Albistea entzun

HILBERRIA. Ermanno Olmi

Zinemagile sainduaren kondaira

BERRIA Tamaina handiagoan ikusi

Amagoia Gurrutxaga Uranga -

2018ko maiatzak 8

Berrogei bat film labur eta hogei bat luze utzi dituen autodidakta, dokumentalgintzan aitzindaria, bere kezka sozialak filmatu zituen zuzendari katolikoa. 1978an aurkeztu zuen Ermano Olmik (Treviglio, Italia, 1931) L'albero degli zoccoli (Eskalapoien arbola), 25 urtetik gorako lanaren ondoren. Ordurako, hainbat film luze aurkeztuak zituen: Il tempo si è fermato (Denbora gelditu da, 1959), Il posto (Lanpostua, 1961), I fidanzati (Ezkongaiak, 1963) eta Un certo giorno (Egun jakin batean, 1968). Lanpostua-rekin jaso zituen lehen txaloak eta Veneziako zinemaldiko Kritikaren saria. Neorrealismo italiarrarekin bat egiten zuen pieza horretan, Olmik «mirari ekonomikoa» deitu ohi zenaren satira egin zuen, lan bila zebiltzan bi gazte protagonisten bitartez. Behargin jendearen errealitatea agertzen tematu zen Olmi. Ez zuen alferrik izan Edison Volta enpresan egindako lehen filmaketen osteko telebistarako dokumental laburren eta filmen eskola. 1957an, esaterako, Pier Paolo Pasolini lagunaren gidoiarekin filmatu zuen Grigio (Grisa). Haren sentimendu erlijiosoak, haren katolikotasuna, 1960ko hamarkadako hainbat lanetan hasi zen agertzen.

Novecento-k (1977an estreinatua) Bernardo Bertolucciren ideologia komunista islatu bazuen, Eskalapoien arbola-k Olmiren ikuspegi demokrata kristaua agerrarazi zuen. Maisulan baten bidez agerrarazi ere, benetako baserritarrak aktore bihurtuta, Bergamoko hizkeran filmatuta, Italiako eskualde horretako nekazarien XIX. mende amaierako bizi baldintzak agerrarazita. Emaitza: dokumentala beste poetikoa zen filma. Eta Cannesko Urrezko Palma

1982an, Ipotesi Cinema eskola ireki zuen, zinemagile berriak sortzeko. 1987an, Veneziako Zilarrezko Lehoia eskuratu zuen Lunga vita alla signora! (Andrea bizi dadila urte askoan!) lan klaustrofobikoarekin. Hurrengo urtean, Urrezko Lehoia jaso zuen Joseph Rothen testuan oinarritutako La leggenda del santo bevitore (Edale sainduaren kondaira) filmarekin. Ordurako, gaitz degeneratiboak joa zegoen. Gaitz horrek depresioan murgildu zuen. Filmatzen segitu zuen, hala ere. Egin zuen azken film luzea da Il villaggio di cartone (Kartoizko herria, 2011). Bertan, paperik gabeko etorkin talde bati laguntzea erabakitzen duen apaiz bat da protagonista. «Intelektual sakon bat zen», zioen atzo Italiako Kultura ministro Dario Franceschinik, Olmiren heriotzaren berri izatean. «Pertsonaren misterioak aztertu eta jorratu zituen, eta ohikoa izan duen poesia lagun, gizakiaren eta naturaren arteko harremana, lanaren duintasuna eta espiritualtasuna kontatu zituen».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

El Mono Habitado konpainiaren 'Lurtarrok' antzezlaneko pasarte bat. ©La Caja Gris

Gezurrik gabeko lan eszenikoak, 29. dFeria jaialdian

Andoni Imaz

Martxoaren 13tik 16ra, 28 konpainia arituko dira Donostian, eta 44 emanaldi egingo dituzte guztira. Dantza eta antzerki ikuskizunak dira gehienak, eta, aurten, zirkua ere izango da. Jaialdia «erreferente» bilakatu nahi dute Europan.

<em>Komedia madarikatua</em> antzezlana. ©HODEI TORRES

Gai sakonak, umorez landuak

Olatz Enzunza Mallona

Bilboko Pabiloi 6 Antzerki Laborategiko Gazte Konpainiak 'Komedia madarikatua' estreinatuko du gaur, areto horretan bertan. Antzezlanak drama eta komedia uztartuko ditu , eta gizarte gatazkak izango ditu hizpide, «modu komikoan, betiere»

Kristonak taldeko bost kideak, <em>Ahobetehortz</em> diskoa iragartzeko argazki batean. ©KRISTONAK TALDEA

Etsipenetik piztu dira

Olatz Enzunza Mallona

Kristonak taldeak aro berri bat abiatu du, 'Ahobetehortz' lanarekin. Eskean Kristo atzean utzi arren, taldearen betiko nortasunari eutsi diote. Bihar hasiko dute bira, Ondarroan
Rotterdamen eta gurean ez da faszinagarriagorik

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...