Literatura. 'Zauri Bolodia'

Hutsuneraino betetzea

Idazlea: Oier Guillan. Argitaletxea: Txalaparta.

Aiora Sampedro -

2018ko martxoak 25

Galderekin amaitzen da Oier Guillanen liburua. Galderaz jositako poemek ixten dute arte pieza, baina idazketa osoan zehar nabarmentzen da ziurtasunetatik ihes egiteko saiakera, erantzunak eman beharrean galderak egitekoa.

Txalaparta editorialeko kontrazalean dio «krisian dagoen aktorearen egunerokoa» dela Zauri Bolodia, krisiaren erakusgarri izanik bere buruari behin eta berriz egiten dizkion galderak. Zauri Bolodia Guillan antzezle eta idazlearen alter ego-a da, eta azken hamabi urteok biltzen dituen egunerokoan saiakera-narrazioa-poesia nahasten dira, protagonistaren barne-bidaiari loturik. Zauri Bolodia, etengabe krisian egoteaz gain, etengabe dago sentimendu intermitenteak aztertzen, handik honako itinerarium mentis-ak osatzen.

Esaten da liburu bat amaitu ondoren sentitzen dela hutsune bat, istorioa amaitzean pertsonaiak hiltzen direnean bakarrik geratzen zarelako sentsazioak uzten dizun nolabaiteko hutsunea. Guillanen Zauri Bolodia irakurtzen nuen bitartean sentitzen nuen hutsune hori bera handitzen zihoakidala, nobelaren egileak egiten duen barne hustuketa ariketak ispilu efektua eragin eta irakurlearen hutsunea handituko balu bezala.

Barne hustuketa inpresio hori errenkadan agertzen diren testu zatiek indartzen dute eta, agian, biluzte jarduera horretan, plazer estetikoa ezkutuan geratzen dela pentsa daiteke. Hala ere, eragin estetikoa lanean zehar errepikatzen diren irudien bidez lortzen da: hausnarrean dabilen subjektu horren gorputzak berebiziko garrantzia hartzen du lan horretan. Poetak denboraren joana sumatzen du eta, denbora horretako bizipenak ukitu egin nahiko balitu bezala, gorputzaren bidez, presente edukitzen du. Norbere buruari gorputzaz kanpotik begiratzearen ahalegin obsesiboa ezin hobeto gogoratzen dute egunerokoko kapituluen hasieran Idoia Beratarbidek irudikatutako marrazkiek; subjektu bikoiztuak, forma biribilak eta itzalak errepikatzen dituzte ilustrazioek. Ispilua ere irudi errepikakorra da narrazioan; behin eta berriz jartzen da poeta bere buruaren aurrean, bere buruari hitz egiten dio, itaundu egin nahiko balu bezala.

«Gaur egun, antzerkian, patetismoa, ironia eta autoironia iruditzen zaizkit ezinbesteko lanabesak», dio Zauri Bolodiak liburuko uneren batean. Horiek aurkituko ditu, hain zuzen, liburu honetako irakurleak ere; bere kontzientzia politikoaren konbentzimenduetatik eratorritako segurtapenak kolokan jartzen ditu egileak, bere buruarekiko bizi dituen inkoherentziak bilatzen ditu eta, horrela, bere buruarekiko borroka etengabean marrazten da pertsonaia: grinen eta desioen arteko lehian.

Pieza interesgarria da, zenbaitetan mina eragiten duena. Egileak bere burua ispilu aurrean jarriz irakurlea interpelatzeko duen gaitasunak indarra ematen dio irakurketari. Arteaz, kulturaz, profesionalizatzeaz hausnartzen du, baina baita gizarteratzeaz ere, sistema politikoaz, norbanakoaren eraikuntzaz...

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Iruñeko Erruki Etxea Nafarroako zahar etxe handiena da eta han pandemiak eragin handia izan du ©Iñigo Uriz

Zahar etxeen tamaina eta kokagunea faktore erabakigarriak izan dira COVID-19aren eraginean

Berria

Nafarroako Gizarte Errealitatearen Behatokiak lurraldeko 74 zahar etxeetan eta 14 menpekotasun zentroetan pandemiaren olatuak izandako ondorioak ikuskatu ditu txosten batean, eta hainbat gomendio eman dizkio gobernuari.

Arrauntzeko eskola. Artxiboko irudia. ©Bob Edme

Miarritzeko Andre Maria eskola hetsi dute

Oihana Teyseyre Koskarat

Irakasle batek positibo eman du PCR proban. Pirinio Atlantikoetako departamenduko prefeturak erabaki du eskola hestea.

Boris Johnson, rresuma Batuko lehen ministroa, gobernu bilera baino lehen./ ©Neil Hall, EFE

Londresek murrizketa gehiago iragarriko ditu kutsatzeak eragozteko

Arantxa Elizegi Egilegor

Aurreratu dituzten neurrien artean dago tabernak lehenago ixtea eta telelana sustatzea.

Ikasle batzuk, Nafarroako ikasgela batean, ikasturteko lehen egunean. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Itzuli orduko, berriz etxera

Irati Urdalleta Lete

Hego Euskal Herrian, 205 eskolatako 348 talde daude bakartuta. Ikastetxeek, besteak beste, ordezkapenak, irakasleentzako PCRak eta protokolo zehatzak eskatu dituzte

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna