Albistea entzun

KRITIKA. Zirkua

Banbu-herria

Agus Perez -

2018ko abenduak 15

'Teh Dar'

Konpainia: Vietnamgo Zirku Berria. Eszenaratzea: Tuan Le. Musika-zuzendaritza: Nguyen Nhat Ly. Arte-zuzendaritza: Nguyen Lan Maurice. Koreografia: Ngo Thanh Phuong. Tropako burua: Nguyen Anh Minh. Lekua: Angeluko Quintaou antzokia. Eguna: Abenduak 11.

Vietnamgo Zirku Berria Baionako antzokian ikusi nuenetik (2016), gogoz nengoen beren hurrengo lana ikusteko, eta orain heldu zaigu aukera, Angeluko Quintaou antzokian eman duten emanaldiarekin. Baionan ikusitako hark À Ô Lang Phô oraingo Vietnamgo gizartearen berri eman zigun, nekazarien mundu xumetik hasi eta hiri handietako giro modernoan amaituta, baina konpainiaren lehen lana Lang Toi izan zen, eta han herrixka bateko bizimodua azaltzen zen, egunsentitik ilunabarreraino.

Oraingo honetan K'ho kulturaren inguruan antolatu da ikuskizuna, eta, aurrekoetan bezala, banbuaren presentzia erabatekoa izan da emanaldian zehar. Esku-programan ikusten dugunez, K'ho etnia minoritarioa da Vietnamen, eta Hanoiko Zirku Eskola Nazionalean hezitako sortzaileek haren berezitasunetan inspiratuta eraiki dute oraingo lana. Bide batez esanda, izenburuak «suaren inguruan dantzatzea» esan nahi du, eta horregatik egon da eszenako albo batean suaren irudikapena beti piztuta. Era berean, suarekin zerikusi zuzena eduki du zoru gaineko zirkulu gorri handiak, eta banbu-haga handiekin eraikitako egiturek ezinbestean gogorarazi digute sua egiteko jartzen ditugun adar eta enbor zatien disposizioa.

Era zeremonialean sartu dira antzokira konpainiako hamabost akrobata eta bost musikariak, beren jantzi tradizionalez ederturik eta metalezko plater eta maza banarekin, plateren neurri desberdinak melodia bat sortzeko baliatuz. Kutsu erritual nabarmena eduki duen hasiera horren ostean, festa giroan irudikatu dute K'ho herriaren izaera, eta goi mailako akrobaziak burutu dituzte banbuz egindako tramankulu erraldoi, birakari eta kulunkariaren gainetik, azpitik eta inguruetatik. Jarraian, banbuz ehundutako bost esfera erdik bete dute eszena, eta haien gainean ibili da jauzika bikote bat, loto lore handien edo aintzira bateko dortoken gainetik mugituko balira bezala, ilargi betearen argipean.

Jarraian etorri da jongler edo malabarista berezien txanda, eta hor abilezia itzela erakutsi dute sagar itxurako pilotak atabalen kontra bota, haiekin musika egin eta neskek sorbaldan zeramatzaten uzta-saskietan sartzeko. Eta bost bat metroko banbu-hagen dantzak koroatu du erakustaldia, haien gainean bi neska trapezista oreka ezinezkoan zebiltzalarik.

Handik aurrera, ordea, erritual izaera sakona hartu du emankizunak, musika moteldu da eta erritmoa eta akrobazia miresgarriak ere bai. Ordu erdi luze bat iraun duen pausaldi ilun horretan gaueko izaki misteriotsuak eta egurrezko maskarak izan dira protagonista, eta horrek zertxobait lausotu du ordura arteko distira, amaierako ekitaldian hasierako bizitasuna eta bizi-poza berreskuratu diren arte.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Epaileak, Bizkaiko Bertsolari Txapelketa epaitzen. ©GORKA RUBIO / FOKU

Bertsogintzaren matematika

Miren Mujika Telleria

Hainbat faktorek egiten dute posible bertsolari txapelketa bat, eta faktore horien artean dago, noski, epailetza. Hogeita bat epaile arituko dira hasi berri den txapelketan bertso bakoitzari puntuazioa ematen. Zein da, baina, puntu horiek gora edo behera egiteko neurgailua?
Gozategi taldearen kontzertua, Donostiako Aste Nagusian. ©Gorka Rubio

30 urte, baina beti gazte

Maria Ortega Zubiate - Gipuzkoako Hitza

Gozategi taldea 30. urteurreneko biran ari da aurten, eta plazetako harrera «ikaragarria» izaten ari dela dio Asier Gozategi soinu jotzaileak. Bihar Urnietan joko dute, eta urriaren 15ean, Zarautzen.

 ©IRUNE IZQUIERDO

Erretzaile damutuen konpainia

Berria

Aingeru Epaltzak hirurogei urteen talaiara iristen ari den kazetari bat jarri du 'Erretzaile damutuen konpainia' eleberri berriaren ardatzean: Edu Saragueta. Komedia garratz eta erotikoa, gizarte nahasi baten erretratua eta, batez ere, nobela beltz petoa osatu du.

Piztu METAk hamabost proiektu hautatu ditu

Berria

Egitasmoak sustatzeko finantzaketa kolektiboa hasiko dute. Gipuzkoako aldundiak 70.000 euro jarriko ditu

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.