Albistea entzun

Hiesa, 40 urte. Egungo egoera. Paulina Ramirez Carvajal. Gai juridikoetako ikertzailea

«Egiaztatu behar dugu GIBa dutenak ez direla bidean geratzen»

BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Iraola -

2021eko azaroak 28

Zuzenbidean lizentziaduna da Paulina Ramirez Carvajal: GIBa dutenek jasaten duten diskriminazioa aztertu du, eta doktoretza tesia amaitzear dago. Talaia egokia du horretarako: Alcalako Unibertsitateko Klinika Juridikoan (Espainia), gaixotasun kronikoak dituztenen aholkularitza egiten du, eta GIBa dutenen lege zalantzak argitzen eta kexak jasotzen ditu, eskubide urraketei aurre egiteko.

GIBa infekzio «kutsakor» gisara izendatu izan da iragan hamarkadetan hainbat esparrutan, eta GIBa dutenek usu salatu izan dute GIBaren kalifikazio okerrak eragina duela hainbat eremutan. Egoera nolakoa da gaur egun?

Gaur egun, Espainiako sistema juridikoan, bai maila nazionalean, bai autonomikoan, bai tokikoan, indarrean daude oraindik ere gaixotasun infekto-kutsakorra kalifikazioa jasotzen duten arauak; hala ere, gaixotasun infekzioso-transmitigarri gisara kalifikatu beharko litzateke GIBa. Hori garrantzitsua da, kalifikazioak eragina baitu birusa dutenen eskubideetan. Adibidez, duela gutxi arte, lan eskaintza publikoetan ez zen zuzenean aipatzen GIBa zutenen bazterkeria, baina pertsona horiek automatikoki baztertzen ziren oposizio horren osasun azterketa egin ondoren. Hainbat bazterkeria kasu egon dira, Polizia izateko prozesuetan eta. 2019an, Espainiako Ministro Kontseiluak akordio bat onartu zuen bazterketa hori amaitzeko, eta desberdintasun bat igarri dugu: horrelako kexak murriztu egin dira gure bulegoan.

Egun, tratamenduei esker, GIB birusa dutenek bizimodu guztiz normala izan dezakete, eta lan munduan ateak itxiak izatea diskriminazio handia da haientzat.

Horixe bera. Erretrobirusaren aurkako tratamenduari esker, GIBa dutenek birus karga gutxitzea lor dezakete, detektaezina ere izan arte, eta, kasu horietan, ezinezkoa da sexu harremanetan birusa transmititzea, baita prebentzio metodoak erabiltzen ez direnean ere. Aurrerapen horiek hartu dira kontuan Ministro Kontseiluaren 2019ko akordioa onartu zenean bazterkeria egoera horiek saihesteko. Lege klinikan jasotako kontsultetan egiaztatu dugu akordio horren eragina. Hala ere, adi egon behar da, eta akordioa betetzen dela zaindu behar da, GIBdunak zeharka diskriminatuak izan ez daitezen. Egiaztatu behar dugu ez direla bidean geratzen.

Pandemiaren hasieran infektatu ziren GIBdunen adinak gora egin du. Zahar etxeetan sartzeko ere, infekzioa oztopotzat har daiteke leku batzuetan. Kontsultak badituzue horren inguruan?

GIBa 1980ko hamarkadaren amaieran edo 1990eko hamarkadan hartu zuten pertsona asko 2020 eta 2030eko hamarkadetan iritsi dira edo iritsiko dira adin horietara, eta, kasu batzuetan, etorkizun hurbilean eguneko zentro batean edo zahar etxe batean sartu beharko dute. Eremu berri horretan, GIBa dutenek oztopoak dituzte, eta oztopo horiek eragotzi egiten diete beren eskubideak gainerakoen baldintza berberetan izatea; izan ere, estatuan eta autonomia erkidegoan araudi bat dago, 1980ko hamarkadatik indarrean dagoena, eta, horren arabera, leku bat eskatzen duenak baldintza horiek bete beharko ditu: gaixotasun infekto-kutsakorrik, hil hurreneko gaixotasun kronikorik edo ospitalean ezinbesteko arreta behar duen gaixotasun klinikorik ez izatea. Horren ondorioz, autonomia erkidegoek, ezaugarri horietako gizarte zerbitzuak arautzerakoan, baztertu egiten dituzte gaixotasun infekto-kutsakorren bat dutenak eta, ondorioz, GIBa dutenak, nahiz eta gaixotasun infekto-kutsakorra ez izan, baizik eta transmitigarria.

Bizitzaren azken fasearekin lotuta, ba al da bazterkeria arriskurik beste alorren batean?

Zahartzen ari diren GIBdunen eskubideei eragin diezaiekeen beste eremu bat erretiro aurreratua hartzeko edo osasun aseguruak eskuratzeko baldintzak dira. Izan ere, legean oinarrituta, aseguru etxeek ezin dute GIB birusagatik diskriminatu, baina hala egiten dute oraindik ere, eta ez dituzte justifikatzen GIBa dutenak baztertzeko arrazoiak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Urkullu gaur, pleno monografikora sartzen. ©DAVID AGUILAR/EFE

Jaurlaritzak hilean 200 euroko laguntzak emango ditu seme-alaba bakoitzeko, 3 urte bete arte

Jone Arruabarrena

2023. urtean sartuko da indarrean neurria, eta urtean 100.000 euro baino gutxiagoko errenta daukaten familia unitateek jaso ahal izango dute laguntza hori

Maria Jesus Montero Ogasun ministroa ©JUAN CARLOS HIDALGO / EFE

Ogasun ministroa konpresen eta tanpoien BEZa jaisteko prest agertu da

Oihane Puertas Ramirez

Aurrekontuen proiektuan negoziatu nahi dute neurria, eta, ministroaren arabera, horrela Abortuaren Legean jaso izan balitz baino lehenago sartuko da indarrean. Negoziazioei «laster» ekitea espero du.

Aldak ekintza egin du goizean Baionako suprefeturan, kanpin bat muntatuz. ©Bob Edme

Iruzurrezko alokatze kontratuak jomugan ezarri ditu Aldak

Oihana Teyseyre Koskarat

Baionako suprefetura aitzinean behin-behineko kanpina muntatu dute, alokatzaile andana bat udan etxerik gabe gelditzen dela salatzeko. Prefetari gutun bat helarazi diote, botere publikoek gaiari begirako neurriak har ditzatela galdetzeko.

Ordezkari politikoak eta euskalgintzako eragileen ordezkariak, joan den larunbatean, Seguran, Udalerri Euskaldunen Egunean. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

«Arnasguneetako garapen endogenoa» sustatzeko neurriak eskatu ditu Uemak

Olatz Enzunza Mallona

Estrategia demografikoari buruzko osoko bilkura monografikoa dago Eusko Legebiltzarrean. Uemak uste du hizkuntza politikaren ikuspegitik «gai giltzarria» dela, eta euskara estrategia horietan txertatzeko ekarpenak egin ditu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.