgo merkatuetara bidean. Hainbat euskal herritar izan zituen laguntzaile horretan.

Sarah Mary Chadwick abeslari eta pianista. ©BERRIA

Minari amaiera emateko biluztea

Mikel Lizarralde

Bi heriotza, harreman baten haustura eta suizidio saiakera bat. Mina eta samina dario Sarah Mary Chadwick musikariak azken bi urteetan ondu duen trilogiari. 'Me and Ennui Are Friends, Baby' du azken alea.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna