Albistea entzun

Koronabirusa. ZIENTZIA PENTSALDIAN

Neke pandemikoa

Ugo Mayor - EHUko Ikerbasque ikertzailea

2021eko ekainak 9

Nekatuta egoteko arrazoi ugari ditugu. Eta duela bederatzi hilabete Pentsaldian-en idatzitako nire lehen zutabean botatako galderak —Betikora bueltatzea, noizko?— ez du oraindik erantzun argirik. Zientziaren aldetik ekarpen ugari egon direla ezin ukatu: nazioarte mailan txertoak garatuz, gure eremuan zenbait ikerkuntza martxan jarriz... edota ebidentzien informazio iturri bihurtuz, komunitate zientifikoak hango eta hemengo datuak aztertzen eta kontestuan jartzen ahalegin itzela egin du. Komunikabideekin elkarlanean askotan, zientziak eta ikerkuntzak berebiziko inpaktua izan du gizartean urte luze honetan.

Komunikazio ahalegin honek, ordea, ez ditu bere helburuak guztiz bete. Adibidez, gaur egun oraindik ikus dezakegu jende askok FPP2 musukoak kalean erabiltzen dituela; aerosolak, kutsatze bide nagusiena, haizeak sakabanatzen dituelarik, kalean babesa behar badugu —hau da, besteengan hurbiltzerakoan— edozein oihaltxo fin nahikoa denean. Eta babes handiko musuko horien iragazpen gaitasuna mugatua izanda, hobe litzateke erabilera benetan behar denerako gordetzea. Ordea, aireztapenik gabeko jatetxe batean edo bere etxerako igogailuan musukorik gabe dabiltzan pertsonak oraindik badira, nolabait kalean ez egoteagatik seguru egongo balira bezala, kutsatze gehienak barnealdeetan gertatzen diren arren. Gaur egun ere hamar kutsatutatik bat ospitaletik pasatzen delarik, ez dut uste nik portaera hauek jendearen arduragabekeriaren ondorio direnik, emandako informazio kontrajarri eta inkoherenteen emaitza baizik.

Hilabeteak pasatu ahala, olatuz olatu, zehazki Nor-Nori-Non kutsatzen garen oraindik ez dago batere argi, aztarnari lanetan jendetza lanean jarri badugu ere, erabilitako protokoloak eraginkorrak diren edo ez aztertzeko inolako ebaluaziorik ez delako egin. Eta, horren ondorioz, martxotik azarora bitarteko bederatzi hilabeteetan COVID-19ak Euskal Herrian milioi biztanleko mila pertsona hil bazituen, azkeneko zazpi hilabeteetan, EAEn behintzat, milioi biztanleko berriro beste hainbeste herrikide hil zaizkigu. Baina, zer-nolako garaiak, harritzeko gaitasuna galdu egin dugu jada. Neke pandemikoaren lehengo biktima.

Urte luze eta latz honen ondorioz, mezu baikorren beharra dugu. Hain da handia behar hau, ezen, gure agintariek pandemiaren inguruko jarraipena egiteko egin duten lehen posterrean datuetan oinarritzen ez diren zenbait mezu agertu badira ere, hori onartzeko prest gaudela ematen baitu. Errealitatearekiko begirunea, neke pandemikoaren bigarren biktima.

Nolako estrategia jarraitzen ari ginen inoiz argi azaldu ez bazitzaigun ere, behin eta berriro udara, Gabonak edo dena delakoak salbatzen saiatu ginela agerian geratu zen, eta bidean milaka hildako, ospitaleratutako edo epe luzeko albo-kalteekin geratu zirenak salbatzeko egin zitezkeen dozenaka hautuei muzin egin zitzaiela. Hortaz, duela hiru hilabete Jaurlaritzak berak plazaratutako inkestaren arabera, ordura arte hartutako neurriei buruzko iritzia eman zuten hamar herritarretatik zazpik zioten gobernuak kudeaketa okerra egin duela. Herritarron ikuspegi kritiko honek balio dezala behintzat etorkizunean gauzak beste modu batean egiteko. Gure agintariak birusak sortutako egoerarekin etsita direla ematen badu ere, gauzak egiteko beste modurik egon badagoelako. COVID-19aren Liburu Zurian diziplina anitzetako lantalde batek behintzat berriki aurkeztu ditu 175 proposamen edota konponbide zehatz. Erronka berdinei berriz aurre egin behar badiegu, berriro huts egin ez dezagun.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Donostiako alde zaharreko kaleak hutsik, urrian, bigarren alarma egoeran. ©Gorka Rubio/ Foku

Espainiako Auzitegi Konstituzionalak legez kanpokotzat jo du bigarren alarma egoera ere

Edurne Begiristain

Voxen helegitea onartu du bermeen auzitegiko osoko bilkurak. Erabaki horren aurka agertu dira hamar epaileetatik lau.

Euneiz unibertsitate pribatua hartuko duen eraikina. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Euneiz sortzeko legearen tramitazioari bidea eman dio Eusko Legebiltzarrak, EAJ, PSE, PP-C's eta Voxen babesarekin

Ion Orzaiz

EH Bilduk argudiatu du «etekin ekonomikoak lortzea xedetzat duen unibertsitate pribatu batek» ezin duela finantzaketa publikorik jaso

Egoiliar eta senitartekoek zahar etxeetako arta ontzat dutela esan du Maite Peñak

Egoiliar eta senitartekoek zahar etxeetako arta ontzat dutela esan du Maite Peñak

Arantxa Iraola

Inkesta bat egin dutela jakinarazi du, eta %74,5k eskaintzen den arreta egokia dela adierazi dutela

Rcardo Etxepare (eskuinean), Noam Chomsky hizkuntzalaria agurtzen, 2006an. ©Imanol Otegi / Foku

EHUko udako ikastaroetako zuzendari ohi Ricardo Etxepare zendu da

Gotzon Hermosilla

Bizitza unibertsitateari lotua eman zuen, baina politikan ere aritu zen eta Irungo alkatea izan zen bolada labur batez

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.