Etiopiako Gobernuak ez du Tigrayrekin negoziatuko operazioa amaitu arte

Armadak dio eskualdeko 550 matxino hil dituela astebetean. Sudanek 7.000 errefuxiatu jaso ditu liskarrak hasi zirenetik, UNHCR-ren arabera
Abiy Etiopiako lehen ministroa, iaz, Bakearen Nobel saria jaso aurretik.
Abiy Etiopiako lehen ministroa, iaz, Bakearen Nobel saria jaso aurretik. T. M. / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ander Perez Zala -

2020ko azaroak 12

Etiopiako lehen ministro Abiy Ahmedek ez du iparraldeko Tigray eskualdea gobernatzen duen TPLF Tigray Askatzeko Herri Frontearekin negoziatzeko asmorik, ez behintzat iragan astean abian jarri zuen operazio militarra amaitu arte. Agintariaren adierazpenak Afrikako Batasunaren elkarrizketarako deiaren ostean iritsi dira, eta herrialdea gerra zibil baten atarian dagoela. «Beste behin ere, etiopiarrei ziurtatu nahi diet ez dela negoziaziorik izango legea aplikatzeko ahaleginak amaitzen diren arte», idatzi zuen atzo Abiyek Twitter sare sozialean. Halere, jarrera horrek zalantzak sortu ditu, Etiopiako lehen ministroak «operazio azkar bat» hitzeman baitzuen, baina, astebeteren ostean, borrokak ez direlako amaitu eskualde horretan.

Hilaren 5ean operazio militarra hasi zutenetik, Tigrayn Interneterako eta kanpora begirako konexioak etenda daude, eta zaila izaten ari da egoeraren argazki osatua eskuratzea. Egoera horretan, Etiopiako Gobernuak ditu baliabide egokienak bere kontakizuna jakinarazteko, eta, armadak orain arte adierazitakoaren arabera, hango 550 matxino hil ditu astebetean; kontrara, ez dago argi armada federaleko zenbat soldadu hil dituzten Tigraykoek, baina «azkarra» behar zuen operazioak jada astebete irauteak iradokitzen du TPLF bere burua defendatzen ari dela.

International Crisis Grouperen arabera, 250.000 miliziano mobilizatzeko gaitasuna luke alderdi horrek. Horri begira, Debretsion Gebremichael Tigrayko presidenteak honako hau adierazi zuen iragan astean: «Gure existentzia babesteko gaude gerra honetan. Prest gaude martiriak izateko».

Etiopiako Gobernuak salatu zuen Tigrayn egiten ari diren ekintza «oldarkor eta ilegalak» konstituzioa eta ordena konstituzionala «arriskuan» jartzen dutela, baita herrialdearen subiranotasuna mehatxatzen ere; horren harira ezarri zuten larrialdi egoera eskualde horretan, eta operazio militarra abiatu. Horrekin batera, parlamentuak Tigrayko Gobernua desegin zuen, eta legealdia «legez kanpokotzat» jo; horren ordez trantsiziorako gobernu bat eratzea onartu zuen.

Aste honetan egoera nola garatu den ikusita, eta errefuxiatu uholde batek ondoko herrialdeetara ihes egin duela ikusita, Berhanu Jula jeneralak aitortu egin du armada federalaren helburua dela gatazka herrialdearen erdialdera ez hedatzea, soilik iparraldera mugatzeko. Izan ere, oraingoz, Tigraytik ihes egin duten herritar gehienak Sudanera joan dira; UNHCR Iheslarientzako Nazio Batuen Goi Mandataria azken datuen arabera, gutxienez 7.000 lagun iritsi dira herrialde horretara, nahiz eta muga ixteko erabakia hartu zuten.

Horri begira, Afrika ekialderako UNHCR-ren bulegoko zuzendari Clementine Nkweta-Salamik inguruko estatuei eskatu zien beren mugak irekita mantentzeko, ihes egiten dutenak hartze aldera: «Pertsona batzuk beren etxebizitzak uztera behartuta daude».

Tentsioa, 2018tik

Talde etniko nagusiak tentsiozko botere lehian bizi dira Etiopian. 1991tik TPLF gobernu nazionalean egon zen, harik eta 2018an EPRDDF Etiopiako Herriaren Fronte Iraultzaile Demokratikoa koalizio gobernuak agintari berria izendatu zuen arte: Abiy.

Izan ere, lehen ministroak Oparotasunaren Alderdia sortu zuen, eta EPRDDF frontea amaitutzat jo. Koalizioa osatzen zuten alderdi etniko guztiak batu ziren erakunde berri horretara, TPLF izan ezik. Haustura horretaz geroztik, Tigrayren eta gobernu nazionalaren arteko tentsioa nabarmena izan da.

Berez, aurtengo abuztu amaieran ziren Etiopian hauteskundeak egitekoak, baina gobernuak horiek atzeratzea erabaki zuen, COVID-19aren pandemiak sortutako egoera dela medio. Aldiz, Tigray eskualdean bai, han egin zituzten parlamenturako bozak, iragan irailean, herrialdeko lehen ministroari pultsu argia botaz. Etiopiako Gobernuak legez kanpokotzat jo zuen bozketa, eta tentsioa are gehiago areagotu zen.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

UNRWAko ibilgailu bat janaria banatzen Gazako herritarren artean. / ©Mohammed Saber, EFE

Palestinarrei laguntzeko dirurik gabe geratu da lehen aldiz UNRWA

Arantxa Elizegi Egilegor

Nazioarteak Palestinar Iheslarientzako Laguntza eta Lan Bulegoari hitzemandako funtsetatik erdia soilik jaso du hark Gaza eta Zisjordaniaren kasuan, eta %40 Sirian bizi diren palestinarren kasuan.

Halima Aden, iaz. ©Da Himbrechts / EFE

Halima Aden modeloak ibiltokiak utzi ditu industriak «bere sinesmenetatik urruntzera behartu» duelako

Paulo Ostolaza

Modelo somaliar-estatubatuarra hijab batekin desfilatu zuen lehena izateagatik egin zen ospetsu. Orain, Instagrameko bere profilean, azaldu du presioa sentitzen zuela bere identitateagatik: «Nire buruaren defentsan ari naiz, baina baita modaren ondorioz euren arima galdu duten guztien alde ere».

Turkiako Polizia, atzo, Ankarako Sincan espetxeko auzitegi irteera zaintzen. ©STR / EFE

Bizi guztiko espetxealdiak Turkiako estatu-kolpe saioko auzipetuentzat

Arantxa Elizegi Egilegor

475 akusatuetatik soilik 70 jo dituzte errugabetzat. 100.000 lagun baino gehiago atxilotu dituzte, estatu-kolpe saioarekin zerikusia dutelakoan

 ©ANTONIO MONTORO

«Espainiako enpresek probetxua ateratzen dute okupaziotik»

Jone Bastida Alzuru

Mundubatek egin berri duen dokumentalean aztertu dute nola Espainiako hainbat enpresaren negoziazioek eragina duten Mendebaldeko Sahararen okupazioan. Enpresa gehienek ez dute parte hartu nahi izan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna