Albistea entzun

Koronabirusa

Ezkutu zulodun bat jantzita

Ozendu diren hainbat mezuren arabera, behin txertoa hartuta apaldu egiten da birusarekin kutsatzeko arriskua; baina txertoen eragin positiboen artean ahulenetariko bat da hori.
Erizain bat emakume bati txertoa jartzen, Illunben, artxiboko irudi batean.
Erizain bat emakume bati txertoa jartzen, Illunben, artxiboko irudi batean. JON URBE / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Arantxa Iraola -

2021eko abenduak 18

Behin eta berriz errepikatzen ari dira osasun agintariak txertaketaren aldeko mezuak, eta, areago, COVID-19aren izurriari aurre egiteko hartzen ari diren neurri asko, batez ere, txertaketa sustatzeko estrategia batean ardaztuta daude. Horiek horrela, osasun ziurtagiriarekin lotuta daude asteotan hartu diren erabaki garrantzitsuenak; behin txertatu gabeei toki publikoetako ateak itxita, horiek eremu «seguruak» izateko ate erabakigarri bat zabaldu dela argudiatu dute. Baina zera oroitu behar da: COVID-19aren kontrako txertoak ez dira esterilizatzaileak; alegia, txertoa hartu duten pertsonek ere kutsatzeko arriskua dute, eta, ondorioz, gaitza transmititzekoa. «Badira txerto esterilizatzaileak; esaterako, errubeolaren kontrako txertoa esterilizatzailea da; txertatuta dauden pertsonak ez dira infektatzen», azaldu du EHUko Mikrobiologia irakasle Miren Basarasek. Ez da hala gertatzen COVID-19aren kontra garatu diren txertoekin. Hala azaldu du EHUko Farmakologia irakasle Gorka Orivek ere: «Txerto bat esterilizatzailea denean, ezkutu bat jantzita bezala zoaz. Ez zara infektatzen; ondorioz, ez duzu transmititzen. Txertatzen den pertsona bakoitza harresi antzeko bat da transmisiorako. Baina hori ez da txertoon ezaugarria: hasieratik genekien ez zirela esterilizatzaileak». Ezkutu zulodun bat dira.

Behin birusarekin kutsatuz gero gaitza arinagoa izatea lortzen dute txertook, eboluzio samurragoa izatea. Transmisioa apaltzen duten zantzuak badira, baina ez dago argi zer neurritan urritzen duten. «Hasiera batean, alfa aldaera zegoenean egin ziren ikerketetan, Israelen ikusi zen transmisioa %70 ere apaltzen zutela txertoek», azaldu du Basarasek. «Zer gertatu da? Ondoren delta aldaera etorri zen, askoz ere kutsakorragoa, eta hor hainbat azterketa egin dira, eta datu kontrajarriak eman dituzte. Zenbaitek esaten dute txertoa gai dela transmisioa eteteko %50ean-edo, eta beste batzuek esaten dute askoz ere maila baxuagoan eteten dutela. Areago, badira esaten dutenak soilik txertatuen %20 direla transmisio hori eragozteko gai». Ez da erraza datuen amaraun horretan deus argia ateratzea, eta, aldaerak bat bestearen atzetik nola datozen, are zailagoa da dena. «Hara zer gertatu den orain; omikrona etorri da, eta oraindik ere kutsakorragoa dela dirudi». Ikerketa horietan, hala ere, badira esperantzarako printzak. «Delta aldaerarekin hauxe ikusi zen: nahiz eta kutsatuta egon, transmititzeko ahalmena eta birusaren kantitatea baxuagoa dela kutsatu gabeena baino». Baina ez da deus argirik: «Nahiko kontrajarriak dira datuak; azterketa gehiago behar dira». Behin COVID-19a pasatuta garatzen den erantzun immunitarioarekin ere, antzera: «Neurri batean babesten gaitu, ez guztiz».

Gainera, ikusi da babesa, oro har, «iragankorra» dela: «Ez da iraunkorra». Beraz, hor ere bada kezkarako beste motibo bat. Horregatik, txertoaz haragoko neurriak ere beharrezkoak direla gogoratu behar dela nabarmendu du Basarasek: «Txertoarekin ere arriskua badago». Berez. «Eta transmisioa handia bada, arriskua handitu egiten da. Eta horixe da orain gertatzen ari dena».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Javier Esparza, artxiboko irudi batean ©Iñaki Porto / EFE

UPNk Navarra Suma koalizioa amaitutzat ematea leporatu dio PPri

Irati Urdalleta Lete

Javier Esparzak «estrategia aldaketa bat» ikusten du PPn. UPNk uda amaitutakoan hartuko ditu Navarra Sumaren inguruko erabakiak

Eneritzen izandako istripua; larri zauritu da 21 urteko gazte bat. ©Nafarroako suhiltzaileak.

Gidari bat hil da Tebas-Muru Artederretan, autoa bidetik irten ondoren

Berria

N-121 errepidean gertatu da ezbeharra. Eneritzen izandako beste istripu batean, larri zauritu da 21 urteko gazte bat.

EHUko Zuzenbide fakultatea, Donostian ©Jon Urbe/ Foku

EHU munduko 400 unibertsitate onenen artean mantendu da

Edurne Begiristain

Shanghaiko Jiao Tong Unibertsitateak urtero egiten duen munduko unibertsitate onenen zerrendan segituko du EHU Euskal Herriko Unibertsitateak. EHUk zazpi espezialitate ditu munduko lehen 200 unibertsitateen artean.

Larrialdietarako anbulantzia bat, artxiboko irudian ©Gorka Rubio/ Foku

Beste 30 pertsona hil dira COVID-19arekin Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan

Berria

Koronabirusaren bilakaeraren berri eman du Osakidetzak: 180 lagun daude ospitaleratuta gaitzarekin, eta horietako hamabost ZIUetan daude.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...