Albistea entzun

UDAKO SERIEA. Superaberatsak (eta VI). Jeff Bezos

Esku pribatuetan

Denaren jabe bihurtuko dira? Teknologia talde handien ahalmenaren eta tamainaren ondorioa izan daiteke jabe pribatuen eskuetan gelditzea funtsezko eremu eta datuak.

Irune Lasa -

2022ko abuztuak 14

Izarretara begiratzea, kosmosaren misterioak ulertu nahi izatea, milaka urtez gizakia zerura beha... Zer demontre dira lerro batean doazen puntu horiek? SpaceX-ren Starlink sateliteak haien espazioratzearen ondorengo egunetan dira begi hutsez Lurretik ikusgarri. Gero distira galduz joaten dira, baina oraindik ere Lurreko punta bateko eta besteko behatoki astronomikoen argazkietan marra zuri gisa agertzen jarraitzen dute, astronomoen atsekaberako eta haserrerako.

Elon Musken Space X konpainiak, mundu osoan banda zabaleko Internet merkea eskaintzeko xedez, oraingoz 2.700 Starlink satelite zeruratu ditu, eta 2.400 inguru daude orbitan. Eta gero eta gehiago izango dira, AEBetako Komunikazio agintariek baimena eman baitiete beste satelite konstelazio baterako, zeinak 40.000 satelite izango dituen.

Munduko edozein bazterretan banda zabala izatea gauza garrantzitsua izan daiteke, eta horren adibide da nola Elon Muskek berak Ukrainako Armada Starlink-era konektatzeko dispositiboekin hornitu duen.

Ez da esku pribatuetan dagoen aurrerabide teknologiko garrantzitsu bakarra. Pandemian, adibidez, ikusi zen zer mailako informazioak dituen Googlek, esaterako, jende multzoen mugimendu ohiturez eta pilaketez. Funtsezko informazio izan daitekeena uneren batean erabaki politiko-publikoetarako, eta esku pribatuetan dagoena.

Musk bezala, Jeff Bezos Amazoneko buruak ere maite du espazioa; espazioko bere enpresa du, Blue Origin, eta, nola ez, bere satelite konstelazioa ere nahi du. Superaberatsen esku geldituko da ilunabarreko zerua ere?

Denetik probatzen ari omen da SpaceX bere Starlink berrien distira murrizteko; besteak beste, merkatuan dauden pintura ilunenak, baina haiek erraz higatzen omen dira espazioan. Bitartean, Starlink-ek behaketa astronomikoetan eragindako endredoak konpontzeko modu bat teleskopioen argazkietan informazio hori kentzeko programa informatikoak izan daitezkeela uste dute aditu batzuek.

Baten batek, hala ere, badu esperantza konponbidea ez dagoela urrun; beharbada AEBetako armadarentzat sekretupeko satelite ikusezinak egiten dituzte konpainietan. Dirudienez, informazio klasifikatu batzuk ez dituzte erabat esku pribatuetan nahi.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Arroz ekoizle bat eskukada bat ongarri eskuan duela, Colombon (Sri Lanka). ©CHAMILA KARUNARATHNE/EFE

ONGARRIEN EKOIZPENAK %70 EGIN DU BEHERA

Maddi Iztueta Olano

NBE Nazio Batuen Erakundeak Errusiari eta Ukrainari eskatu die esportazio kimikoen inguruko akordioa adostu dezaten. Elikagaien eskasia areagotzen ari da.
Gazte bat «jan itzazu aberatsak» dioen pintaketa baten aurretik pasatzen, Atenasen. ©ORESTIS PANAGIOTOU / EFE
Nekazal landak, Berangon. ©Aritz Loiola / FOKU

Elikagai ekologikoen kontsumoak ez du atzera egin

Maddi Iztueta Olano

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako nekazaritza lurren %4,6 erabiltzen dira nekazaritza ekologikorako. Helburua 2030. urterako Europako nekazaritza lurren %25 ekologikoa izatea da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...