Albistea entzun

KRITIKA. Dantza

Hontzaren jakituria

<b><em>The Tree <em>ikuskizunaren une bat.</em> </em></b>
The Tree ikuskizunaren une bat. FREDERIC IOVINO / ARRIAGA ANTZOKIA Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2021eko maiatzak 25

'The Tree'

Konpainia: Carloyn Carlson Company. Koreografia: Carloyn Carlson. Koreografia-laguntzailea: Colette Malye. Artista bisuala: Gao Xingjian. Musika: Aleksi Aubry-Carlson, Rene Aubry, Maarja Nuut, K. Friedrich Abel. Argiak: Remi Nicolas. Lekua: Bilboko Arriaga antzokia. Eguna: Maiatzaren 22a.

Giro oniriko betean hasi da The Tree (Zuhaitza) dantza lana, ezkerreko aldean beltzez jantzitako hiru gizon aulki banatan zeudela. Eskumako muturrean, enbor zati batean eseri da zuriz jantzitako emakumea, eta haren alboan hontz bati eutsi dio laugarren gizonak. Bien atzean zuhaitz lehor bat ikusi da, egunsentian agian, baina seguruenik ilunabarrean zegoen paisaia idor batean. Ilargi baten hainbat eraldaketak osatu dute edertasunaren panorama, eta haiekin batera Gao Xingjian —Literatura Nobel saria 2000. urtean— artista bisualaren proiekzio leunak etorri dira, ametsetako baso bat noizean behin irudikatuz.

Jakina denez, Atenearen hontzak haren jakituria sinbolizatzen zuen, eta gau hegaztiak esangura bera omen dauka Ipar Amerikako jatorrizko kulturetan. Izan ere, Carolyn Carlson kaliforniarrak —frantses nazionalitatea dauka aspalditik— hiltzear dagoen naturaren aldeko dei desesperatua egin du The Tree honekin, eta horren harira natura bezain enigmatikoa izan den giroan murgildu gaitu askotan, eta beste batzuetan sinbolismoz beteriko pasarteek areagotu dute berez bikaina zen planteamendua.

Lehen momentutik bertatik presente egin den soinu bandak kalitate sinfonikoa eduki du une oro, eta nolabaiteko dramatismoa eman dio piezari tarte batzuetan. Beste batzuetan, ordea, lirismo garaikidez beteriko pasarteak ekarri dizkigu, hala nola Maarja Nuut estoniarrak abestutakoetan, eta han-hemenka zaldiek tiratutako gurdien pasaerak, eraikin eraitsien zaratotsa eta haizearen hotsa ere entzun dugu. Bestetik, aipatzeko modukoa da produktu bat eta bakarra iruditu zaigun arren, lau musikariren piezak entzun ditugula emanaldian zehar, zuzendaritza musikal bikainak ederto bateratuta.

Era berean, pena da ez jakitea norenak izan diren jantzien diseinuak, haien guztien aldaketak dotoreak eta espiritualak izan direlako, eta betiere gorputzen edertasunaren eta goi mailako dantzaren zerbitzura egon direlako.

Eta bitartean, dantzariak eszenatik sartu eta irten dira etengabe, ibilbide ezinezkoetan gurutzatu dira behin eta berriro, atzerantz ibili dira orain arte inoiz ez ikusitako arintasunarekin, burrunbarik gabeko oinaztargi arinek argiztatu dute lurra, eta une batean dantzari bakar bat giza figura izoztuen artean ibili da. Pasarte artegagarriak tarteko, heriotzaren aurreko paralisia, arimaren itolarritik askatzeko nahia eta jainkoei zuzendutako dei etsiak etorri dira, eta erritual zatikatu horien artean bereziki ederrak iruditu zaizkigu suaren irudikapena telebista ñimiño hartan, greziar emakume apaizen dantza esoterikoak eta haizearen eraginez bai adats bai jantzi luzeak hegaka zituen emakumearen —naturaren— irudikapen miresgarria.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Antso Jakituna erregea eta Benjamin Tuterakoa bidaiaria elkarrizketan, Tuterako gazteluko ganberan. ©IÑAKET

Mundua Tuteratik zeharkatzea

Iñigo Astiz

Mikel Begoña gidoigileak eta Iñaki Martinez 'Iñaket' marrazkilariak XII. mendeko Nafarroa multikulturala irudikatu dute 'Benjamin Tuterakoaren bidaia aparta' komiki liburuxkan

Formatu ezberdineko lanak bildu dituzte erakusketan. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU
Juan Luis Zabala eta Koldo Izagirre idazleak, gaur goizean, Donostiako Udal Liburutegiaren atarian. ©Jon Urbe / Foku

'Kronikak', Txillardegiren lekuko begiak

Itziar Ugarte Irizar

Jose Luis Alvarez Enparantza 'Txillardegi'-k 1968 eta 1986 bitartean hainbat agerkaritan emandako kronikak argitaratu ditu Susak. Koldo Izagirrek eta Jose Luis Zabalak apailatu dute bilduma.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.