KRITIKA. Antzerkia

Comalakoak

Mario Gasek zuzendutako <em>Pedro Paramo</em> antzezlaneko une bat.
Mario Gasek zuzendutako Pedro Paramo antzezlaneko une bat. TEATRO ROMEA Tamaina handiagoan ikusi

Arantzazu Fernandez -

2021eko urtarrilak 14

'Pedro Paramo'

Idazlea: Juan Rulfo. Dramaturgia: Pau Miro. Zuzendaria: Mario Gas. Aktoreak: Vicky Peña, Pablo Derqui. Eszenografia: Sebastian Brosa. Argiak: Paco Ariza. Jantziak: Antonio Belart. Musika eta soinua: Orestes Gas. Bideoa: Alvaro Luna. Lekua: Donostiako Viktoria Eugenia antzokia. Eguna: Urtarrilak 9.

Pedro Paramo (1955) Juan Rulforen (1917-1986, Mexiko) eleberri ospetsuak beste euskarri narratibo batean itzultzeko erronkaren zailtasun itzelak dituela aho batez onartuta ere, Pau Miroren bertsioa punta-puntakoa dela ukatzen duenik ez da aurkitu antzokiaren irteeran. Katalanak antzerkiaren ohiko formula magistral batez gainditu ditu jatorrizko testuaren bi oztopo nagusi. Lehenbizikoa, nobelaren izaera korala; eta, bigarrena, kontakizunaren bi geruzak: Pedro Paramo kazikearenak zein bila joan zaion Juan Preciado semearenak nahasi-mahasian aletzen dira. Gauzak horrela, narratzailea eta pertsonaia guztiak bi aktoreren gorputzetan haragitzeko Mirok topatutako soluziobidea hobeezina iruditu zaigu.

Baina Rulforenak beste ezaugarri garrantzitsu bat du, hots, zenduta eta bizirik daudenen arteko muga lausotuan, edota mundu oniriko eta errealaren arteko marran, kokatuta dagoela kontaketa. Eta nola irudikatu bi munduren arteko egoera liminal hori oholtzaren gainean? Horretarako, ekipo tekniko osoaren eskutik espazio eszeniko bat eraiki dute, non musikaren eta jantzien zein argien eta soinuen diseinuaren bidez, bideo proiekzioekin batera, bete-betean asmatu duten Comalakoak irudikatzen. Era horretan, antzezlanak ondo baino hobeto bereganatu du Pedro Paramo. Oholtza bi planotan antolaturik dago: aurrekoan, ohikoa denez, aktoreen jarduera; atzekoan, pareta konkabo bat. Bertan, kolore hitsezko proiekzio figuratibo eta ez figuratiboak, erdiko ate handiak ematen duen jokoa, eta koloreen sintonia delikatua.

Hasieran, kosta zaigu Peñaren zein Derquiren mintzaira ez-naturalera egitea, baina, ohituz joan garen heinean, aktoreek tonuak aurkitu dituztelakoan gaude. Eta tonuak diogu zeren pertsonaiak antzezteko hots-jolasa dute tresna nagusia. Bi aktore hauek tradizio ezberdinetakoak izanda ere, primeran osatu dute elkar. Derqui organikoagoa da; Peñak, aitzitik, atrezzoa du adiskide. Detaile xumeak dira pertsonaien aldaketa seinalatzen digutenak. Konposizio mexikarreko iruditeria gogoangarriak lagun dituztela, Peña eta Derquinen ezkutuko energiak publikoa liluratu du.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Ezkerretik eskuinera, Labrit Ondareko Itziar Luri eta Gaizka Aranguren, eta Elena Aitzkoa artista, Uharte zentroaren egoitzan. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Antzokia herritarrentzat zer den

Uxue Rey Gorraiz

Iruñeko Gaiarre antzokiaren iruditeria dute aztergai Uharteko Arte Garaikidearen Zentroan. Elena Aitzkoa artista eta Labrit Ondarea ari dira lanean; ekainean aurkeztuko dute emaitza

Gonzalez, Segura, Zugaza, Aburto eta Martinez, atzo. ©BILBOKO ARTE EDERREN MUSEOA

Bizkaiko ondarea ikertuko dute Bilboko Arte Ederren Museoak eta Eleiz Museoak

Ane Eslava

Hitzarmen bat sinatu dute bi museoen bildumetan eta lurraldearen historian sakontzeko. Luis Pareten erakusketa bat egingo dute udan.

 ©Euskadiko Orkestra
Mikel Martinez eta Patxo Telleria antzezleak Cafe Bar Bilbao antzezlan laburren sarien aurtengo irabazleekin ©Aritz Loiola/ Foku

Asier Hernandezek irabazi du Cafe Bar Bilbao antzezlan laburren saria

Amaia Igartua Aristondo

'Kill, Kerra eta karma' lanari esker gailendu da. Gaur egungo hainbat gai umorez jorratzen dituzte Hernandezen obrako pertsonaiek; besteak beste, politika eta euskara batua. Martxoaren 4an, irabazi duen testuaren irakurketa dramatizatua egingo da Bilboko Bira kultur gunean, Lautan Hiru jaialdiaren barruan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.