Albistea entzun

KRITIKA. Antzerkia

Anfitrion eta Sosias

Agus Perez -

2021eko martxoak 16

'Anfitrion'

Egilea: Moliere. Bertsioa eta zuzendaritza: Juan Carlos Rubio. Musika: Julio Awad. Eszenografia: Allen Wilmer, Leticia Gañan, Emilio Valenzuela. Argiak: Jose Manuel Guerra. Jantziak: Paola Torres. Mugimendu eszenikoa: Chevi Muraday. Antzezleak: Toni Acosta, Fele Martinez, Dani Muriel, Pepon Nieto, Maria Ordoñez, Paco Tous. Lekua: Bilboko Arriaga antzokia. Eguna: Martxoak 13.

Indarrean dauden mugapenak kontuan izanda, topera bete da Bilboko Arriaga antzokia Anfitrión-en emanaldiarekin. Mihi gaiztoek esango lukete Pepon Nieto aktore espainiarraren presentziarengatik izan daitekeela, baina nik nahiago dut pentsatu Moliere bat ikustearren hurbildu direla ikusle gehienak.

Antza denez, gaur egun ere Moliereren obrak beste edozein egilerenak baino gehiago antzezten dira Frantziaren menpeko eremuetan. Euskal Herriko hegoaldean, ordea, oso gutxitan dugu haren antzezlanak ikusteko aukera, normalean Madrildik datorkigulako antzerki klasikoa, eta han beren Urrezko Mendeari begira omen daudelako. Horren adibide dugu, nik dakidala behintzat, 2016an izan zela Hegoaldean Moliere bat ikusteko azken aukera Monsieur de Pourceaugnac lanarekin, Bilboko Arriaga antzokian.

Beraz, zorionekoak gara berriro haren beste obra bat ezagutu dugulako, oraingo hau opus minor-tzat jo daitekeen arren. Egia da komediagile handia bere azken etapan zegoela, tuberkulosiak jota eta Parti Devoteko indar atzerakoiek estututa, baina hala ere, geroago L'Avare eta Le Malade imaginaire bezalako maisulan batzuk idatzi zituen. Dena den, ezer ezin da Moliererengan minortzat hartu, eta Amphitryon-en ere maisutasunez maneiatu zituen komedia barrokoaren bertuteak Plautoren testua oinarri hartuta eta bere ezaugarrietara moldatuta.

Argumentuaren arabera, Jupiter Olinpotik jaisten da bere desira aseezinak Alkmenaren edertasunarekin baretzeko, haren senarraren —Anfitrion— itxura hartuta. Jupiterrek Merkurio dakar zerbitzari, eta azken horrek Sosiasen forma hartuko du —Anfitrionen morroia—. Bitxia da jakitea obrak lortu zuen arrakastaren ondorioz erabiltzen direla gaur egun —euskaraz ere bai— anfitrioi eta sosia hitzak gonbidatuen hartzailea eta beste baten antza duena izendatzeko, baina obra honetan atentzio gehien ematen diguna da pertsonaien arteko paralelismoetatik —Jupiter-Anfitrion, Merkurio-Sosias— egileak atera zuen komikotasuna, gaizki-ulertzeak, egoera alderantziz errepikatuak eta jaunaren eta morroiaren arteko solasaldi barregarriak tarteko.

Eszenaratzeari dagokionez, ezin izan dugu ulertu zer dela-eta paratu duten guztia garai bateko zirku itxurako kanpamentu batean, baina esan beharra dago txukuntasun osoz gauzatu dutela dekorazioa, eta etekin handia atera diotela dramaturgia dinamikoaren bilaketan, musika, argi eta jantzi politak lagun. Sei antzezleak, berriz, distiratsu ibili dira denbora osoan, protagonismo berezirik gabe —Pepon Nieto neurritsu bere jatorrizko histrionismoan— eta denak jakitun izanik muntaia handi eta eder baten parte zirela, ikusleek beren txalo beroekin onartu dieten bezala.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Manuel Asin Ikuspuntu jaialdiko zuzendari artistikoa, Baluarteko atarian, Iruñean. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Ikertzeko balio duten distantziak

Olaia L. Garaialde

Iruñeko XVI. Ikuspuntu jaialdia martxoaren 14tik 19ra izanen da. Sail Ofizialean hamazazpi herrialdetako 21 film izango dira lehian. Lan eta Desbordamientos sail berriak ere badira

 ©BERRIA

Lukiek, eskemak nondik eta noraino apurtu

Itziar Ugarte Irizar

 

Hamar kantuko disko berria plazaratu du taldeak: '#2'. Kontraste ugariko lana ondu dute, egitura ezohikoak eta pasarte poperoagoak uztartuta. Arrasaten joko dute gaur; bihar, Tolosan

Juan Mari Aburto eta Fernando Perez, atzo, Azkuna zentroan. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Bost erakusketa egongo dira ikusgai aurten Bilboko Azkuna zentroan

Olatz Enzunza Mallona

Erakusketez gainera, beste 200 jarduera baino gehiago programatu dituzte, eta arte bisualak indartzea izango du ardatzetako bat zentroak

Carla Simonen 'Alcarràs' filma. ©Berlinale

Claire Denis, Hong Sang-soo, Isaki Lacuesta eta Carla Simon, Urrezko Hartza eskuratzeko lehian

Andoni Imaz

Berlinalen, besteak beste, Mitra Farahani, Lucrecia Martel, Ulrich Seidl eta Peter Strickland zinemagileen lan berriak erakutsiko dituzte.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.