Albistea entzun

Barrikak birziklatu etxeak argiztatzeko

Upel birtziklatuekin lanparak egiten dituzte Prieto aita-alabek, Nafarroako Zabal herrian. Aitaren zurgintza ezagutzak eta alabaren diseinu jakintzak batu dituzte Baku Barrikupel familia negozioan. Horrela, zaborra erabilgarri bihurtzen dute.
Suziri baten antza duen <em>Laika</em> lanpara, Zabal herriko prietotarren etxeko egongela argiztatzen.
Suziri baten antza duen Laika lanpara, Zabal herriko prietotarren etxeko egongela argiztatzen. IDOIA ZABALETA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Olaia L. Garaialde -

2021eko ekainak 12

Oharkabean pasatzen da Zabal herri txikian dagoen etxea (Nafarroa). Lantegi bat dago etxabean, eta han aritzen dira Jesus Prieto eta Amaia Prieto Atxotegi. Aita-alaba dira. Amaia Prietok diseinu ikasketak amaitu berri ditu, eta Jesus Prieto zurgina da. Biek dituzten ezagutzak eta kezkak batu, eta material birziklatuarekin egurrezko lanparak egiten hasi dira, Baku Barrikupel familia negozioan.

Bi arrazoi nagusirengatik hasi ziren elkarlanean. Batetik, Lizarrako denda batean lan egiten zuen Jesus Prietok: «Azken krisia etorri zenean, etorkizunik ez zegoela ikusi nuen». Bestetik, Amaia Prietok ez du argi zergatik hasi zen. Baliteke aita lanean ikusi eta zaletasuna piztu izana, edo, agian, ikasle garaiko esperientziak eraman du horretara. «Graduan ez genuen diru askorik, eta materiala zakarrontzitik ateratzen genuen», esan du Amaia Prietok.

Hiru material erabiltzen dituzte: barrikak, plastikoa eta pinu kontratxapatua. Material guztiak birziklatuak dira, elektrizitatearekin zerikusia duena izan ezik, legediak ez duelako baimentzen. Materiala jasotzeko orduan, momentuz enpresengana jotzen dute edota zakarrontzitik ateratzen dute. Esate baterako, barrikak birziklatzen dituen upelgile batekin harremanetan jarri dira materiala eskuratzeko. Birziklatua izateak duen berezitasuna azpimarratu du Amaia Prietok: «Materialak pieza bakoitzari toke berezi bat ematen dio; denak desberdinak dira, material bakoitza guztiz desberdina delako. Beraz, lanpara bakoitza bakarra da».

Lanpara familiak

Baku Barrikupel familia negozio bat da, eta lanparak familiaka sailkatuta daude. Hiru familiek osatzen dituzte lanparak: Osoak, Poloniak eta Gaztek. Formaren arabera sailkatuta daude, eta lanpara bakoitzak izen bat eta istorio bat dauka atzean. Esate baterako, Laika lanparari izen hori jarri zioten suziri baten antza duelako. Beste batzuek, berriz, Poloniako hirien izenak dituzte, Amaia Prietok han ikasi zuelako. Beraz, izen bakoitzaren atzean istorio bat dago, eta Baku Barrikupelek ere badu berea. «Baku da izena, eta Barrikupel abizena», azpimarratu du Amaia Prietok. Abizenak barrikei erreferentzia egiten die, baina beste material batzuk erabiltzeko prest daudela gehitu du Jesus Prietok: altzairua, beira eta plastikoa. «Helburua salbatzea da, zakarrontzira ez joateko lan egitea, zakarrontzian ez galtzeko. Beste materialekin jolastea gustuko dut, zurgina naiz, baina material interesgarriak ateratzen badira eta sormenezko proiektu bat bada, probatu nahi dut». Material nagusia aldatzekotan abizena aldatuko litzatekeela diote.

Horiek ez dira etorkizunerako dituzten ideia bakarrak. Bezeroak lantegira gerturatzea nahi dute, bertan nola lan egiten duten ikusi ahal izateko eta materialak ukitzeko. «Ikus dezatela ez dagoela trikimailurik», esan du Jesus Prietok. Horretarako, lantegia berritzen ari direla gehitu du: «Elkarrekin komentatzen ibili gara, eta agian kamera bat jarriko dugu, jendeak behin produktua erosita, nola egiten dugun ikusi ahal izateko. Bezero bakoitzetik istorio bat egiten badugu, primeran». Dagoeneko batzuk gerturatu direla nabarmendu dute.

Hala bada, bezeroak lantegian bertan jasotzeko prest daude. Momentuz, lanparak saltzeko erakusleihoa sarean dute, webgunean eskegita. Dagoeneko elkarrekin egin duten diseinu fasea amaitu dute. Guztira, 17 modelo aukeratu dituzte, eta gehien-gehienak hainbat modutara jarri daitezke: bertikalki, horizontalki edota zintzilik. Horren arrazoia nabarmendu du Jesus Prietok: «Lanparek bizitza bat baino gehiago izatea nahi dugu; jendea ez dadila haiekin aspertu eta berehala zakarrontzira bota. Aspertzen badira, beste aukera bat eman diezaietela, beste posizio edota toki batean jarrita».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

 ©MAIALEN ANDRES / @FOKU

«Tximeleta efektua gertatzen da; egia da»

Enekoitz Telleria Sarriegi

Sarriegiren Astrolabium konpainiak 'Butterfly effect' antzezlana estreinatu zuen igandean: tximeleta baten hegaldiak munduaren beste puntan sor ditzakeen olatuez, historian egindako keinuez, eta egin gabekoez.
Pierre-Andre Foix Exofair enpresako burua, Miarritzen ekoizten duten Every exoeskeletoa soinean. ©GUILLAUME FAUVEAU

Kanpoko hezurdura indar jokoan

Ainize Madariaga

Lan eta bizi baldintzak hobetzeko, Exofair enpresa Every exoeskeletoa ekoizten hasi da Miarritzen. Ekologikoa, erabilerraza eta denek eskuratzeko modukoa izatea du xede, partikularrak eta enpresa ttipietako langileak baititu jomugan: 30 kiloz arindu ditzake kargak.

Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako bozeramailea, artxiboko irudi batean. ©DAVID AGUILAR / EFE

Jaurlaritzak baztertu egin du ikus-entzunezkoen kontseilua sortzea

Urtzi Urkizu

Eusko Jaurlaritzako bozeramaile Bingen Zupiriak esan du «nahikoa» direla gaur egun dauden egiturak eta zerbitzuak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna