Noiz sortua: 2017-09-22 00:30:00

Miel Anjel Elustondo. Idazlea

«Agintariei egurra emateko eta jendearen miseriak kontatzeko balio du nobela beltzak»

ANDONI CANELLADA / ARP

Naiara Elola -

2017ko irailak 22
(H)ilbeltza beka eskuratu ondotik, «oso pozik» dagoela azaldu du Miel A. Elustondok (Azpeitia, Gipuzkoa, 1958). Idatzi behar duen nobelaren inguruan ez du argibide askorik eman nahi izan. Bide batez, Katalunian gertatzen ari dena arbuiatu, eta elkartasuna adierazi die katalan guztiei.

Nolatan erabaki zenuen beka honetara aurkeztea?

(H)ilbeltzan beti kolaboratu izan dut. Duela bi urte, esaterako, Jim Thompsoni buruz mintzatu nintzen. Jim Thompsonen hiru eleberri itzuliak ditut ingelesetik euskarara. Iaz, Gotzon Garateren gainean jardun nuen eta, horrela, harremana egin dut (H)ilbeltzako kideekin, eta haiek animatu ninduten. Burua pixka bat nekatuta, buelta bat eman, eta aurkeztu dudan lagina idatzi nuen.

Nobela beltzean fokua jartzea erraza izan da?

Nobela beltza oso zabala da. 1950eko hamarkadan AEBetan idatzi zen nobela beltzaren oso zalea naiz, ez diotelako gizarteari goitik eta agintarien begietatik begiratzen, baizik eta zapalduon edo langileon begietatik. Orduan, nobela beltzak alde horretatik aukera handiak ematen ditu, agintariei egurra emateko eta gizartearen eta giza jendearen miseriak kontatzeko. Nik nire barnean bizi ditut. Hain zaila ez da horiek kanporatzea. Nahikoa da miseriak pixka bat mozorrotzea.

Miseria horiek kaleratzeko edo kanporatzeko gogoz zaude?

Ez. Miseria horiek giza kondizioan orrialde eta letra guztietan agertzen dira era batera edo bestera. Gure nahiak eta gure ezinak. Miseria esaten dudanean horiek dira. Gure ahalak eta gure ezinak, gure neke eta penak. Alde horretatik, ederragoa, zuzenagoa, zoriontsua den mundu bat egiteko nahia gure barruan dago. Nobela beltzak horretarako bidea ere ematen du.

Lehen aipatu duzu AEBetan 1950eko literatura beltzaren begirada atsegin duzula. Begirada hori baliatuko duzu egitekotan zaren lanean?

Seguru. Guztiak oso autore zorrotzak dira, asko sufritutakoak. Batzuek jazarpen politikoa ere bai. Gabriel Arestik beti esaten zuen: «Ni beti paratuko naiz pobrearen alde». Gizon langilearen alde esan nahi zuen. Nik ere horixe bera egingo dut.

Soinean daramazun elastikoa ikusita, horren zalantzarik ez dago.

Dudarik ez. Oso larria da gertatzen ari dena. Ni ezin nintekeen isilik egon, nobela beltzaren eta nire balizko proiektu baten inguruan, Katalunian gertatzen ari denarekin. Espainiako Gobernuak ez du ezertxo ere ulertu. Diadan haiekin izan nintzen, eta urriaren lehenengoan ere han izango naiz.

(H)ilbeltza eta halako literatur aste txiki batek zer ekarpen egiten du?

Baztan ez da txikia. Euskal Herria ez da txikia. Konplexu eta hitz egiteko modu horiek kendu egin behar ditugu. Txikiak du egiaren parte handi bat. Handiak nahikoa du propaganda eta publizitatea. Etortzekotan ezer berria, etortzekotan, txikitik dator. Nekazaritza txikitik etorriko da zerbait berri eta mamitsua. Ikusi dugu kate handiek zer dakarten: plastikoa, ezdeusa, kolorerik eza, zaporerik eza. Ni bizi naizen artean hortik joko dut, txikitik, koloretik, ondo egindako gauzetatik, zaporetik eta gustutik... Euskal Herrian egiten den nobela beltzaren asterik handiena da. Hemen egiten dena oso singularra da. Logistika, produkzioa, neure lana eta zergak ordaintzeko erabiliko dut bekaren puska bat, eta beste puska bat, berriz, elkartearen esku utziko dut.

Albiste gehiago

Martxoaren 30ean eguneratua, 14:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Euskal Herrian 8.225 gaixok eman dute positibo koronabirusaren proba eginda, administrazioen arabera. 400 hil dira. COVID-19 gaitza izandako 1.807 pertsonari eman diete alta. Grafikoak, albiste barruan.

Lantegiak itxita, Basaurin. ©Marisol Ramirez / Foku

Kutsatzeko kezka dute Araba, Bizkai eta Gipuzkoako biztanleen bi herenek

Berria

Espainiako Gobernuak atzo onartutako dekretua indarrean da, eta funtsezkoak ez diren jardueretan aritzen diren langileek etxean geratu beharko dute gaurtik aurrera. Urkullu ez dator bat neurri horrekin, ezta patronala ere. Txibitek, Europara begira, Sanchez babestu du, eta onartu du egoera «oso konplexua» dela, baina hobe litzatekeela jarduera ekonomikoa ez geratzea eta erabaki hori malgutzea.

Sidenor enpresako langileak jarduera eteteko eskatzen, aurreko astean. ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Jaurlaritzak letra txikiari heldu nahi dio gutxieneko jarduera bati eusteko

Xabier Martin

Madrilen azalpen gehiagoren zain dago, baimena nahi duelako enpresei isunik jar ez diezaieten

Ospitale bateko larrialdietako sarrera ©Jon Urbe / Foku

Koronabirusa zuten 400 pertsona hil dira Euskal Herrian, eta 8.225 pertsona kutsatu

Irati Urdalleta Lete

50 pertsona hil dira atzotik, eta 452 pertsona gehiagori atzeman diete birusa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna