Albistea entzun

Bea Sever. Euskal Herriko Chrysallis elkarteko bozeramailea

«Ezjakintasuna da arazo nagusia»

Osasuneko eta hezkuntzako profesionalei prestakuntza Chrysalliseko kideek ematen dietela esan du Severrek. Uste du dena erraztuko lukeela mutil bulbadun edo neska zakildun izatea eritasun gisa ez hartzeak.
HIRUKA Tamaina handiagoan ikusi

Ibai Maruri Bilbao -

2018ko otsailak 22 - Bilbo

Chrysallis Euskal Herria elkarteko bozeramaile Bea Severrek (Londres, 1973) ohartarazi du eskoletan prestakuntza integratua falta dela, komunitateko kide guztiek jasoko dutena. «Ez du balio seme-alabei eskoletan neska zakildunak daudela azaltzeak, etxera joan eta gurasoek hori ezinezkoa dela esango badiote». Eta Nafarroan egin den bezala, eskatu du Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan ere eritasun gisa ez hartzea mutil bulbaduna edo neska zakilduna izatea. «Aldaketa horrek dena erraztuko luke». Horregatik, urtarrilean Eusko Legebiltzarreko Giza Eskubideen eta Berdintasunaren Batzordera joan zen Sever, transexualen eskubideak aitortzen dituen 2012ko legeak zer aldaketa behar dituen zehaztera.

Nola iritsi zinen Chrysallisera?

Informazio falta itzela neukalako, eta inguruan ere hori zelako errealitatea. Lehenengo pediatrarenera jo nuen, eta esan zidan hark ez zekiela gaiaz. Ikastolara joan, eta andereñoak eta orientatzaileak erantzun igualtsua eman zidaten. Eta gure elkartera jotzea erabaki nuen. Nolabait informazio falta ipini dugu mahai gainean.

Medikuak eta irakasleek gaiari buruz hainbesteko ezjakintasuna agertzea deigarria egingo zitzaizun, ezta?

Oraindik egoera berdintsua da. Aste honetan joan naiz Basurtuko ospitalera, hango Medikuntza ikasleei prestakuntza ematera. Gradu osoan ez diete ezer irakasten, ez bada Psikiatriako ikasleei. Haientzat, buruko gaitzen zerrendan agertzen da. Eta hortik abiatuta, jada gaizki dabiltza. Medikuek ez badute ezer ikasten, eta ikasten dutenek buruko gaitza dela ikasten badute, ez goaz bide onetik. Hau ez da gaitz bat. Endokrinologian ikasi beharko litzateke; eta modu zabalago batean, pediatrek eta familia medikuek, gaia uler dezaten. Medikua eta sexologoa den kide batekin ibiltzen naiz osasun etxe batetik bestera, prestakuntza saioak eskaintzen, haiek eskatuta. Egoera iguala da psikologian, hezkuntzan eta gizarte hezitzaileen artean. Ezjakintasuna hedatuta dago.

Zuk non eta nola ikasi duzu?

Chrysallisen sartu nintzenean, buru-belarri jarri nintzen honetan. Sexologia masterra ere egin nuen. Gaiarekin harremana duten mota guztietako pertsonekin hitz egin dut. Antolatu diren kongresu, topaketa, jardunaldi eta abarretara joan naiz. Asko mugitu naiz. Atzerrian idatzi den guztia irakurri dut. Alor guztietatik jaso dut informazioa. Hau bezalako gai ezezagunekin sarri gertatzen da jasotzen duzun informazioa kontrajarria dela. Nire esperientzia eta elkarteko besteena erabili dut iragazki moduan. Gure esperientziekin bat ez datorren informazioa baztertu egin dut. Izan ere, geu gara gaian adituak, ondoen ezagutzen dugunak. Eta oraindik ere asko ikasi behar dugu denok. Ni banabil horretan.

Zuk egindako lan hori ezin zaie eskatu guraso guztiei. Ez al litzateke administrazioaren lana izan behar informazioa biltzea eta zabaltzea, profesionalak prestatzea? Osakidetzak, esate baterako.

Ez bakarrik Osakidetzak, hau ez baita osasun arazo bat. Guztiek ez, baina gazte transexual gehienek nerabezaroan hormona bidezko tratamendua nahi izaten dute. Baina hori ez da arazo nagusia, gizarteak oro har duen ezjakintasuna baizik. Gaia normalizatzen ez den bitartean, jendeak ez du jakingo etxean zer duen. Niri pasatu zait hori. Guk ez genekien nola izendatu, nola identifikatu semeari gertatzen zitzaiona. Komunikabideetan zenbat eta gehiago agertu, kasu gehiago azaleratzen dira. Zergatik? Jendeak gertatzen zaiona identifikatzen duelako: ezagutzen duenean, badaki zer gertatzen zaion. Heldu transexual askok esan didate eurek ez zekitela zer gertatzen zitzaien. Batek kontatu zidan lesbiana zela uste zuela, baina gero jakin zuela benetan gizona zela. Ez baduzu ezagutzen, ezin duzu identifikatu. Eta gurasook hartu dugu informazioa biltzeko eta hedatzeko zama hori, askotan inguruan geure burua justifikatu behar izan dugulako. Epaile eta psikiatrek «pasatuko zaio» esaten digute oraindik. Ba, ez, ez zaio pasatuko. Historian, inoiz ez zaio inori pasatu.

Legea aldatzeko proposamena aurkeztu zenuten Eusko Legebiltzarrean. Zer berritasun behar ditu? Zer eskatu duzue?

2012ko legeak 11 orri ditu, eta horietatik bost aurkezpena baino ez dira. Neurriak, berez, oso gutxi. Eta adingabeentzat paragrafo bakarra dago. Gure aldaketa proposamenean dena sartzen da: kirola, hezkuntza, osasuna, profesionalen prestakuntza, babesa, transfobiaren aurkako borroka... Integrala da. Badakigu politikariek artaziak sartuko dituztela, alderdiak ados jarri ahal izateko. Baina guk eskatzen dugunak soilik bermatuko du pertsona horiek besteen maila berean bizitzeko aukera izatea.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sololuzeri eta Beltrani egindako omenaldia, gaur, Zaldibarko Eitzaga auzoan. ©Aritz Loiola / Foku

Alberto Sololuze eta Joaquin Beltran omendu dituzte, eta gertatutakoa argitzeko eskatu

Paulo Ostolaza

Bihar beteko dira hiru urte Zaldibarko luizitik. Han hildako bi beharginei omenaldia egin die Zaldibar Argitu plataformak.

 ©BERRIA

BERRASMATU BEHARREKO SISTEMA

Arantxa Iraola - Garazi Aduriz

Erruz ugaritzen ari dira osasun sistema publikoan dauden arazoei buruzko berriak; izurriak zamatu egin du aurrez ere usu herren ari zen lan eredua. Populazioa zahartzen ari den neurrian, premia handitzen ari da, eta sistema berriz asmatzeko garaia da, sare publikoak sendo iraun dezan, pribatuaren itzal gero eta luzeagoaren aurrean.
Bi foruzain Ribaforadan, gaur, istripua izan duen autoa ikertzen. ©Foruzaingoa

Bi lagun hil eta beste bat larri zauritu dira Ribaforadan izandako auto istripu batean

Berria

Zuhaitz baten eta geldirik zegoen kamioi baten aurka jo du ibilgailuak. 07:00ak pasa berritan gertatu da ezbeharra.

Euskotrenen geltoki bat, artxiboko irudi batean. ©Jon Urbe / Foku

Gizon bat hil da Durangoko tren geltokian, trenbidera erorita

Berria

Nasatik erori da 54 urteko gizona, eta buruan hartu duen kolpearen ondorioz hil da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...