Albistea entzun

Koronabirusa

«Ezin dugu martxa honetan segitu»

Lehen mailako arretako langileek salatu dute baliabideak falta zaizkiela. COVID-19a dela eta, osasun etxeetako lan karga «izugarri» handitu zaie, eta «gainezka» daudela sentitzen dute.
Donostiako Antigua Auzoko Osakidetzako osasun zentroa.
Donostiako Antigua Auzoko Osakidetzako osasun zentroa. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Oihane Puertas Ramirez -

2021eko abenduak 4

«Nekatuta gaude. Ez dugu denborarik aurreko olatuetatik errekuperatzeko, eta beste bat dator. Ahal dugun moduan bizirauten ari gara». Gloria Santos Trapagarango (Bizkaia) osasun etxeko erizainaren adierazpena da hori, baina lehen mailako arretako hainbat langileren isla izan liteke. «Egoerak berriro ere gainditu gaitu; ezin dugu martxa honetan segitu», azaldu du Mikel Baza Arrigorriagako (Bizkaia) osasun etxeko lehen mailako arretako buruak eta Osatzen Familia eta Komunitateko Medikuen Euskal Elkarteko zuzendaritzako kideak.

Koronabirusaren intzidentzia tasak gorantz jarraitzen du Euskal Herrian, eta, horrekin batera, osasun etxeetako langileen lan karga «izugarri» handitu da. Santosen arabera, «lehentasuna» du koronabirusak, batez ere txertoa «ahalik eta azkarren» jartzeak; baina paziente kronikoak eta eguneroko lana «alde batera utzi gabe». Loinaz Auzmendi Elizondoko (Nafarroa) osasun etxeko erizainak azaldu duenez, ordea, lehentasuna COVID-19ari emanda, beste lan eta paziente batzuk «alde batera» utzi behar izan dituzte: «Ez gara iristen dena egitera».

Bereziki erizainen lan zama handitu dela nabarmendu du Maite Aiarra Goizuetako (Nafarroa) osasun etxeko familia medikuak: euren ohiko lanez gain, PCRak eta antigeno probak egin behar dituzte goizez eta arratsaldez, gripearen eta koronabirusaren txertoez arduratzen dira, eta koronabirus kasuen jarraipena egin behar dute. Erizainek «lan gainkarga» dutela azaldu du Santosek ere.

Baliabideak falta zaizkiela salatu dute lehen mailako arretako langileek, eta, Bazaren ustez, baliabide nagusiak «denbora eta pertsonak dira». Mediku eta erizainez gain, administrazio lanetan aritzeko profesionalak ere behar direla azaldu du Auzmendik: «Lan baldintzetan gehien eragiten ari dena pertsonal falta da; baja batzuk betetzeko erizainik ez dago». Profesional falta dela-eta lanordu estrak egin behar izan dituztela adierazi du Auzmendik.

Santosen arabera, lehen mailako arretan «gainezka» daudela sentitzen dute: «Lan bolumen oso handia dugu, eta ez digu denborarik ematen gure lanorduetan amaitzeko». Egoera horrek, baina, pazienteen segurtasuna «arriskuan» jartzen duela nabarmendu du: «Nekatuta gaude, eta ez dugu zentratzeko denborarik. Akats asko egon daitezke».

Horrez gain, profesionalen osasunari ere eragin diezaiokeela adierazi du Bazak. Horregatik, lanaldia luzatzea ezin da izan egoera orokortu bat: «Argi daukat hau luzerako doala eta geure burua zaindu behar dugula».

Osasun sistema, «larri»

Bi urte daramatzate horrelako baldintzetan lanean, baina, COVID-19a baino lehen ere, lehen arretako langileak ez zeuden askoz hobeto. Pandemia aurretik «ia-ia itota» zeudela azaldu du Aiarrak, eta koronabirusarekin egoerak «okerrera» egin duela: «Langile gutxi gaude, eta paziente asko».

Bazak azaldu duenez, koronabirusarekin, aurretik zeuden «arazo estrukturalei» beste arazo batzuk gehitu zaizkie. Santosek gaineratu du pandemiak «agerian» utzi duela lehen mailako arretak osasun sistemaren oinarri gisa duen «garrantzia», eta, horrekin batera, arreta hori indartzearen «beharra». Auzmendiren ustez ere, osasun sistemaren egungo egoera «larria» da, azken urteetan ez direlako «behar bezalako inbertsioak» egin. Izan ere, azken hamarkadetan inbertsio gehienak ospitaleetan egin direla adierazi du Bazak, batez ere «osasun arreta hobea» bermatzeko. Horrela, osasun sistema publikoaren eredua «krisian» dagoela nabarmendu du, sistemaren ardatz nagusiak «galdu» direlako eta «pribatizaziorako joera» dagoelako, besteak beste.

Lehen mailako arretako langileen egoera aldatzea «instituzioen eta politikarien» erantzukizuna dela uste du Bazak, eta, horretarako, politikan «publikotasunaren alde» egin beharko litzatekeela adierazi du Aiarrak, «ardura guztia» osasun sistemaren menpe jarri ordez. Horrekin batera, Auzmendik azaldu du langileen egoera aldatzea «jendartetik ere» egin behar den zerbait dela.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Gaindegiaren webgunea, artxiboko irudi batean. ©

Munduko batez besteko gas emisioak halako bi isurtzen da Euskal Herrian

Iosu Alberdi

Gaindegiak '2022ko adierazle galeria nagusia' txostena osatu du, lan publikoaren eten baten ostean. Datu demografikoak, ekonomikoak, sozialak eta ingurumen arlokoak landu ditu. 

Lezetxikiren Lagunak taldekoek ateratako argazki batzuk, Lezetxikoko galeria suntsituan. ©LEZETXIKIREN LAGUNAK

AHTaren tunel batek Lezetxikin kalteak egin dituela salatu dute

Xabier Martin

Aztarnategi baliotsuaren gertuko galeria bat suntsitu du tunelak, espeleologo batzuek dokumentatu dutenez. Euskal Herriko giza aztarnarik zaharrenak topatu dituzten lekua da Arrasateko koba
artxibok argazkia, marxoak 8ko manifestazioa Baionan ©Guillaume Fauveau

Frantziako Senatuak abortatzeko eskubidea Konstituzioan idaztearen alde bozkatu du

Garazi Aduriz Zuñeda

Atzo bozkatu zuen Senatuak. 166 boz alde izan zituen, eta 152 boz kontra.

Eusko Legebiltzarreko osoko bilkura, gaur goizean ©Endika Portillo/ Foku

Donostia ospitaleko auzia «elkarrizketaren bidetik» konpontzeko eskatu du Eusko Legebiltzarrak

Edurne Begiristain

EAJren eta PSE-EEren testua onartu du ganberak. Oposizioak, aldiz, salatu du auziaren erroan Osasun Sailaren kudeaketa eredua dagoela, eta galdegin du neurri oro partekatuak izan daitezela Donostialdeko ESIko  zuzendaritza eta ordezkaritza organoekin.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.