Albistea entzun

EZAUGARRIAK

Berria -

2019ko urriak 22

Intsektu kaltegarriak baino gehiago, zimitzak deserosoak dira; egun argitan ezkutuan egoten dira, eta zaila izaten da haiek aurkitzea. Halere, prebentzioa beharrezkoa da.

Zer dira zimitzak? Intsektu hematofagoak dira: gizakien odolaren bidez elikatzen dira. Arrauzkarak dira, eta zapalak, gorriak eta iletsuak. Lau eta zazpi milimetro inguru neurtzen dute. Bizi guztian bostehun arrautza inguru jartzen ditu intsektu bakoitzak.

Non egoten dira? Oheen inguruetan egon ohi dira: oheko arropetan edota lastairen josturetan. Gaua aprobetxatzen dute ziztatzeko. Hala ere, altzarietako, lurreko edo paretetako zirrikituak ere gogoko dituzte. Etxebizitzetan ez ezik, ostatuetan ere egoten dira.

Zergatik ugaritu dira? Adituen arabera, globalizazioaren eta turismoaren eraginez egin du gora zimitzen hazkundeak. Bidaiarien esku bagajeetan sartzen dira, eta herri batetik bestera joaten. Klima aldaketak ere badu eragina: tenperatura altuagoak ugaltzeko baldintza hobeagoak eskaintzen ditu.

Zer ondorio ditu? Zimitzen ziztaden ondorioz, pikorrak ateratzen dira gorputzean, baina ez dira larriak izaten. Baliteke gorputzean sartzen duten substantzia anestesiko batek erreakzio alergikoa sortzea; horrelakoetan, osasun etxera joateko aholkatzen dute.

Zer egin izurrite bat badago? Adituen arabera, zimitzen izurriteetan espezializatuak diren enpresak dira kontrolik eraginkorrena. Lehendabizi, lurrun lehor bidezko tratamendu bat egiten dute; ostean, intsektizidak eta beste tratamendu batzuk erabiltzen dituzte.

Zeintzuk dira prebentzio neurriak? Bisitatzen diren tokietan esku bagajeak itxita eduki behar dira, intsektuak sar ez daitezen. Horrez gain, logeletan azterketa txiki bat egitea ere gomendatzen da. Garbitasuna ere kontuan hartu behar da; etxeena, zein oheko eta janzteko arropena.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

ERAGILE, EGILE ETA ORDEZKARI

Julen Aperrribai

Duela 25 urte sortu zuten Euskararen Gizarte Erakundeen Kontseilua, euskararen normalizazio prozesua bizkortzeko eta euskalgintzako erakundeak bateratzeko. Hizkuntza politiketara begirako akordio sozial zabalak, plangintzak eta proposamen zehatzak eragiteko gaitasuna izan du hasieratik. Adostasunok galgatu egin dira sarritan pauso berean: maila sozialetik maila politikora eramateko unean.
 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Adostasun politikoek edukia behar dute; ez gaude argazkien garaian»

Maite Asensio Lozano

Lema uztera doala, azken urteetan egindako aurrerapausoak gogoratu ditu, baina aitortu du arazo batzuk «kronifikatzen» ari direla. Hartara, hizkuntza politika «sendoak» eskatu ditu.
Atzo Euskalgintzaren Kontseiluak antolatutako agerraldia; Iratxe Retolazak eta Leire Vargasek irakurri zuten adierazpena. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Euskarak izan behar du hezkuntza sistemako hizkuntza normalizatua»

Imanol Magro Eizmendi Arantxa Iraola

Euskalgintzako hainbat pertsona ezagun batu ditu Euskalgintzaren Kontseiluak; adierazi dute euskara eta euskal kultura behar dituela ardatz Araba, Bizkai eta Gipuzkoarako ontzen ari diren Hezkuntza Legeak

Osakidetzako krisia areagotu du beste arduradun baten dimisioak

Ion Orzaiz

Kargua utzi du Adolfo Begiristainek, Donostia ospitaleko kirurgia zerbitzuko zuzendariordeak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.