Albistea entzun

Memoria Demokratikoaren Legea. Arturo Peinado. Memoria Foroa

«Memoria historikoa ere faxismoaren jopuntuan dago»

Biktimen elkarte eta erakunde memorialistek uste dute lege egitasmoa «aurrerapauso bat» dela, baina «motz» gelditzen dela «justizia lortu eta frankismoaren krimenak epaitzeko».

BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Gotzon Hermosilla -

2021eko uztailak 21

Memoria Foroa ehun bat talde memorialista eta biktima elkarte biltzen dituen federazioa da, eta Arturo Peinado (Madril, 1964) da horren presidentea. Kritikoak dira lege egitasmoaren edukiekin, eta igandean elkarretaratze bat egin zuten Madrilen, Espainiako Kongresuaren aurrean.

Irakurri gehiago: Biktimei, andreei eta memoria elkarteei balioa emango dien legea

Memoria elkarteak biltzen dituen federazioak oso gertutik erreparatu dio lege egitasmo honen prozesuari, ezta?

Hala da. Lehen zirriborroa argitaratu zenean, guk agiri bat plazaratu genuen, gure iritziaren berri emateko, eta, geroztik, plataforma osatzen dugun elkarteok lanean aritu gara horren inguruan.

Eta zer irizten diozue egitasmoari?

Guk aitortzen dugu badela aurrerapauso bat 2007ko legearekin alderatuta, baina motz gelditzen da, adibidez, justizia lortzeko eta frankismoaren krimenak epaitzeko aukerari dagokionez.

Zuen ustez, zeintzuk dira lege egitasmoaren alderik kritikagarrienak?

Oraindik ere, administrazio auzi bat balitz bezala hartzen da, baina ez da justiziarako biderik irekitzen. Hobi komunen aferan ere uste dugu zirriborroa zehaztasunik gabea dela. Frankismoaren epaiei dagokienez ere motz gelditzen da: aitortzen da epai horiek baliogabeak direla, baina, gure ustez, hori ez da nahikoa, eta argi jaso behar da epaiak ez ezik auzitegiak ere zilegitasunik gabekoak direla, horixe baita epaiak baliogabeak izatearen arrazoia. Azkenik, ez dago frankismoa legez kanporatzeko ahaleginik.

Bestelako xehetasun batzuetan adostasuna handiagoa edo txikiagoa izan daiteke, baina puntu nagusiak horiek dira.

Zirriborroan agertzen zen frankismoaren apologia egiten duten elkarteak legez kanpo uzteko aukera, baina Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiak zalantzak agertu zituen horren inguruan.

Hasieran ezagutu genuen zirriborrotik Ministroen Kontseilura iritsi den agirira argi dago atzerapauso batzuk egon direla, eta nabarienetako bat izan da Botere Judizialaren Kontseilu Nagusiaren txostenaren ostean eratorritakoa.

Egitasmoaren arabera, badirudi horrelako elkarte bat legez kanporatzeko beharrezkoa dela biktimak zuzenean iraintzea, baina argi dago Francisco Francoren izena daraman fundazio bat izate hutsa badela ehunka mila biktimarentzat mespretxu argia.

Ministroen Kontseiluak onartu ostean, lege proiektuak bidea egin beharko du Espainiako Gorteetan, uda igaro ondoren. Aldaketak egiteko aukera ikusten duzue?

Hilabeteak eman ditugu bilerak egiten Pedro Sanchezen inbestidura bultzatu zuten indarrekin, eta badakigu talde parlamentario batzuk bat datozela guk egiten dugun analisiarekin. Gobernuak ez du gehiengoa Kongresuan; beraz, pentsatzen dugu aukera handiak daudela testua hobetzeko, legea aurrera aterako bada, indar horiekin akordioak egin beharko dituztelako.

Joan den igandean Kongresuaren aurrean egin zenuten agerraldian, Memoria Demokratikoaren Legean agertu beharreko edukiak aldarrikatzeaz gain, «faxismoaren gorakadaren arriskuaz» ohartarazi zenuten.

Seguru asko, gaiaz ohartarazi duen lehenengo elkarte edo mugimendu sozialetako bat gara. 2019ko apirilean elkarretaratze bat egin genuen, eta argi esan genuen gure ustez eskuin muturraren xedea ez zirela soilik emakumeak eta LGTBI mugimendua, eta memoria historikoaren mugimendua ere bazegoela eskuin muturraren jopuntuan, Madrilgo Udalean erakutsi duten moduan. Gure ustez, begien bistakoa da hori.

Eta, zuen ustez, zergatik gertatzen ari da eskuin muturraren oldartze hori?

Hain zuzen ere, arrazoietako bat da, gure ustez, trantsizioaren garaian gauzak hain gaizki egin izana eta justiziarik egin ez izana. Horren ondorioz, justizian, segurtasun indarretan eta abarretan daude eskuin muturreko kideak.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Etxeratzeko agindua Nafarroan abuztuaren 5era arte luzatzea onartu du justiziak

Etxeratzeko agindua Nafarroan abuztuaren 5era arte luzatzea onartu du justiziak

Arantxa Iraola

Gainerako murrizketak irailaren 2ra arte luzatzea onartu du; hamar pertsonatik gora ezingo dira elkartu, eta jai giroko ekitaldi asko galarazita egongo dira aurrerantzean ere

Esako urtegia. ©JESUS DIGES / EFE

Esa: bi hamarkada mamuaren itzalpean

Ion Orzaiz

Hogei urte igaro dira Esako urtegia handitzeko lanak hasi zirenetik. Denbora horretan, lanen aurrekontuaren neurri berean handitu dira segurtasunari buruzko kezkak eta kontrako iritziak. Adituen ustez, lanak amaituta ere, «urtegia ez da inoiz beteko».
COVID-19a atzemateko testak, laborategi batean. ©Elvis González, EFE

Eguneko positiboak 2.000 kasuren langatik hurbil dira berriz ere

Uxue Rey Gorraiz

Osakidetzak eta Osasunbideak beste 1.980 kutsatu detektatu dituzte asteazkeneko testetan. 57 lagun erietxeratu dituzte COVID-19ak jota.

Zaballako presondegia, artxiboko irudi batean. ©Jaizki Fontaneda, FOKU

Hamalau kasu positibo atzeman dituzte Zaballako kartzelan

Uxue Rey Gorraiz

Kutsatutako guztiak presoak dira, eta aurretik hartua zuten COVID-19aren kontrako txertoa

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna