Albistea entzun

Osasuna. Lehen mailako arreta

«Esku nahikorik ez dago telefono deiak hartzeko»

Rosa Aginako eta Ana Carracedo. Lehen arretako administrariak dira: «ahituta» daude, arta behar duten paziente denen eskeei erantzun ezinik. Lan karga eta langile eskasia salatu dituzte.
Rosa Aginako eta Ana Carracedo lantoki duten osasun zentroaren atarian.
Rosa Aginako eta Ana Carracedo lantoki duten osasun zentroaren atarian. RAUL BOGAJO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Edurne Begiristain -

2022ko urtarrilak 23 - Gasteiz

Kantitatean eta kalitatean, bietan izan du eragina COVID-19aren izurriak Osakidetzako lehen mailako arretako administrarien lanean. Gasteizko Zabalgana auzoko osasun zentroan ari dira Ana Carracedo eta Rosa Aginako, eta argi esan dute lehendik zeuden egiturazko gabeziek txarrera egin dutela pandemiarekin: «Murrizketek eta izurriaren ondorioek zamatuta lan egiten dugu».

2020an izurria iritsi zenean, lan egiteko era aldatu behar izan zuten, aurrez aurreko arta murriztu eta arreta telefonikoa lehenetsita. Eta azken bi urteotan lan zama izugarri handitu zaie administrariei, ohiko jarduerei izurriari lotutakoak gehitu zaizkielako. «Dozenaka dei jasotzen ditugu egunero, baina esku nahikorik ez dago horiek hartzeko». Zortzi administrari daude osasun zentroan, eta «ezinean» ari direla azaldu du Aginakok. Egoerari neurria hartzeko datu bat eman du: «Joan den astelehenean, adibidez, aurrez aurre 400 pertsona artatu genituen; telefono bidez, beste 240. Basakeria bat». Lehen arretako administrariak «ahituta» eta «gaindituta» daude, fisikoki eta psikologikoki, «estres handiarekin» lan egin behar baitute. «Ezin dugu gehiago».

1-1-1 ratioaren alde

Osasun profesionalen gabezia da lehen mailako arretako arazo nagusietakoa, eta langile eskasiaren ondorioak administrariek ere pairatu behar izaten dituzte. Carracedo: «1-1-1 ratioa eskatzen dugu, hau da, mediku bakoitzeko erizain bat eta administrari bat. Egun, oso urrun gaude parametro horietatik». Hala, osasun langileen eskasiak eta telefono bidezko arreta lehenesteak ondorioak ditu pazienteen arretan, Aginakok ohartarazi duenez: «Arta telematikoaren bitartez, pazienteek ez dute kalitatezko arretarik jasotzen, gaixotasun bat telefonoz diagnostikatzea oso zaila delako. Bestalde, osasun zentro batzuetan aurrez aurreko ordua lortzeko, gutxienez bi aste itxaron beharra dago, eta, horrez gain, mediku bakoitzak, batez beste, 40 pertsona ikusten ditu egunean».

Egoera hau guztia arrastoa uzten ari da gaixotasun askoren segimenduan. Orain, birusarekin kutsatutakoek dute lehentasuna, gainerako eritasunen kaltetan. Carracedok esplikatu duenez, horrek ondorio larriak ditu: «Gaixotasun asko diagnostikatu gabe geratzen ari dira, gaixo kronikoen jarraipena egiteari utzi zaio, bi urtetik gorako umeen azterketak atzeratu egin dira...». Horren guztiaren ondorioak «luzera begira» sumatuko direla uste du Aginakok. Egoera dela eta, gero eta suminduago daude herritarrak, eta osasun zentroko langileei ordainarazten diete sarritan. Kexu da Carracedo: «Jendea oso haserre etortzen zaigu, kontu eske. Baina gu ez gara egoera honen errudunak. Gu ere nahastuta gaude; komunikabideen bidez jakiten ditugu Osasun Sailaren protokolo aldaketak».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

Hasi da Euskararen aldeko manifestazioa Donostian

Berria

Paul Bilbao: «Gaurko egunaren argazkia gorde beharko dugu euskararen historian»

Biriatuko ordainlekua, artxiboko irudi batean. ©Andoni Canellada / Foku

21 urteko bi gazte hil dira errepide istripuan A-63an

Berria

Goizean gertatu da ezbeharra, Biriatuko ordainlekutik gertu.

 ©BERRIA

Oinazea hileroko konpasean

Arantxa Iraola

Emakumezkoen bizitzako hamarraldi asko zedarritzen ditu hilekoak; sarri, minak jota. Abortuaren arautzea berritzeko Espainian egin duten testuaren harira, lehen lerroan da gaia

Idoia Torregarai, Kepa Sarasola eta Jose Ramon Etxebarria, UEUko hiru belaunaldi. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Mende erdia utopiaren xerka

Gotzon Hermosilla

UEU Udako Euskal Unibertsitateak gaur ekingo die Udako 50. Ikastaroei. Mende erdi honetan lan handia egin du goi mailako jakintza euskaraz garatzeko. Ikerkuntza da etorkizuneko ildoetako bat

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...