Albistea entzun

Koronabirusa

Kirola eta osasuna kontraesan ote?

Eskola kirola bertan behera utzita, haurrak desagertu egin dira futbol zelaietatik, frontoietatik... Baina komeni al da bueltatzea? Aldekoek ziurtatu dute entrena daitezkeela segurtasun neurri batzuekin, baina bada itzulera gomendatzen ez duenik ere.
Haur batzuk futbolean, Kontxako eskolarteko futbol txapelketan, artxiboko irudi batean.
Haur batzuk futbolean, Kontxako eskolarteko futbol txapelketan, artxiboko irudi batean. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Irati Urdalleta Lete -

2021eko urtarrilak 7

Eskolatik atera ondorengo entrenamendua, taldekideak, larunbat goizetako partidak... Izurriagatik eskola kirola bertan behera utzita, kirolaren arloan ere, ez dira gutxi haurrek eta gazteek izan dituzten galerak. Bultza Kirola Euskadi plataformak horri erremedioa jartzeko eskatu du, eskola kiroleko entrenamenduak berriz martxan jartzeko, alegia. Baina hori posible al da pandemia baten erdian egonda? Bilboko Mediku Zientzien Akademiak eskola kirola ez itzultzea gomendatu du.

«Uste dugu umeek behar dutela entrenatzea edo kirola bueltatzea»; argi mintzo da Bultza Kirola Euskadi plataformaren bozeramailea, Gorka Garcia. 550 talde inguru biltzen dituen plataformaren izenean, nabarmendu du haurrek eta gazteek fisikoki nahiz psikologikoki eskola kirola beharrezko dutela: «Ikerketa bat egin dugu, eta ikusten dugu umeen ohiturak aldatzen ari direla, orain sedentarioagoak direla». Horren konponbidetzat dute eskola kirola itzultzea: «Guk ez dugu eskatzen lehiaketa berriro hastea; eskatzen duguna da umeek entrenatzea behintzat». Horretarako, manifestazioak ere antolatu dituzte larunbaterako Bilbon, Donostian eta Gasteizen, 12:00etan hasita.

Bilboko Mediku Zientzien Akademiak, berriz, eskola kirola ez itzultzea gomendatu du, ez behintzat orain arte ezagutzen zen bezala: partidak, gurasoak harmailetatik begira, haurren kontaktua... Zuzendaritzako kide eta mediku den Alberto Martinezek azpimarratu du aldeko eskea, baina, haren irudiko, ez dela abagunerik egokiena, besteak beste, Gabonen ondorengo kasuen igoera posiblea, birusaren aldaera berriak eta ospitaleratu kopurua tarteko: «Egia da eboluzioa aldakorra dela, eta eboluzioak euste zantzuak emandako momentuan, eskola kirola ahalik eta azkarrena itzultzearen aldekoak izango ginateke». Bitartean, ordea, «zuhurtzia» eskatu du. «Zuhurtzia eskatzen dugu, eta ez ez dugulako sinesten kirola oso garrantzitsua eta beharrezkoa denik umeentzat. Pentsatzen dugu kirol indibidualen eta leku irekietan egiten denaren alde egin behar dugula: atletismoa, txirrindularitza...».

Neurriak bete daitezke?

Maskarak, distantziak gel hidroalkoholikoak eta termometroak eguneroko paisaiaren parte bihurtu ditu koronabirusak, baina eskola kirolean ere bete al daitezke neurri horiek? Baiezkoan dago Garcia. Azaldu duenez, irailaren 27an ekin zioten jarduerari, segurtasun neurriak betez: tenperatura hartu, eskuak garbitu, maskara erabili, gehienez seiko taldeetan banatu, haur bakoitzari bere materiala eman, begiraleek COVID-19ari buruzko prestakuntza jaso, eta abar: «Talde barruan, metro eta erdiko distantzia mantentzen dugu, eta talde bakoitzarekin begirale bat dago», azpimarratu du.

Martinezek, berriz, uste du eskola kirola gaitza zabaltzeko bide bat izan daitekeela: «Jende asko mugitzen du, futbol zelai batzuetatik besteetara mugitzen dira, automobilak partekatzen dituzte...». Gainera, segurtasun neurriak betetzea «zaila» dela deritzo: «Nik ez dut esaten ezin direnik bete, baina uste dut zaila dela betetzea: aldagelak ez erabiltzea, materialik ez elkarrekin banatzea...». Uste du «beste gauza bat» dela kirolaren zati bat «berregokitzea»: «Entrenamendu bat bada distantziarekin, maskararekin... Orduan, ondo. Baina, orduan, ez gara eskola kirolaren itzulerari buruz hitz egiten ari. Guk ulertzen dugu eskola kirola dela 'nik partida bat jokatzen dut zure aurka'».

Garciak ziurtatu du ez zutela kutsatzerik izan eskola kirola martxan egon zen hilabete pasatxoan: «Dena oso ondo antolatuta geneukan, ez zen egon kutsaturik». Baina azaroaren 7an bertan behera utzi zuen eskola kirola Eusko Jaurlaritzak. «Harrituta» geratu zirela dio Garciak: «Hainbeste material erosi dugu, hainbeste gauza egin, protokoloak egin... Eta gero, ezer barik geratu gara».

Batzuek bai; besteek ez

Eskola kirola ez, baina lehiaketa profesionaletan eta erdi profesionaletan ari diren taldeen lehiaketak eta entrenamenduak baimenduta daude Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan, baita kirolari federatuen entrenamenduak ere, seiko taldeetan egiten badituzte. Garciak ez du ulertzen horren arrazoia: «Ez dugu ulertzen abendutik kirol federatuak entrenatu ahal izatea, eta eskola kirolak ez». Izan ere, ez al dago arriskurik horientzat? «Arriskua bera da», dio Garciak. Ados dago Martinez ere: «Arrisku bera dute: kirol profesionalean ikusten ari gara». Baina alor federatuan ari diren kirol taldeek baliabide gehiago dituztela nabarmendu du Martinezek, hor dagoela aldea: «Baliabide eta kontrol batzuk daude, segituan identifikatzeko pertsonak, bakartzeko eta partida bat bertan behera uzteko; baliabide horiek ez daude eskola kirolean».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Donostia ospitalea, artxiboko irudi batean. ©Andoni Canellada / Foku

Osakidetzako krisia areagotu du beste bi arduradunen dimisioak

Ion Orzaiz- Paulo Ostolaza

Adolfo Begiristain eta Maite Martinez dira, Donostia ospitaleko kirurgia zerbitzuko zuzendariordea eta mediku zuzendariordea, hurrenez hurren.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

ERAGILE, EGILE ETA ORDEZKARI

Julen Aperrribai

Duela 25 urte sortu zuten Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseilua, euskararen normalizazio prozesua bizkortzeko eta euskalgintzako erakundeak bateratzeko. Hizkuntza politiketara begirako akordio sozial zabalak, plangintzak eta proposamen zehatzak eragiteko gaitasuna izan du hasieratik. Adostasunok galgatu egin dira sarritan pauso berean: maila sozialetik maila politikora eramateko unean.
 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Adostasun politikoek edukia behar dute; ez gaude argazkien garaian»

Maite Asensio Lozano

Lema uztera doala, azken urteetan egindako aurrerapausoak gogoratu ditu, baina aitortu du arazo batzuk «kronifikatzen» ari direla. Hartara, hizkuntza politika «sendoak» eskatu ditu.
Atzo Euskalgintzaren Kontseiluak antolatutako agerraldia; Iratxe Retolazak eta Leire Vargasek irakurri zuten adierazpena. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Euskarak izan behar du hezkuntza sistemako hizkuntza normalizatua»

Imanol Magro Eizmendi - Arantxa Iraola

Euskalgintzako hainbat pertsona ezagun batu ditu Euskalgintzaren Kontseiluak; adierazi dute euskara eta euskal kultura behar dituela ardatz Araba, Bizkai eta Gipuzkoarako ontzen ari diren Hezkuntza Legeak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.