Noiz sortua: 2020-03-10 00:30:00

Max von Sidow

Bergmanen ahotsa

Aktore goretsia igandean hil zen, Parisen, 90 urte zituela. Ingmar Bergmanekin hasi zuen ibilbideak Europan egin zuen ezagun lehenik, eta kontinentetik kanpo segidan.
ANGELIKA WARMUTH / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Mikel Lizarralde -

2020ko martxoak 10

Azkeneko urteetan egiten zizkioten elkarrizketetan, Max von Sidowk aldez aurretik jakiten zuen uneren batean Ingmar Bergmani buruz galdetuko ziotela. Antzerki eta zinema zuzendari suediarraren bitartez egin zen Von Sidow mundu osoarentzat ezagun, eta haren begiradaren eta pentsamenduaren bitartekari bilakatu zen askotan. Sarri galdetzen zioten aktoreari zinemagileaz, baina horrek ez zuen akiarazten, eta beti izaten zituen hitz politak lagun eta maisu izan zuenarentzat: «Gure arteko harremana izugarri inportantea izan zen, bai maila pertsonalean, bai profesionalean, baina, batez ere, harreman konplexua izan zen. Hura gabe ez nintzen hemen egongo». Von Sidow, Europako zinemak eman zuen aktorerik ospetsu eta laudatuenetako bat, igandean hil zen, Parisen, 90 urterekin.

Von Sidow 1929an jaio zen, Lunden (Suedia), eta interpretaziorako joera izan zuen oso gaztetatik. Hain zuzen ere, Stockholmen egin zituen ikasketak, eta han ezagutu zuen Bergman. Det sjunde inseglet (Zazpigarren zigilua) filmarekin hasi zen bien arteko elkarlana, denboran luzatuko zena. Izurriteak suntsitutako Erdi Aro batean Heriotzaren kontra xake partida bat jokatzen duen zaldunaren rola bete zuen Von Sidowk film horretan. Filmak oihartzun handia izan zuen; Bergman egile-zinemaren ikur bilakatu zuen, eta Von Sidow ere ezagutarazi zuen. Baina ez zen hori Bergman eta Von Sidow bikotearen lan bakarra, aktorea zuzendariaren ideien transmisore bilakatu baitzen zenbait urtez. Nära livet (Bizitzaren atarian, 1958) draman rol txikiago bat bete zuen, baina protagonista izan zen Ansiktet (Aurpegia, 1958), Jungfrukällan (Dontzeilaren Iturburua, 1960), Såsom i en spegel (Ispilu ilunean zehar, 1961) eta Vargtimmen (Otsoaren ordua, 1968) filmetan.

Bergmanen lanak nazioartean izan zuen oihartzunaren ondorioz, Von Sidowk ere jauzia egin, eta AEBetan lanean hasi zen, bere herrialdeko ekoizpenei uko egin gabe. Hala, 1960ko hamarkadatik aurrera, John Hustonekin (The Kremlin Letter, 1970, Escape to Victory, 1981), William Friedkinekin (The Exorcist, 1973), Woody Allenekin (Hannah and her Sisters, 1986) eta Steven Spielbergekin (Minority Report, 2002) egin zuen lan, besteak beste. Bere azken lanetako bat Game of Thrones telesailean bete zuen.

Bitan egon zen aktore onenaren Oscar saria jasotzeko izendatua, baina ez zuen irabazi.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 2an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hamar lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Zortzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bost gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.491 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.078 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Aritxulegiko gaina, Nafarroa eta Gipuzkoa artean. ©

Nafarroako Gobernuak «jarrera zuhurra» du lurraldeen arteko joan-etorriekin

Berria

«Autonomia erkidego guztiek dute lurralde mugakideen artean mugitzeko helburu bera, baina litekeena da erritmoa berbera ez izatea», esan du Javier Remirez gobernuko bozeramaileak. Salvador Illa Espainiako Osasun ministroak atzo esan zuen hirugarren fasea bukatu arte ezingo dela autonomia erkidego batetik bestera bidaiatu. 

Heriotza kopurua asteka, Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan. ©INE

Nabarmen goratu da izurriak eragindako heriotzen kurba

Edu Lartzanguren

Espainiako Estatistika Institutuak grafiko bat argitaratu du, erakusteko izurriak nola eragin duen heriotza tasan.

Pedro Sanchez Espainiako presidentea, gaurko lehen agerraldian, Kongresuan. ©J. J. Guillen / EFE

Espainiako Kongresuak larrialdi egoeraren seigarren luzapena onartuko du gaur

Paulo Ostolaza

Ekainaren 21 arte luzatuko dute; printzipioz, azken aldiz. Sanchezek iragarri duenez, «hirugarren fasean sartzen diren autonomia erkidegoetan hango presidenteak erabakiko du nolakoa izango den fase hori».

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna