Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

'Kelly'-ena, argi eta garbi

A Panadariako kideak, obra antzezten, Erriberrin.
A Panadariako kideak, obra antzezten, Erriberrin. VILLAR LOPEZ / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Arantzazu Fernandez Iglesias -

2022ko abuztuak 2

'As que limpan'

Konpainia: A Panadaria. Antzezleak: Areta Bolado, Noelia Castro, Ailen Keldelman. Arropa eta karakterizazioa: Esther Quintas. Argiak: Del Ruiz. Eszenografia: Daniela Rodas. Lekua: Erriberriko Jauregiko patioa. Eguna: Uztailak 30.

A Panadaria talde galiziarrekoak, Elisa e Marcela lanaren arrakastaren ondoren, Erriberriko jaialdiaren gauak zeharkatzen dituen ziertzoa bezain natural, fresko, bizi eta jostari azaldu zaizkigu As que limpan (Emakumezko garbitzaileak) antzezlanean. Natural diot, antzerkia egiteko eszenografia biluzi baten aldekoak direlako; fresko, gaur-gaurko lan bidegabekeriak salatzen dituztelako; bizi, mugimendu azkar bezain zaluz mugitu zaizkigulako; eta, beste ezaugarri guztien gainetik, jolasti, antzerkia jolasa delako ideiarekin lerratzen direlako.

Eta jolasteko imajinazioa baino ez dela behar gogorarazi digute; ez grabatutako soinurik, ez argi ikusgarririk, ez eta arreta desbidera diezagukeen beste elementurik ere. Horrela, sartu-irtenak ahalbidetzen dizkien hondoko taula beltz bat, garbiketa orgatxo bat, garbiketa uniforme bana eta ileorde ugari baliaturik eskaini digute kelly-en aldeko salaketa-pieza guztiz dibertigarria.

Galizian gaude, Isla Jota deritzon hotelean, Toxako bainuetxearen isla dena. Aparicio Gomez —hotelaren jabea eta Amancio Lopez enpresaria akordura ekartzen duena— presidentearen zain dago. Presidentea ere galiziarra dugu, baita ostalariaren txikitako laguna ere. Ez da Rajoy, baina, o!, haren sintaxia aldrebesturik erabiltzen du. Bi protagonista horiek diru funtsak desbideratzeko amarrukeriatan dabiltzan garai berean, hoteleko garbitzaileak lan hitzarmen hobe baten aldeko ekintzekin hasiak dira.

Izan ere, bigarren hari horretatik sortutako istorioa dugu As que limpan, teatro dokumentua ez dena, baina bai kelly-en egoera ikertu ondoren ondua. Espainiako Antzerki Zentro Nazionalaren koprodukzioari esker, As que limpan sortzeko aurreko ikuskizunetan baino prozesu luzeagoa egiteko aukera izan dutela irakurri diegu A Panadariakoei. Eta baita ere hautu kontzientea izan dela dirua gaiaren ikerketan eta sormen prozesuan inbertitu izana, eta ez eszenografia garestietan. Horrela, As que limpan fikzioa kelly-ak elkarrizketatu ondoren eraiki dute, turismo eredu jakin bat aztertu ostean.

Imajinazioa, umorea eta egia baino ez. Ahotsez eginiko kraskak, a capella kantatzen duten koruak zein garbiketa tresnen danbadek osatu dute soinu banda. Argien erabilera minimoa bezain zuzena izan da, eta atrezzoa urria bezain efektiboa. Aktore eta kantari bikain hauek rol guztiak aldatzen zizkioten elkarri, ileorde aldaketek lagundurik, harik eta hirurek rol guztiak antzeztu dituzten arte. Publikoaren parte hartzea piztu nahi izan dutenetan, hau guztiz prest topatu dute.

A Panadariakoek, bufoi, barrokoko barregarri, politxinela eta pailazo garaikideen umorearen giltza guztiak menperatzen dituzte; izpirituz, gorputzez zein hitzez. Fikzioaren bitartez, itxaropena eta alaitasuna eskaini dizkiete bai publikoari bai borrokan jarraitzen duten kelly-ei. Eta amaieran batukada, manifestazio feministetan bezala. Eta bukaeran txalo zaparrada, batukadaren burrunbarekin nahasian.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©Joanes Etxebarria

Jean-Louis Davant: «Anitz egin da hitz berrien asmatzeko, baina zahar anitz galdu ditugu»

Joanes Etxebarria - Ipar Euskal Herriko Hitza

Liburu edo pastoraletan, historia landu du bereziki, olerkiekin batean. Idazlan luzeak gehiago ez egitea deliberatu du. Uste du aitzinatu dela euskararen alorrean, baina lan asko dela egiteko.

Aitor Mendiluze eta Amets Arzallus, atzo, elkarrekin kantuan, hamarreko txikiko ariketan. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Ez da ate ondoan geratu

Miren Mujika Telleria

Amets Arzallusek Bilbon irabazi ondoren, erabakita gelditu da finala. Harekin batera ariko dira Illarregi, Ibarzabal, Gaztelumendi, Colina, Mendiluze, Martin eta Lujanbio
<em>Titanic Rising</em> diskoan abiatutako bidean segitzen du Weyes Blood-ek disko berrian. ©BERRIA

Dirdira iluntasunean

Mikel Lizarralde

Folkaren eta pop barrokoaren artean mugitzen diren kantuen bitartez, Weyes Bloodek gaur egungo ajeetan arakatu du 'And In The Darkness, Hearts Aglow' diskoan.

Soinu txikia XIX. mendearen amaieran hedatu zen Euskal Herrian. ©BERRIA

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...