Albistea entzun

Koronabirusa. OSASUNA PENTSALDIAN

Txertoaz

Felix Zubia - Donostia ospitaleko ZIUko medikua

2020ko azaroak 22

Zuetako gehienoi ezezaguna egingo zaizue Maria Elena Botazzi-ren izena, baina, une honetan, gizateriaren heroi izan zatekeen bera eta Houstongo Medikuntza Tropikalerako Baylor Eskolan zuzentzen duen lantaldea. Koronabirus berria, edo SARS-CoV-2a, ez delako munduan bat-batean agertu. 2002an haren anaia izan zen SARS-CoV birusak 8.000 gaixo eta 800 heriotza inguru eragin zituen, gehienak Asian. Eta 2012an beste koronabirus larri baten agerraldia izan zen, MERS-CoV izeneko bere lehengusuak eragina, eta ehunka heriotza eragin zituena. Koronabirusak mundu mailako infekzio larrien eragile zirela, eta larriagoen eragile izango zirela ikusirik, hainbat zientzialarik txertoak garatzeko lanak abiarazi zituzten, eta Botazziren taldeak lehen txertoa garatua zuen. Baina 2016an, gizakietan txerto honen lehen probak egitera zihoazenean, inork ez zien dirurik eskaini. Finantzaketa bila joan zirenean, eta hiru milioi euro behar zituzten (gutxiagorekin ere moldatuko omen ziren), lehentasun handiagoak zirela esan zien begi eta buru zoliko norbaitek. Dirua ukatu, eta proiektua tiradera batean geratu zen.

Gure artean ere, zientzian ikertzaile direnek antzerako erantzunak jasotzen dituzte egunero. Ikerketa hitzarekin ahoa bete bai, baina kopuru oso murritzak eskaintzen dizkiete gure erakundeen aurrekontuek. Pentsa, goi mailako ikasketak egin dituen norbaiti, askotan doktore tesi bat ere bai, beka ziztrin bat eskaintzen zaio, hutsaren hurrengoa, lan-denbora moduan balio ez duena, Gizarte Segurantzan kotizaziorik gabea, eta langabeziarako modurik ematen ez duena. Bai, gure gizartean, 2020. urtean. Herrialde aberats izan gintezke, baina herrialde aurreratu ez. Benetan, lotsaren arrastorik bagenu, krisi honetatik guztitik egin beharreko lehen aldaketa hau litzateke: ikerketari eta ikertzaileei aurrekontu duinak eskaini, eta haien lan baldintzak normaldu.

Otsoa iritsi zenean, berandu genbiltzan. Hasi ziren enpresa eta ikerketa taldeak lanean, gaitzaren presiopean. Sekula ez du ikerketak hainbeste aurreratu, eta zientziaren ikuspegitik, benetan interesgarriak dira txertoak garatzeko erabiltzen ari diren bideak. Batzuk, birusaren material genetikoan oinarrituak, edozein mikroorganismoren aurkako txertoak garatzeko bidea emango luketenak. Beste batzuk, arriskurik gabeko adenobirus bati koronabirusaren zatitxo bat gehitu diote, gure gorputzak defentsak garatu ditzan. Eta hirugarrenik, betiko bideak daude, birusa bera indargabetuz.

Txertoak emango digu gaixotasun hau gainditzeko aukera. Hilabete gutxitan banatuko da, edo dira. Orain borroka komertzial bizian dabiltza, zientziaren ordez tratante teknikak erabiliz. Koronabirusa pasatuko da, baina ez ditzagun ikertzaileak ahaztu. Izango direlako erronka berriak, eta zientziaren erantzuna beharko dugulako.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Frantziako Poliziaren kontrola  Irun eta Hendaia arteko mugan ©Bob Edme

Mugetako kontrolen luzapena eskatu dio Frantziak Bruselari, 2023ko apirila arte

Ekhi Erremundegi Beloki

Kontrolak zorroztu dituzte azken urteetan, eta Ipar eta Hego Euskal Herriaren arteko zortzi pasabide itxi zituzten 2021eko urtarrilean. Horiek irekitzeko eskatu diote erakundeetako ordezkariek Frantziako Gobernuari aste honetan.

Iñaki Arriola. ©Raul Bogajo / Foku

Arriolak normaltzat jo du AHTaren lanen amaiera 2027ra atzeratu izana

Gotzon Hermosilla

«Urrun dagoela eman dezake, baina lanen tamaina aintzat hartuta, ez da hain epe luzea»

Euskararen Egunaren harira Elgoibarren 2015ean eginiko egitasmo bat. ©BARREN.EUS

Aterki bat euskaltzaletasunari

Julen Aperribai

Euskara elkarteen baturatik sortu bazen ere, mugimendu izaera hartu zuen Euskaltzaleen Topaguneak 2012an. 25. urteurrena ospatuko du gaur Donostian, gaurko erronketan begia jarrita
Manifestazioa iragartzeko prentsaurreko, atzo. ©Erdiz Bizirik

Baztango meategi proiektuaren aurka mobilizatuko dira urriaren 12an

Iñaut Matauko Rada

Adierazi dute Magnesitas de Navarra enpresaren proiektuak baztandarrek «bizirauteko behar» dituzten baliabideak suntsituko dituela; bailarako hainbat herri, elkarte eta antolakunde batu dira deialdira

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...