Albistea entzun

KRITIKA. Dantza

Hontzaren jakituria

<b><em>The Tree <em>ikuskizunaren une bat.</em> </em></b>
The Tree ikuskizunaren une bat. FREDERIC IOVINO / ARRIAGA ANTZOKIA Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2021eko maiatzak 25

'The Tree'

Konpainia: Carloyn Carlson Company. Koreografia: Carloyn Carlson. Koreografia-laguntzailea: Colette Malye. Artista bisuala: Gao Xingjian. Musika: Aleksi Aubry-Carlson, Rene Aubry, Maarja Nuut, K. Friedrich Abel. Argiak: Remi Nicolas. Lekua: Bilboko Arriaga antzokia. Eguna: Maiatzaren 22a.

Giro oniriko betean hasi da The Tree (Zuhaitza) dantza lana, ezkerreko aldean beltzez jantzitako hiru gizon aulki banatan zeudela. Eskumako muturrean, enbor zati batean eseri da zuriz jantzitako emakumea, eta haren alboan hontz bati eutsi dio laugarren gizonak. Bien atzean zuhaitz lehor bat ikusi da, egunsentian agian, baina seguruenik ilunabarrean zegoen paisaia idor batean. Ilargi baten hainbat eraldaketak osatu dute edertasunaren panorama, eta haiekin batera Gao Xingjian —Literatura Nobel saria 2000. urtean— artista bisualaren proiekzio leunak etorri dira, ametsetako baso bat noizean behin irudikatuz.

Jakina denez, Atenearen hontzak haren jakituria sinbolizatzen zuen, eta gau hegaztiak esangura bera omen dauka Ipar Amerikako jatorrizko kulturetan. Izan ere, Carolyn Carlson kaliforniarrak —frantses nazionalitatea dauka aspalditik— hiltzear dagoen naturaren aldeko dei desesperatua egin du The Tree honekin, eta horren harira natura bezain enigmatikoa izan den giroan murgildu gaitu askotan, eta beste batzuetan sinbolismoz beteriko pasarteek areagotu dute berez bikaina zen planteamendua.

Lehen momentutik bertatik presente egin den soinu bandak kalitate sinfonikoa eduki du une oro, eta nolabaiteko dramatismoa eman dio piezari tarte batzuetan. Beste batzuetan, ordea, lirismo garaikidez beteriko pasarteak ekarri dizkigu, hala nola Maarja Nuut estoniarrak abestutakoetan, eta han-hemenka zaldiek tiratutako gurdien pasaerak, eraikin eraitsien zaratotsa eta haizearen hotsa ere entzun dugu. Bestetik, aipatzeko modukoa da produktu bat eta bakarra iruditu zaigun arren, lau musikariren piezak entzun ditugula emanaldian zehar, zuzendaritza musikal bikainak ederto bateratuta.

Era berean, pena da ez jakitea norenak izan diren jantzien diseinuak, haien guztien aldaketak dotoreak eta espiritualak izan direlako, eta betiere gorputzen edertasunaren eta goi mailako dantzaren zerbitzura egon direlako.

Eta bitartean, dantzariak eszenatik sartu eta irten dira etengabe, ibilbide ezinezkoetan gurutzatu dira behin eta berriro, atzerantz ibili dira orain arte inoiz ez ikusitako arintasunarekin, burrunbarik gabeko oinaztargi arinek argiztatu dute lurra, eta une batean dantzari bakar bat giza figura izoztuen artean ibili da. Pasarte artegagarriak tarteko, heriotzaren aurreko paralisia, arimaren itolarritik askatzeko nahia eta jainkoei zuzendutako dei etsiak etorri dira, eta erritual zatikatu horien artean bereziki ederrak iruditu zaizkigu suaren irudikapena telebista ñimiño hartan, greziar emakume apaizen dantza esoterikoak eta haizearen eraginez bai adats bai jantzi luzeak hegaka zituen emakumearen —naturaren— irudikapen miresgarria.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Plateruena: berriz zabalduko ditu ateak

Durangoko Plateruena kafe antzokiak berriz irekiko ditu ateak

Iñigo Astiz - Paulo Ostolaza

Udalarena izango da, baina kudeaketa publiko eta komunitarioa izango du; kultur mahai batek gidatuko du. Gune berriak hiru erpin izango dituela azaldu dute: euskara, kultura eta sorkuntza.

Harkaitz Cano idazlea, bere poema liburu berria esku artean duela, Donostian. ©Maialen Andres / Foku

Harkaitz Canok ‘Pozaren erdia’ poema liburua plazaratu du

Ainhoa Sarasola

Susarekin eman du lana argitara. 64 soneto bildu ditu idazleak, eta aitortu du «adiktiboa» egin zaiola hamalaudunaren egituran barneratzea.

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Aurtengo Durangoko Azokak argitu dezakeen argazkia

Itziar Ugarte Irizar

Digitalizazioaren aroak galdera ikur handiak ezarri ditu musikagintzaren sektorean. Nabarmen aldatu da musika banatzeko era, eta Durangoko Azokan ere gero eta begi-bistakoagoa da hori. Eredu bat agortzear sumatu arren, formatu fisikoaren aldeko jarrerari eusten diote gehienek.

Karmele Mitxelena eta Iñaki Cid Larrea, beren lan argitaratu berriak eskuetan, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU

Karmele Mitxelenaren eta Iñaki Ciden lanak argitaratu dituzte

Itziar Ugarte Irizar

'Haragizko mamuak' du izenburu Mitxelenaren lehen narrazio liburuak, eta 'Behin batean Loiolan' antzerkiaren alorreko Ciden lanak. Donostia Hiriko Kutxa Literatura sariak irabazi dituzte biek, eta Elkarrek eman ditu lanok argitara.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.