Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Literatura. 'Ni eta Gu. Zazpigarren uhina'

Poetaren heldutasuneko poema liburu mardula

Idazlea: Pako Aristi. Argitaletxea: Erein.

Aiora Sampedro -

2021eko ekainak 6

Hau duela zazpigarren poema bilduma. Hori aldarrikatuz hasten du Pako Aristik Ni eta Gu. Zazpigarren uhina, bere azken poema liburua. Baiki, egileari nolabaiteko heldutasun baten aldarrikapena egiten duela uler dakioke, eta, egiazki, gizon helduaren eguneroko izaera eta pentsakizunak plazaratzen dituzten olerkiak aurkituko ditu irakurleak orrialdeotan zehar. Batez ere, bildumaren amaiera aldera ageri diren olerkiekin, zeintzuetan heriotzaren itzala gerturatzen ikusten duen poetaren ahotsak garrantzia ematen dio azken poemetan. Are, heriotza nagusiak ixten du liburua; izan ere, azken lerroak poetaren amaren heriotzari eskainiak dira, eta horrela, nolabait, poetaren eguneroko ibilbide hori ixten du. Bestalde, Ni eta Gu izenburua aipatu badugu, poetak inguruko herritarrekiko elkarrizketan idatzitako liburua dela nabarmendu behar da, eta bukaera gisa, gainera, 167. orrialdean, indibiduoaren eta taldearen arteko poema bat txertatzen du egileak.

Azken poema liburua plazaratu eta hiru urtera argitaratuagatik liburu hau, poetak nahiko bilduma mardula osatu duela ere aipatu behar da: ia 80 olerki eman ditu, betiere topiko beraren inguruan bueltaka, ikusiko dugunez.

Errima eta neurri librean idatziak dira, orokorrean, olerkiak. Horregatik, eta pentsa zitekeenaren kontra, ahozkotasunetik gertu baino urrunago kokatzen dira testuok, errimarik, hitz-jokorik gabeak. Liburu mardula osatuagatik, bertsoak ere osotasun berekoak dira beren kabuz. Testu luzeak dira Aristik bilduma honetan sartutakoak; ia eguneroko modura osatuak dira, gainera, egileak testuak idatzitako ia egun bakoitzean bizitakoa biltzen dutenak.

Taldearen garrantzia aipatu dugu, eta hortik, testuan txertatutako itsas-gizon eta emakumeen argazkiak. Horregatik, era berean, ahots poetikoak mintzatzeko baliatzen dituen pertsonak beste poema bilduma batzuetan baino askotarikoagoak dira: ohikoa izaten den bigarren pertsona baliatzen du hartzaileari zuzentzeko, eta, era berean, lehen pertsona singularra ere bai poetaren hausnarketak jakinarazteko, baina ingurukoen omenezko kantua ere badenez, lehen pertsona plurala eta, are, hirugarren pertsona singularra ere baliatzen ditu, testu korala sortuz. Errekurtso literario erabilienak galdera erretorikoak, metaforak eta konparaketak dira; testuak ez dira irakurlearengan erantzun bat eragitera bideratzen; aldiz, idazleak hemen kontatuak irakurleak soseguz hausnartzea da lanaren helburua. Eta, orotara, bilduma guztia bera alegoria bat balitz bezala uler daitekeela esango nuke nik: bizitzaren hainbat faseren irudikapen modura. Beraz, liburua irakur daiteke Aristiren poetika baten moduan.

Kokalekuak eta gaiak oso zehatzak badira ere, dena delako irakurleak hainbat bizipenentzako erantzuna jasoko du lerro hauetatik. Beste liburu batzuetan testuak banaka leitu daitezkeela esaten badugu, Aristiren honetan, urtetan irakurtzekoak jasoko ditugula pentsa dezakegu.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©Bertsozale Elkartea

Nerea Ibarzabal irabazle Baionan

Olatz Enzunza Mallona

671,5 puntu lortu ditu Ibarzabalek, eta bigarren egin du Sustrai Colinak, 668 puntu eskuratuta. Ondotik geratu dira, hurrenez hurren, Beñat Gaztelumendi, Julio Soto, Unai Agirre eta Eñaut Martikorena.

<b>Amurrioko saioa.</b> Joan den larunbateko saioa, Amurrioko Bañueta kiroldegian. ©GARI GARAIALDE

Iristen aurren, eta joaten azken

Miren Mujika Telleria

Baionan jokatuko da gaur Bertsolari Txapelketa Nagusiko bigarren itzuliko bigarren saioa. Ohi bezala, 17:00etan hasiko da. Aulki, soinu eta foku; pronto izango dira den-denak ordurako. Bertsozale Elkarteko ekoizpen taldeak du horren ardura. Zein da, baina, horren atzean dagoen inurri lana?
Indar Trabesen lehen kontzertua fikzioan irudikatzen, herenegun, Mutrikuko Venezia diskotekan. ©JON URBE / FOKU

Itoiz taldearen lehen printzak

Jone Bastida Alzuru

Doxa ekoiztetxea eta Larraitz Zuazo zuzendaria Itoiz taldeari buruzko pelikula bat prestatzen ari dira, dokumentalaren eta fikzioaren artean mugitzen dena. Mutrikun izan dira filmatzen.

Ekoetxea Urdaibaik hizkuntza indigenen erakusketa bat jarri du ikusgai. ©Monika del Valle / Foku

Hizkuntza jasangarriak

Amaia Igartua Aristondo - Bizkaiko Hitza

Busturiko Urdaibaiko Ekoetxeak erakusketa batean bildu ditu 11 hizkuntzatan emandako testu batzuk eta haien euskarazko itzulpenak: 'Hizkuntza indigenak, Ama Lurra zaintzen'. Abenduaren 18ra bitartean bisitatu ahalko da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.