Olivia de Havilland

Hollywoodeko urrezko aroko azken izarra

Estudio handiek eraiki zuten Hollywood klasikoaren ordezkaria izan zen Olivia de Havilland, baita estudio horiek berek aktoreei ezartzen zizkieten baldintzen kontra egin zuten lehen izarretako bat ere.
IAN LANGSDON / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Lizarralde -

2020ko uztailak 28

Hollywoodeko garai loriatsuaren ordezkari nagusietakoa izan zen Olivia de Havilland (Tokio, 1916). Estudio handiek zinemaren makineria guztia gidatzen zuten aroan eta star-system-a puri-purian zegoela, haren izena letra larriz ageri zen parte hartzen zuen film bakoitzean. Eta, hala eta guztiz ere, sistema horren beraren eta aktoreei ezartzen zizkien kontratu hertsien kontra altxatu ziren lehen aktoreetako bat ere izan zen De Havilland. Antzezlea larunbatean hil zen, Parisen, Hollywood klasiko haren azken ordezkari bilakatuta, otsailean Kirk Douglas hil ondoren. 104 urte zituen.

De Havillanden izena beti azaltzen da Gone With Wind filmari lotuta (Victor Fleming, 1939), nahiz eta haren jarduera askotarikoa izan zen eta hamaika generotako lanak egin zituen. Gone With The Wind-en itzala luzea da, baina, Metro Goldwyn Mayer ekoiztetxearen produkzioa inoizko film handiena izateko asmoarekin berarekin jaio baitzen. Film hartan Scarlett O'Hara protagonistaren rola betetzeko aukera izan zuen arren, nahiago izan zuen Melaniarena bete, eta horrek Oscar sarietarako lehen izendapena eman zion, bigarren mailako aktore gisa. «Nahiago ditut neska onen rolak, aktore gisa gehiago eskatzen dizutelako. Gaiztoen rolek aspertu egiten naute». Ez zuen saria irabazi, baina AEBetako sezesio gerran girotutako drama hark izar bilakatu zuen ezbairik gabe.

Ordurako, aktore ezaguna zen De Havilland, batez ere Warner Bros major-arentzat egindako abentura filmengatik. Alibi Ike (1935) izan zen egin zuen lehen lana, baina Captain Blood (1935) Michael Curtizen esanetara filmatutako pelikulak bihurtu zuen ezagun. Abenturazko film hartan, Errol Flynn izan zuen lagun, eta zenbait urtez luzatuko zen bikote zinematografikoaren lehenengo lana izan zen. Gero iritsiko ziren The Charge of the Light Brigade (1936), The Adventures of Robin Hood (1938), Dodge City (1939), The Private Lives of Elizabeth and Essex (1939) —guztiak Curtizek zuzenduak—, eta Raoul Walshen They Died with Their Boots On (1941).

Joan Fontaine aktorearen ahizpa zen De Havilland, eta 1941n Oscar sarietarako izendatu zituzten biak. De Havilland, Hold Back the Dawn filmagatik (Mitchell Leisen); Fontaine, Alfred Hitchcocken Suspicion lanagatik. Sari nagusia Fontainerentzat izan zen, eta, handik gutxira, elkarri hitz egiteari utzi zioten.

1940ko hamarkadan, bere garairik onena izan zuen De Havillandek. Lau aldiz egon zen Oscar saria jasotzeko hautagaien artean, eta 1946an lehendabizikoz jaso zuen, To Each His Own I. Mundu Gerran girotutako draman egindako lanagatik. Handik lau urtera, berriro altxatu zuen garaikurra, Wiliam Wylerren beste drama bati esker: The Heiress. Hamarkada hartan beste hainbat film aipagarri egin zituen, haietako pare bat zinema beltzaren kodeekin jokatzen zuten suspensezko lanak: The Dark Mirror eta The Snake Pit.

Baina 1940ko hamarkada beste arrazoi batzuengatik ere izan zen garrantzitsua De Havillandentzat. Garai hartan, Warner Bros etxearekin zuen kontratua, eta 1943an haren kontra egin zuen, sinatutako kontratuaren baldintzak aktorearentzat bidegabeak zirelakoan. Bi urte geroago, epaitegi batek arrazoia eman zion aktoreari, eta epai horrek berak aldarazi egin zituen estudioen eta izarren arteko harremanak.

1950eko hamarkadaren erdialdetik aurrera, De Havilland film gutxiago egiten hasi zen, Parisera bizitzera joatearekin batera. Nolanahi ere, artean hainbat film egin zituen: The Proud Rebel (1958) westerna, Not as a Stranger drama, eta, guztien gainetik, Hush...Hush, Sweet Charlotte (Robert Aldrich, 1964), Bette Davisekin batera.

Handik aurrera, telebistarako lan apur batzuk baino ez zituen egin, The Woman He Loved (1998) telefilmarekin bere ibilbide zinematografikoa amaitu baino lehen.

1965. urtean, Cannesko zinema jaialdiko epaimahaiko presidentea izan zen. Zeregin hori eman zioten aurreneko emakumea izan zen.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Jendea terrazetan Bilbon, astelehenean. ©Aritz Loiola/FOKU

651 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Bizkaian kasu gehien atzeman diren eguna izan da: 402. Osasun Saila eta Bizkaiko Foru Aldundia arratsaldean bilduko dira egoera aztertzeko.

 ©JON URBE / FOKU

«02:00etan, festak ezin du segitu eremu pribatuetan»

Aitor Biain

Herritarren parte hartze handiagoa eskatu dute ostalariek, ardura guztia beren bizkar izan ez dadin. Ataka estuan direla ohartarazi dute, eta babes ekonomikoa galdegin diote administrazioari, helegitea onartu edo ez.

Osasun langileak PCR probak egitn Donostian, iragan astean. ©Gorka Rubio/FOKU

Proba egiteko eskatu die Jaurlaritzak Getxoko Bikain tabernan izan zirenei

Berria

Abuztuaren 2tik 10era bertan egon zirenek egin beharko dute testa.

Kezka adierazi dute lehen arretako hainbat langilek. Argazkian, Bilboko Areilza anbulatorioa. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Osasun sistemak eztanda egingo du»

Maialen Arteaga

Lehen arretako zentroen estutasunak azaleratu ditu COVID-19ak, eta aspaldiko aldarriak hauspotu ditu. Pandemiaren «bigarren olatua» iritsi dela aitortu du Eusko Jaurlaritzak, baina osasun etxeetan langileen erdiekin eta «lan gainkargarekin» dabiltzala salatu dute.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna