Albistea entzun

Durangoko 56. Azoka. TXANDA HARTUTA

Eguzkirik gabe

Andoni Imaz -

2021eko abenduak 9

Chris Markerren Sans soleil maisulanaren bidez ezagutu nuen Sei Shonagon. Sadako enperatrizaren gorteko dama izan zen X. mendeko Japonian, eta gerora Burkoaren liburua deitu zaion kaier bat josi zuen oharrez eta poemaz. Zerrendak idazteko ohitura zuen; horien izena irakurtzea nahikoa da egungo irakurleari ere mundu berezi baterako atea zabaltzeko.

Gauza dotoreak. Gauza tristeak. Egitea merezi ez duten gauzak. Margotuta okerrera jotzen dutenak: «Krabelinak, gerezi loreak, arrosa horiak. Ipuin erromantikoetan laudatutako gizon-emakumeak». Margotuta hobetzen direnak: «Pinuak. Soroak udazkenean. Mendiko herrixkak eta bidexkak. Kurriloak eta oreinak. Negu hotzeko eszena bat. Udako eszena sapa bat».

Marker gehien aztoratu zuen zerrenda izango da gogoangarriena irakurle askorentzat ere: Bihotz taupadak azkartzen dituzten gauzak: «Txolarreak kumeei jaten ematen. Umeak jolasten diren toki batetik igarotzea. Intsentsua erre den gela batean lo egitea. [...] Gaua da eta bisita bat espero du. Ustekabean harrapatu du haizeak pertsianen aurka jaurtitzen dituen euri tanten soinuak».

Aurten, denbora eta espazioa aldatu dira Landakon. Guneak beste itxura bat hartu du ordu eta erdiko txandekin eta, bereziki, txanda arteko hutsuneekin. Inoiz baino presa handiagoarekin sartu dira bisitari asko, erosketen zerrenda eskuan, lanak lehenbailehen konplitzeko asmoz. Eta salmahaietako langileak, berriz, bisitari arraro bihurtu dira egunean ordu pare batez.

Hobeto, okerrago edo bihotz taupadak azkartzeko moduan, nork margotzen duen.

Komentario ohikoa izan da, lehen azoka egunetan batez ere: aurten egin egin behar zela, pasatu den guztia pasatu eta gero, baina ez zela gai izango parte hartzaile guztiek behar zuten berotasuna emateko: ez barrenean, ez patrikan.

Datorren urteko desiren zerrenda idazten hasita, horixe izan liteke seguruenik nahirik naturalenetako bat, topaguneari segurtasun tarteak kentzea, beroari bere bidea egiten uztea. Nondik eta nola hazi beste kezkarik ez izatea, berriz erortzeko beldurra galduta.

Sans soleil, berriro. Narratzaileak honako hau esaten du pasarte batean: «Gurean, eguzkia ez da guztiz eguzki, baldin eta ez bada distiratsua; iturri bat ez da iturri, gardena ez bada. Hemen, adjektiboak jartzea objektuei prezioaren etiketa ipinita uztea bezain zakarra da. [...] Bada modu bat esateko barku, harri, ihintz, igel, bele, kazkabar, koartza, urrelili, dena jasotzen duena».

Akaso hori da datorren urteko azokari eska dakiokeen gauzarik zintzoena: ez urruneko, ez fisiko, ez tarteko, ez lehengo; adjektiborik gabeko azoka bat izatea, azoka guztiak jasoko dituena.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Miren Agur Meabek hitzaldi bat emango du Ean, bihar. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Loratzen ari den galera

Olatz Enzunza Mallona

'Ea, h-a galdu zuen... erria' topaketa egingo dute asteburuan Ean, hirugarrenez. Gonbidapena beharrezkoa izango da ekitaldi guztietan
Telmo Irureta eta Aitziber Garmendia aktoreak. ©TANTTAKA

Paralisiaren adiera artistikoa

Alex Uriarte Atxikallende

Tanttaka konpainiak 'Sexberdinak' antzezlana aurkeztuko du, gaur, Arrigorriagan. Mireia Gabilondok zuzendu du, eta Telmo Irureta eta Aitziber Garmendia ariko dira aktore lanetan
Iñaki Alforja eta Iban Toledoren <em>Bolante baten historia</em> filma. ©BERRIA
Koldo Biguri, Garazi Arrula eta Massimo Carlotto —pantailan—, gaur, liburuaren aurkezpenean. ©Iñigo Uriz / Foku

Italiaren erraiak, beltzez

Ane Eslava

Koldo Bigurik euskaratu du Massimo Carlottoren 'Agur, maitea, ikusi arte' nobela, eta Txalapartarekin argitaratu. Lanak Italiako boterearen eta kriminalitatearen arteko harremana islatzen du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.