Albistea entzun

Durangoko 56. Azoka. TXANDA HARTUTA

Bazterkinak

Gizon bat, eskailera azpian ezkutatuta, irakurtzen.
Gizon bat, eskailera azpian ezkutatuta, irakurtzen. ARITZ LOIOLA / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Iñigo Astiz -

2021eko abenduak 8

Ikusten dugun pelikula bakoitzaren azpian, ikusten ez dugun beste film oso bat egoten dela dio Andy Warhol artistak, Andy Warholen filosofia Atik Bra (eta atzera berriz) liburuan. Eta hori frogatzeko deskribatzen du igerilekura alderdi guztietatik aldi berean jauzi egiten duten igerilariz betetako antzinako film horietako bat.

«Esther Williamsen pelikula zahar bat ikusten dudanean, eta ehun neskak, ilaran, igerilekura jauzi egiten dutenean, beti pentsatzen dut nolakoak izango ote ziren entseguak eta zenbat hartualdi egongo diren, akaso, une egokian jauzi egiteko adorerik bildu ez duen neska batekin, eta orduan gogoratzen naiz neska hori tranpolinean erakusten duen ebakitako hartualdiarekin. Eta, hortaz, nola bilakatu zen hartualdi hori soberakin bat muntatze gelako lurrean —ebaki bat— eta seguruenik une hartan neska bera ere nola pasatu zen soberakin bat izatera —beharbada, kaleratu egingo zutelako—, eta perfektu joan zen benetako eszena baino askoz ere dibertigarriagoa iruditzen zait eszena oso hori, zeinean jauzi egin ez zuen neska hori baita moztutako pelikula horretako izarra».

Eta gogoratu dut pasarte hori, badakidalako egunotan Durangon ikusten ari garen azokaren azpian ere badaudela, gutxienez, bertan behera geratu diren beste hiru edo lau azoka posible, osasun larrialdiaren ondorioz. Agian hobeak, agian okerragoak. Bazterkinak guztiak.

Zabaltzen dugun azokaren irudi bakoitzak darama itzalean beste bat.

Erakutsi dugu azoka bete xamar egon den tartea, esaterako. Ez dugu erakutsi azoka erabat hutsik uzten duen ordu erdiko tartea. Erakutsi ditugu aurtengo nobedadeak. Ez dugu erakutsi haietaraino iritsi arterainoko lana. Erakutsi ditugu salmahaiak. Ez dugu erakutsi egunero bertan egoteko sortzaileek eta argitaratzaileek egiten dituzten lanorduak. Erakutsi ditugu ume eta gazteak erakusmahaira burua gerturatzen. Ez dugu erakutsi emakume bat, zutik, euriaz babesteko, eskaileretan negarrez ari zen umeari titia ematen.

Erakutsi dugu. Eta ez dugu erakutsi. Beti bezala.

Jendea hemen lanean aritu ahal izan dadin, bere sormen lanak erakusten, gehienetan doan, kulturaren alde, beste jende bat ere aritu delako lanean beste nonbait, gehienetan doan, planotik kanpo. Eta hori ere erakustera iritsi behar genuke inoiz.

Baina erakutsi ez ditugun guztien artean, badut bat kuttuna, eta langile bat da, Landako guneko zalapartaren bazterrean, eskaileren azpian ezkutatutako zama altxatzeko makinan eserita, liburu bat irakurtzen, isilik, lasai, eta ia-ia erabat oharkabe. Horretan baino ez, irakurtzen. Durangoko Azokan. Hori da moztutako pelikulako aurtengo nire izarra.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

<b>Artze anaiak.</b> Txalaparta erakustaldia Iruñeko 1972ko Topaketetan. ©BERRIA

ARTE KONSTELAZIO BAT IRUÑEARI OPARI

Yasmine Khris

Iruñeko 1972ko Arte Topaketen 50. urteurrena ospatuko da aurten, eta orduko oroitzapenak bizirik dituzte batzuek. Xabier Morras margolariak, esaterako, kontrastez beteriko hiriaren irudia ekarri du gogora. Zentsurak, polemikek eta artisten aniztasunak ezaugarritu zuten topaketa.

 ©BERRIA

«72ko topaketen oroitzapena ez da anekdotikoa, baina ia»

Yasmine Khris

Ofizioz idazlea da Andres, baina komisario lanean arituko da aurten, 1972-2022ko Topaketetan. Urriaren 6tik 18ra eginen dira eta 70 jardunaldi baino gehiago antolatzeaz arduratu da.
Walter Salas-Humara (eskuinean), gaur egun The Silos osatzen duen hirukotearekin. ©BERRIA

Musikaren plazera

Mikel Lizarralde

1980ko hamarkadan AEBetan sortutako sustraidun rockaren ordezkari da The Silos, Walter Salas-Humararen proiektua. Bi kontzertu ditu Euskal Herrian egunotan.

Mende erdia bete berri da Alejandra Pizarnik hil zela. ©BERRIA

Zauri diren lerroak

Ainhoa Sarasola

Sufrimendu biziko aldiak eta sormen loraldiak tartekatu ziren Alejandra Pizarnik idazle argentinarraren bizialdi osoan. Beldurrari, maitasunari eta bakardadeari idatzi zien, eta XX. mendeko poema bilduma nabarmenetako bat osatu zuen. 50 urte bete dira hil zenetik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...