Albistea entzun

Osasuna. Lehen mailako arreta

«Zentroetara etortzeari utzi dio jende askok»

Rafa Rotaetxe. 1989tik ari da Altzako osasun zentroan, familia mediku. Izurriak lan zama handia ekarri duela esan du, eta baliabideen urriak eta neurri egokien faltak bidea zailtzen dutela.
Rafa Rotaetxe Altzako osasun zentroko atarian.
Rafa Rotaetxe Altzako osasun zentroko atarian. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Iraola -

2022ko urtarrilak 23 - Donostia

Ni familia medikua naiz, eta zentro honetan ari naiz 1989tik, paziente talde bera artatzen». Rafa Rotaetxe da (Gasteiz, 1958), Donostiako Altza auzoko osasun zentroko sendagilea, eta ebidentzian oinarritutako medikuntzaren aldeko taldeko koordinatzailea, familia medikuen Osatzen elkartean. Osasun zentro berean hainbeste urtean lanean ari delako, eta paziente talde baten inguruan jarduteko era izan duelako, haien izenak eta izaerak ezagutzeko era izan du: haien bizitzetako gorabeheren parte izan da. Lehen mailako artaren «muina» arta mota hori dela oroitu du, baina urriak direla osasun sisteman horrela jardun dezaketen langileak. «Gure osasun zentroan, adibidez, hamabi mediku gara; finkoak, bost. Denbora gehien daramana ni naiz; nire atzetik doanak ez daramatza hamar urte ere». Behin-behinekotasun larrian ari dira. Eta baliabide urriekin: «Gu, esaterako, pandemia guztian aritu gara mediku bat gutxiagorekin». Gainerako lantaldeetan ere, eskas: «Beharko genituzke bizpahiru administrari gehiago; beste erizain bat edo bi». Horiek horrela, COVID-19aren izurria erronka zaila izan da: «Osasun zentroetan egon den tentsioa bideratzeko, usu dagokiguna baino ordu gehiago egin ditugu; jakina, horrek muga bat du».

Egoera berri askori aurre egin behar izan diete. «Berriz asmatu behar izan dugu artatzeko era». Etengabeko aldaketan, eta eskeak ugarituta. «Hemen, adibidez, zahar etxearen ardura hartu behar izan genuen. Bertako osasun zerbitzuak ezin izan zion aurre egin egoerari: guk joan behar izan genuen. Han kutsatu ginen hainbat kide». Gaitzak gogor erasan zuen Rotaetxe: «Hamabost egun egin nituen ospitalean».

Izurriaren harira, osasun zentroetako aurrez aurreko arta mugatzeko neurri asko hartu dira. eta horren ondoriozko arazoak badirela onartu du. «Jende askok osasun zentroetara etortzeari utzi dio; ikusi da, adibidez, minbizi diagnostikoak-eta gutxitu egin direla». Telefono bidezko arta handitu dute. Ez da guztiz berria: «Zentrotik zentrora aldea zegoen, baina lehen, pandemia aurretik, izaten zen artaren %30 telefonoz; %70, aurrez aurre. Pandemiak irauli egin zuen egoera». Kezka eragiten die horrek. «Eta gu, adibidez, gure zentroan ari ginen, seigarren olatu hau heldu aurretik, aurrez aurreko arta berreskuratzen... Baina, olatua heldu zen, eta berriz atzera».

Estresak jota

Berriro hasi beharko dute. Ez daki aski indar izango duten. «Izan ditugu gaixoaldiak estresarengatik-eta; nekatuta gaude». Atzeratutako lanak ez dira, gainera, kezka iturri bakarra. «Buruko arazoak-eta ugaritu dira. Horri ere erantzun behar diogu». Eta osasun arazo berriei. «COVID iraunkor kasuak hor daude». Kexu da: kritika ere egin beharko dela uste du. «Sei olatu daramatzagu, eta zenbait gauzak ez zuten gertatu behar. Informazioa hobeto landu behar zen, berme gehiagorekin, eta kasu gehiago egin behar zitzaigun kontsultetan gaudenoi».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

LGTBI+fobiaren aurkako protesta. bat, Gasteizko Zabalgana auzoan. ©Jaizki Fontaneda / Foku

LGTBI kolektiboek «saretzera» dei egin dute

Jone Arruabarrena

Gorroto diskurtsoaren hedapenaz eta komunikabideek kolektiboaren aurkako erasoei ematen dieten trataeraz «kezkatuta» daudela esan dute

Irene Montero, Espainiako Berdintasun ministroa, artxiboko irudi batean. ©JAVIER LIZON / EFE

Onartu eginen dute abortuaren legea, higiene gaien zerga jaitsi gabe

Ion Orzaiz

Hileko mingarriaren ondoriozko gaixoaldia eta erditze aurreko baimena jasoko dituzte testuan. Jaurlaritzak eta EH Bilduk ontzat jo dute araua

Tomas Rubinen senideak, atzo, Bilbon, gudariaren gorpuzkiak hartu berri. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Beste bost gudari identifikatu dituzte Begoñako hilerrian

Olatz Enzunza Mallona

Identifikazio xaflei esker atzeman dituzte bost gudariak. Gogora institutuak espero du 2023ko udaberrirako amaitzea identifikazio lana

Ikusgune behatokiak atzo kaleratu zuen txostenaren aurkezpena. ©RAUL BOGAJO / FOKU

Lau urtean hirukoiztu egin dira Ikusgunen salatutako eraso LGTBIfobikoak

Jone Arruabarrena

Eraso transfoboen gorakadaz ohartarazi du behatokiak, eta Diputatuen Kongresuan trans legea tramitatzean sortu zen «gorroto giroari» egotzi diote igoera

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...