Albistea entzun

Koronabirusa

«Ezin dugu martxa honetan segitu»

Lehen mailako arretako langileek salatu dute baliabideak falta zaizkiela. COVID-19a dela eta, osasun etxeetako lan karga «izugarri» handitu zaie, eta «gainezka» daudela sentitzen dute.
Donostiako Antigua Auzoko Osakidetzako osasun zentroa.
Donostiako Antigua Auzoko Osakidetzako osasun zentroa. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Oihane Puertas Ramirez -

2021eko abenduak 4

«Nekatuta gaude. Ez dugu denborarik aurreko olatuetatik errekuperatzeko, eta beste bat dator. Ahal dugun moduan bizirauten ari gara». Gloria Santos Trapagarango (Bizkaia) osasun etxeko erizainaren adierazpena da hori, baina lehen mailako arretako hainbat langileren isla izan liteke. «Egoerak berriro ere gainditu gaitu; ezin dugu martxa honetan segitu», azaldu du Mikel Baza Arrigorriagako (Bizkaia) osasun etxeko lehen mailako arretako buruak eta Osatzen Familia eta Komunitateko Medikuen Euskal Elkarteko zuzendaritzako kideak.

Koronabirusaren intzidentzia tasak gorantz jarraitzen du Euskal Herrian, eta, horrekin batera, osasun etxeetako langileen lan karga «izugarri» handitu da. Santosen arabera, «lehentasuna» du koronabirusak, batez ere txertoa «ahalik eta azkarren» jartzeak; baina paziente kronikoak eta eguneroko lana «alde batera utzi gabe». Loinaz Auzmendi Elizondoko (Nafarroa) osasun etxeko erizainak azaldu duenez, ordea, lehentasuna COVID-19ari emanda, beste lan eta paziente batzuk «alde batera» utzi behar izan dituzte: «Ez gara iristen dena egitera».

Bereziki erizainen lan zama handitu dela nabarmendu du Maite Aiarra Goizuetako (Nafarroa) osasun etxeko familia medikuak: euren ohiko lanez gain, PCRak eta antigeno probak egin behar dituzte goizez eta arratsaldez, gripearen eta koronabirusaren txertoez arduratzen dira, eta koronabirus kasuen jarraipena egin behar dute. Erizainek «lan gainkarga» dutela azaldu du Santosek ere.

Baliabideak falta zaizkiela salatu dute lehen mailako arretako langileek, eta, Bazaren ustez, baliabide nagusiak «denbora eta pertsonak dira». Mediku eta erizainez gain, administrazio lanetan aritzeko profesionalak ere behar direla azaldu du Auzmendik: «Lan baldintzetan gehien eragiten ari dena pertsonal falta da; baja batzuk betetzeko erizainik ez dago». Profesional falta dela-eta lanordu estrak egin behar izan dituztela adierazi du Auzmendik.

Santosen arabera, lehen mailako arretan «gainezka» daudela sentitzen dute: «Lan bolumen oso handia dugu, eta ez digu denborarik ematen gure lanorduetan amaitzeko». Egoera horrek, baina, pazienteen segurtasuna «arriskuan» jartzen duela nabarmendu du: «Nekatuta gaude, eta ez dugu zentratzeko denborarik. Akats asko egon daitezke».

Horrez gain, profesionalen osasunari ere eragin diezaiokeela adierazi du Bazak. Horregatik, lanaldia luzatzea ezin da izan egoera orokortu bat: «Argi daukat hau luzerako doala eta geure burua zaindu behar dugula».

Osasun sistema, «larri»

Bi urte daramatzate horrelako baldintzetan lanean, baina, COVID-19a baino lehen ere, lehen arretako langileak ez zeuden askoz hobeto. Pandemia aurretik «ia-ia itota» zeudela azaldu du Aiarrak, eta koronabirusarekin egoerak «okerrera» egin duela: «Langile gutxi gaude, eta paziente asko».

Bazak azaldu duenez, koronabirusarekin, aurretik zeuden «arazo estrukturalei» beste arazo batzuk gehitu zaizkie. Santosek gaineratu du pandemiak «agerian» utzi duela lehen mailako arretak osasun sistemaren oinarri gisa duen «garrantzia», eta, horrekin batera, arreta hori indartzearen «beharra». Auzmendiren ustez ere, osasun sistemaren egungo egoera «larria» da, azken urteetan ez direlako «behar bezalako inbertsioak» egin. Izan ere, azken hamarkadetan inbertsio gehienak ospitaleetan egin direla adierazi du Bazak, batez ere «osasun arreta hobea» bermatzeko. Horrela, osasun sistema publikoaren eredua «krisian» dagoela nabarmendu du, sistemaren ardatz nagusiak «galdu» direlako eta «pribatizaziorako joera» dagoelako, besteak beste.

Lehen mailako arretako langileen egoera aldatzea «instituzioen eta politikarien» erantzukizuna dela uste du Bazak, eta, horretarako, politikan «publikotasunaren alde» egin beharko litzatekeela adierazi du Aiarrak, «ardura guztia» osasun sistemaren menpe jarri ordez. Horrekin batera, Auzmendik azaldu du langileen egoera aldatzea «jendartetik ere» egin behar den zerbait dela.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Poliziaren Biktimen Balorazio Batzordeak urteko txostena aurkeztu zuen atzo Eusko Legebiltzarrean. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Poliziaren Biktimen Balorazio Batzordeak 46 biktima aitortzeko eskatu du

Oihane Puertas Ramirez

1961etik 1997ra bitartean jasan zituzten erasoak. Sei hil egin zituzten, eta 28 torturatu. Eskatu dute kalte ordainak zehazten dituen legea aldatzeko
Esperientzia ezagutarazteko egindako mahai ingurua, atzo Donostian. ©JON URBE / FOKU

Euskal curriculuma: paperetik praktikara

Irati Urdalleta Lete

'Euskal curriculuma: egungo esperientziak eta etorkizuneko aukerak' jardunaldiak egin dituzte Donostian. Hutsuneetatik zer eraikitzen ari diren ekarri dute hizpidera.
Sariguren eta Badoztain arteko sutea. ©Radiovoluntarios Emergencias Navarra

Kontrolpean daude Badoztain eta Sarriguren arteko, Sartagudako eta Beireko suteak

Iñaut Matauko Rada

Badoztaindik Sarrigurenera jaisteko bidean piztu da sua, eta hamabost hektarea inguru erre dira. Sartagudan eta Beiren ere suteak piztu dira, baina kontrolpean daude.

Alprazolam botika ©

Alprazolam antsietatearen aurkako botikaren sorta batzuk merkatutik kendu dituzte

Berria

AEMPS Sendagaien eta Osasun Produktuen Espainiako Agentziak eman du agindua, «egonkortasun azterketetan arazoak» atzeman dituztelako.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...