Albistea entzun

KRITIKA. Musika

Biguna, baina dotorea

Marta Garcia -

2022ko azaroak 23

Enigma Taldea

Musikariak: Aitor Iturriagagoitia eta Victor Parra ( biolinak), Carlos Seco (biola), Zsolt Tottzer (biolontxeloa), Emilio Ferrando (klarinetea). Egitaraua: W. A. Mozarten Boskotea klarinetearekin, KV 581 eta J. Brahmsen Klarinetearentzako eta harientzako boskotea, op. 115. Lekua: Donostiako Viktoria Eugenia antzokia. Eguna: Azaroak 20.

Donostia Musika elkarteak antolatutako musika zikloaren hamaikagarren kontzertu honetan, Zaragoza Auditoriumeko Ganbera Orkestra izan zen protagonista, Enigma Taldea ezizenaz ere ezaguna. Boskote gisa, ganbera-errepertorioan ezohikoak bezain esanguratsuak diren piezak eskaini zituzten.

1789. urtea zorigaiztokoa izan zen Mozart familiarentzat: Wolfgangen eta Constanzeren osasun egoera latzak, bosgarren alaba jaioberriaren heriotza, diru-eskasia... Beste konpositoreentzat idazten zuen Salzburgoko jenio bihurriak, txanponak nondik etorriko. Garai hartan idatzi zuen KV 581 boskotea, bere lagun eta masoi-anai zen Anton Stadler klarinete jotzailearentzat. H. C. Robbins Landon musikologoak dio bertan «musikak malkoen atzean irribarre» egiten duela. Mozarten idazkeran bada beti halako sen jostalari bat, noizbehinka ezkutuan geratzen dena. Enigma Taldearen interpretazioan, jolas horrek behar-beharrezkoa duen doitasuna bigun samar agertu zen, lauso. Hala ere, klarineteak aura ederraz bildu zituen larghetto-aren eskalak, eta azken bi mugimenduetan distiraz aritu ziren hariak ere, bereziki gorteko dantza gogora dakarren menuetan.

Mozart hil eta ehun urte geroago, 1891n, J. Brahmsek Klarinetearentzako eta harientzako boskotea idatzi zuen, haize instrumentu horri eskainitako beste obrekin batera. Boskote honek, baina, bereziki hunkitu zuen Clara Schumann: «Instrumentuen uztarketak arima harrapatu egiten du». Egiaz, mugimenduen arteko elkarrizketak zintzilik hartzen zaituela dirudi. Andantino-an Ferrandok erakutsitako fraseatze sotiletik hasi eta adagioan hariek marrazten dituzten kontrasteetara, bertsio dotorea entzun ahal izan zen igandean.

Anekdota bat. Mozarten lehen mugimendua amaitu orduko, kexu zen nire atzetik zetorren ahots bat: «Zeinen errepikakorra den musika hau». Bada, musikariak badaki, Soren Kierkegaard filosofo daniarrak gai honen inguruan egindako ekarpenak irakurri gabe, errepikatzen diren bi pasarte sekula ez direla berdinak. Hor erronkarik zailena musikarientzat zein entzuleentzat.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

«Badaude mehatxu batzuk airean, eta ez dakit oso kontziente garen»

iñigo Astiz

Itxaropena eta kezka, biak igar daitezke Gaztelurrutiaren diskurtsoan. Bihar irekiko ditu ateak Durangoko Azokak, eta, batetik, pandemia aurreko itxura izango duela espero du, baina, bestetik, erronka sorta baten aurrean ere ikusten du euskal kultura.
<em>Moor Krad</em> ikuskizuna ostiralean estreinatuko du Ertza konpainiak, Bilboko Arriaga antzokian. ©ASIER ZABALETA

Gela ilunak argiztatzera

Ainhoa Sarasola

Ertza konpainiak 'Moor Krad' estreinatuko du ostiralean, Bilboko Arriaga antzokian. Asier Zabaletak zuzendu du obra, eta bost dantzari eta abeslari bat bilduko ditu oholtza gainean
Kepa Junkera musikaria, atzo, Bilboko Arte Ederren Museoan, <em>Berpiztu</em> liburua aurkezten. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Junkera, «liburukote» batean

Iñigo Astiz

Musikariak bere obra osoa errepasatu du 'Berpiztu' liburuan, 40 artistaren obrek lagunduta
Jutta Koetherren obra handietako bat. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...