BI AHOTSETARA

Txalaparta-Tronik

Antton Iturbe -

2016ko urriak 30

Eta ur tanta batek memoria izango balu? Hots, molekula bakoitza pasatu den leku guztien arrasto bat gordetzeko gai balitz? Uraren ziklo etengabean, milioika aldiz egin du lurretik zerura eta bueltako bidea, aldi oro leku eta garai ezberdin batean eroriz. Eta, molekulek gordetako informazio hori irakurtzeko gai bagina? Zein historia kontatuko ligukete? Liburu eta entziklopediatan idatzi duguna edo oso bestelako, eta benetako, historia bat? Ofizialtzat dugun historia ez al dago ba mito eta gezur hutsez beteta?».

Kontzeptu eder horretatik abiatu du Suso Saiz musikari handiak bere proiektu berria, aurreko asteburuan Gasteizko Mugako musika elektronikoko festibalean kontatu zigun legez. 30 urtetik gorako ibilbide luze eta oparoa eraman du Susok musikagintzan, bai sortzaile bezala, baita ekoizle eta ikertzaile moduan ere. Azken alor horretan, instrumentu ezberdinen tinbreak berebiziko garrantzia du harentzat. Ohiturak (eta historiak), musika ezberdinak beren doinu edota erritmikaren bitartez ezagutu, sailkatu eta alderatzera bultzatzen gaitu. Baina azken ikerketen arabera, gure gorputzek soinuarekiko duten sentsibilitatea tinbreari lotuta dago neurririk handienean. Hots, soinua sortzen duen instrumentuaren izaera fisikoaren ondorio den ezaugarri hori da gure zentzuak eta, bide batez, gure irudimena eta memoria gehien kitzikatzen dituena. Hari horri helduta, Saizek hamaika herrialdetako antzinako instrumentu eta eremuko hotsen grabaketak bildu, eta elektronikako moldaketa eta ehundurekin nahastu ditu, eta maitza harrigarriki koherente eta liluragarriak lortu. Didjeridoo edo txalaparta baten tinbrea softwareak artifizialki sortutakoarekin pentsa baino askoz hobeto bateratzen baita. Exotismo merkeen gainetik, denak dira sentiberatasun berberak piztutako irudimenaren isla.

Musika eta, oro har, soinua sortzeko erabiltzen ditugun tresnek ere memoria izango balute? Jotzea memoria hori askatzeko modua izan liteke, eta zer irakurriko genuke orduan? Are gehiago, irakurtzeko gai al gara? Eta irakurtzen ari garenaz jabetzeko gai?

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Salvador Illa Espainiako Osasun ministroa, atzoko agerraldian. ©CHEMA MOYA / EFE

Jaurlaritzak osasun larrialdia ezarriko du astelehenetik aurrera

Irati Urdalleta Lete - Olatz Esteban Ezkati

Tapia eta Murga sailburuek gaurko agerraldian emango dituzte xehetasunak. Madrilek hartu ditu lehen neurriak, egoera epidemiologikoak okerrera egin duela eta: tabernek 01:00ean itxi beharko dute, eta gauerditik aurrera ezingo da bezero gehiagorik sartu. Kalean erretzea ere debekatuta egongo da, bi metroko tartea bermatu ezin bada.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Martxoko egun zailenetan PCRak orain bezala eginda, 6.000 kasu izango genituen»

Maite Asensio Lozano

Pandemiaren jarraipena egiten ari den lantaldeari esker COVID-19aren transmisioa moteldu egin dela uste du Ignacio Garitano epidemiologoak. Bigarren olatua iritsi dela berretsi du, baina orain askoz positibo gehiago detektatzen direla nabarmendu du.

Bilboko Zorrozgoiti zahar etxeko egoiliar bat, atzo. ©MIGUEL TOÑA / EFE

Etsipena, beldurra eta nekea zahar etxeetan

Aloña Beraza Peña

Zahar etxeetako kutsatzeek gorakada nabarmena izan dute azken asteetan, eta langileak beldur dira ez ote diren itzuliko gaitzaren lehenengo olatuko egoerara. Egoiliarren artean ere kezka da nagusi.

Jendea paseoan Donostiako alde zaharreko kaleetan, atzo. ©Juan Carlos Ruiz/FOKU

618 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Bizkaian behera egin dute kasuek; Araban, Gipuzkoan eta Nafarroan, aldiz, igo egin dira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna