Albistea entzun

Koronabirusa. OSASUNA PENTSALDIAN

Txertoaz

Felix Zubia - Donostia ospitaleko ZIUko medikua

2020ko azaroak 22

Zuetako gehienoi ezezaguna egingo zaizue Maria Elena Botazzi-ren izena, baina, une honetan, gizateriaren heroi izan zatekeen bera eta Houstongo Medikuntza Tropikalerako Baylor Eskolan zuzentzen duen lantaldea. Koronabirus berria, edo SARS-CoV-2a, ez delako munduan bat-batean agertu. 2002an haren anaia izan zen SARS-CoV birusak 8.000 gaixo eta 800 heriotza inguru eragin zituen, gehienak Asian. Eta 2012an beste koronabirus larri baten agerraldia izan zen, MERS-CoV izeneko bere lehengusuak eragina, eta ehunka heriotza eragin zituena. Koronabirusak mundu mailako infekzio larrien eragile zirela, eta larriagoen eragile izango zirela ikusirik, hainbat zientzialarik txertoak garatzeko lanak abiarazi zituzten, eta Botazziren taldeak lehen txertoa garatua zuen. Baina 2016an, gizakietan txerto honen lehen probak egitera zihoazenean, inork ez zien dirurik eskaini. Finantzaketa bila joan zirenean, eta hiru milioi euro behar zituzten (gutxiagorekin ere moldatuko omen ziren), lehentasun handiagoak zirela esan zien begi eta buru zoliko norbaitek. Dirua ukatu, eta proiektua tiradera batean geratu zen.

Gure artean ere, zientzian ikertzaile direnek antzerako erantzunak jasotzen dituzte egunero. Ikerketa hitzarekin ahoa bete bai, baina kopuru oso murritzak eskaintzen dizkiete gure erakundeen aurrekontuek. Pentsa, goi mailako ikasketak egin dituen norbaiti, askotan doktore tesi bat ere bai, beka ziztrin bat eskaintzen zaio, hutsaren hurrengoa, lan-denbora moduan balio ez duena, Gizarte Segurantzan kotizaziorik gabea, eta langabeziarako modurik ematen ez duena. Bai, gure gizartean, 2020. urtean. Herrialde aberats izan gintezke, baina herrialde aurreratu ez. Benetan, lotsaren arrastorik bagenu, krisi honetatik guztitik egin beharreko lehen aldaketa hau litzateke: ikerketari eta ikertzaileei aurrekontu duinak eskaini, eta haien lan baldintzak normaldu.

Otsoa iritsi zenean, berandu genbiltzan. Hasi ziren enpresa eta ikerketa taldeak lanean, gaitzaren presiopean. Sekula ez du ikerketak hainbeste aurreratu, eta zientziaren ikuspegitik, benetan interesgarriak dira txertoak garatzeko erabiltzen ari diren bideak. Batzuk, birusaren material genetikoan oinarrituak, edozein mikroorganismoren aurkako txertoak garatzeko bidea emango luketenak. Beste batzuk, arriskurik gabeko adenobirus bati koronabirusaren zatitxo bat gehitu diote, gure gorputzak defentsak garatu ditzan. Eta hirugarrenik, betiko bideak daude, birusa bera indargabetuz.

Txertoak emango digu gaixotasun hau gainditzeko aukera. Hilabete gutxitan banatuko da, edo dira. Orain borroka komertzial bizian dabiltza, zientziaren ordez tratante teknikak erabiliz. Koronabirusa pasatuko da, baina ez ditzagun ikertzaileak ahaztu. Izango direlako erronka berriak, eta zientziaren erantzuna beharko dugulako.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Herritar batzuk osasun zentrora bidean, Donostian ©Maialen Andres / FOKU

Astebetean %52 handitu da positibo kopurua Hego Euskal Herrian

Irati Urdalleta Lete

27 herritar hil dira COVID-19ak jota, iragan astean baino hiru gehiago. Orotara, 445 gaixo daude Hego Euskal Herriko ospitaleetan.

Moderna txertoaren bi bial. ©Guillaume Fauveau

Moderna txertoa baizik ez dute jarriko Iparraldeko txertaketa guneetan

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak erran du «dosien kontserbazioagatik» hartu duela erabakia. Pfizer txertoaren dosi bat jarri behar dutenek eta 30 urtetik beherako herritarrek osasun langile independenteengana jo beharko dute hemendik aitzina.

Ziburun hildako hiru migranteen heriotzak salatzeko protesta ©Guillaume Fauveau

Ziburun trenak harrapatuta zaurituriko etorkinak eta hiru elkartek salaketa jarri dute

Oihana Teyseyre Koskarat

Nahi gabeko hilketagatik, bizia arriskuan jartzeagatik, nahi gabeko zauriengatik, eta pozoitzeagatik jarri dute salaketa Cimade, Anafe, eta Gisti elkarteek, istriputik zauriturik atera zen etorkinarekin batera.

Ikasleak maskara jantzita, Mauleko kolegioan, iragan irailean. ©Guillaume Fauveau

Ikastetxeetako protokoloa zorroztuko dute Ipar Euskal Herrian

Oihana Teyseyre Koskarat

Hirugarren arrisku maila aplikatu beharko dute hezkuntza egoitzetan: maskara derrigorrezkoa izanen da beti, taldeak ez nahasten ahalegindu beharko dira, eta, tokiko egoeraren arabera, lizeoetan klaseen erdia etxetik egiten ahalko dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.