Albistea entzun

KRITIKA. Dantza

Luma galdu baten bila

Donostian egin zuen bere lan berriaren estreinaldia Cielo Raso dantza konpainiak.
Donostian egin zuen bere lan berriaren estreinaldia Cielo Raso dantza konpainiak. DONOSTIA KULTURA Tamaina handiagoan ikusi

Agus Perez -

2021eko irailak 14

'Hâmaïkà'

Konpainia: Cielo Raso. Koreografia, zuzendaritza eta eszenografia: Igor Calonge. Zuzendari laguntzailea: Gabriel F. Jantziak: Amalia Elorza. Argiak: Sergio Garcia. Dantzariak: David Candela, Joan Ferre, Emma Riba, Ainhoa Usandizaga. Lekua: Donostiako Gazteszena aretoa. Eguna: Irailak 11.

Umore puntu batekin hasi da Hâmaïkà dantza lanaren estreinaldia, Gazteszenako aretoa azken besaulkiraino beteta zegoela, gaur egun indarrean dauden neurri murritzaileak gordeta.

Galtzontzilo zuriak, hankak eta besoak agerian zituen dantzari batek eman dio hasiera guztiari —enborra artile berdezko jaka batekin estali du—, eta biluztasun absurdo horretan jaso du alboko bi laguntzailek kaxa saredun banatatik administratu dioten elur artifiziala. Emanaldian zehar bina emakume eta gizon aritu dira guztira, elur banatzaileak dantzariak ere izan direlako, eta hasiera horretan zilar koloreko janzkera zeraman emakumearen pertsonaiak eman digu atentzioa, bere betaurreko beltzekin eta itsuek darabilten makila tolesgarriarekin.

Egia esan, nik esango nuke umore uneak ez direla ugariak Igor Calongeren lanetan, baina dena den, nik uste dut kasu honetan ia jokoz kanpo utzi gaituzten irudi horiek haren barne mundura egindako bidaia baten parte izan direla, eta jarraian etorri diren pasarte nahasiek geure artega, barne-gatazka eta bilaketa antzuen irudikapena izan daitezkeela. Soinu bandan ere igarri da horrelako zerbait, in crescendo zihoan musika elektroniko inguratzailea moztua izan delako noizean behin Brasilgo samba, forró eta beste erritmo zoro batzuen bidez.

Hala ere, une batetik aurrera denak hartu du forma koherentea, lau dantzariak agertokitik bueltaka zihoazela batak besteari beso batetik heldu eta behegainetik arrastaka eraman duenean, denen arteko alternantzia etengabean eta besarkada birakari laburrak han-hemenka tartekatuta. Biraka ibiltze horrek ez zirudien antolatua, eta agian horregatik iruditu zaigu hain kosmikoa, hain gure galaxiaren erakoa, non kaosak eta noizbehinkako errepikapenek edertasun gaindiezina sortzen duten ezinbestean. Pasarte zoragarri horretan jaso dugu benetako dantzak soilik eman ahal digun denbora hipnotiko haietariko bat, koreografoaren inspirazioari eta dantzarien prestakuntza eta sakrifizioari esker.

Geroago bi emakumeek zorutik egindako eboluzio paraleloek eta bi gizonek elkarren pisuari aldizka eusteko ahaleginek bete dute gure gogoa, eta dena ohiko dantzaren parametroetara zihoala uste izan dugunean, hara non bi emakume klonikoren agerpen artegagarriak misterio eta enigma betean utzi gaituen, agian haietariko bat gizonezko izateagatik, biek femme fatale itxura perfektua hartu duten arren.

Hortik aurrera, hasierako anabasa pasarteetara itzuli gara aldi labur batez, eta amaierako koadroan itsuaren makilak gidatu du taldea bazter batean ahaztua zegoen aingeru baten luma abandonatu baterantz, esangura subliminaleko koadro ordainezin batean. Mila esker, Calonge, irudi eta metafora horiekin gure izpiritu pobretuak hain eskuzabal elikatzeagatik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Askotariko materialez egindako lanak ikus daitezke <em>Gaurko euskal eskultura</em> erakusketan. Irudian, Guillermo Olmo eskultorearen <em>Arina</em> lana. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Eskulturaren topalekua

Olatz Enzunza Mallona

Santurtziko Azken Muga elkarteak 95 artistaren lanak bildu ditu 'Gaurko euskal eskultura' erakusketa ibiltarian. Otsailaren 16ra arte ikusi ahal izango da

Pantx Records kolektiboko kideek Durangoko Azokan aurkeztu zuten bilduma. ©FACUNDO QUEVEDO TRONCOSO

Euskal Herritik Kingstonera

Alex Uriarte Atxikallende

Pantx Records kolektiboak 'Reggaean jarrai: Euskal folklore jamaikarra' izeneko bilduma kaleratu du. Euskal ondarea eta kultura jamaikarra uztartu dituzte proiektuan

Mikel Martinez aktorea, Marieta Diaz de Toledo eta Bertol Arrieta saridunekin, atzo, Bilbon. ©RAUL BOGAJO / FOKU

Gidoia abiapuntu gisa

Andoni Imaz - Olatz Enzunza Mallona

Bertol Arrietak, Mikel Fernandinok eta Marieta Diaz de Toledok irabazi dituzte aurtengo Cafe Bar Bilbao antzerki gidoi laburren sariak

Antonio Gramsci pentsalari, idazle eta politikaria. Haren kartzelako gutunak euskaraz irakur daitezke orain. ©BERRIA

Preso denaren kezkak, gutun azaletan bilduak

Ainhoa Sarasola

Antonio Gramsciren 'Kartzelako gutunak' eman du Katakrakek, Ekaitz Sirventen itzulpenean. Pentsalari ezkertiarrak espetxean idatzi zituen 218 eskutitzetan, haren «alde guztiak» aurki daitezke

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.