Albistea entzun

Koronabirusa. OSASUNA PENTSALDIAN

Zer eraginkortasun dute txertoek?

Erizain bat COVID-19aren aurkako txertoa duela, Hondarribian.
Erizain bat COVID-19aren aurkako txertoa duela, Hondarribian. GORKA RUBIO / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Felix Zubia - Donostia Ospitaleko ZIUko medikua

2021eko urtarrilak 31

Hirugarren olatuak zerbait erakutsi badigu, hori da egoera honen bukaera azkarrik izango bada txertoek emango digutela. Txerto eraginkorrik ez bada, eta txertaketa zabal bat egiten ez bada, hilabete askotan luzatuko da pandemia hau, eta hildakoak milaka izango dira munduan zehar.

Egoera honen aurrean sortzen zaigun lehen galdera da ea txertoak eraginkorrak diren ala ez. Txerto guztiek, ez koronabirusarenak bakarrik, «artalde efektua» esaten diogunaren bidez lan egiten dute. Txertoek, norbanakoaren babesa baino gehiago, taldearen babesa eskaintzen dute. Hau da, txertaketa zabal bat lortzen bada, eta txertoen eraginkortasuna %70ekoa baino handiagoa bada, birusa jaso eta garatuko duen pertsona oso gutxi izango dira, eta transmisio kateak eten egingo dira. Horrela, aste gutxitan taldeko guztiak babesturik geratuko dira, nahiz banaka-banaka babesturik ez egon. Beraz, babesik izango bada, ezinbestekoa da txertaketa zabala lortzea, eta txertoak eraginkortasun nahikoa izatea.

Pfizer eta Modernaren txertoek %50eko eraginkortasuna dute lehen dosiarekin, eta %95ekoa bigarren dosiarekin, entsegu klinikoetan. Euren erabilera asko zabaltzen ari da, eta entseguetatik kanpoko lehen emaitzak iristen hasi zaizkigu. Pfizerren txertoari dagokionez, Israelekoak dira daturik zabalenak, eta bigarren dosia jaso ondoren, 163.000 pertsonatatik 31 bakarrik kutsatu dira (guztiak gaixotasun arinarekin), txertatu gabeko neurri bereko taldean 6.437 kasu izan diren bitartean. Horrela, %92ko eraginkortasuna du txertoak, entseguek diotenaren antzerakoa. Dosi bakarrarekin, aldiz, eraginkortasuna neurtu duten bi taldeetan, batean %33koa izan da, eta bestean %60koa. Datu horiek garbi erakusten dute bigarren dosi baten beharra. Modernaren datuen zain geratzen gara, aste gutxitan izango ditugulakoan.

Europako Batasunean ostiral honetan onartu den beste txertoa AstraZenecarena da. Enpresaren eta Europako Batasunaren arteko sestra albora utzita, haren entsegu klinikoaren eraginkortasunak zenbait zalantza sortu ditu. Txertoaren bi dosi emanda, eraginkortasuna %62koa zen, eta akatsez dosi eta erdi eman ondoren, %90eko eraginkortasuna neurtu zen. Azkenean, erabilera hori onartu da, eta eraginkortasun erreala ezagutu zain gaude, Erresuma Batuan erabilera zabala egiten ari delako. Dena den, eta azken emaitzen zain, nahikoa babes eskaintzen duela dirudi.

Bestelako txerto batzuk ere badira. Errusiako Sputnik-V txertoak %95eko eraginkortasuna duela dio, baina ez dute txosten medikorik zabaldu. Hainbat herrialdetan erabiltzen ari dira, eta laster jakingo dugu hori ere. Jhonson-Jhonson etxeak bere txertoak %66ko eraginkortasuna duela dio, eta kasu larriak ekiditen dituela. Novavax etxeak, berriz, %89ko eraginkortasuna duela zabaldu du. Gehiago ere badira bidean, eta aurki ezagutuko ditugu. Datu horiek jakinda, eraginkortasuna nahikoa izango dela dirudi. Orain, gakoa produkzioan eta horniduran egongo da, txertaketa ahalik eta azkarrena egin dadin.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Elhadji Ndiaye omentzeko ekitaldia, Iruñeko Arrotxapea auzoan, iaz. ©JESUS DIGES / EFE

ESPALOIAN ITOTAKO BIZITZA

Ion Orzaiz

Duela bost urte, 2016ko urriaren 25ean, Elhadji Ndiaye senegaldarra zendu zen, Espainiako Poliziaren zaintzapean, Iruñean. Atxiloketa bortitz baten ostean konfirmatu zuten hila zela. Poliziaren jokabide arrazisten ondorio dela uste dute Ndiayeren lagunek eta gobernuz kanpoko erakundeek.
Egonkorrak bilakatu dira Ipar eta Hego Euskal Herriaren artean Frantziako indar armatuek egiten dituzten kontrolak. ©BOB EDME

Sistemaren belauna lepoan

Oihana Teyseyre Koskarat - Jone Arruabarrena - Ion Orzaiz -Javi West Larrañaga

Migratzaileen aurkako jazarpena fenomeno orokortua da Euskal Herrian. Adituek eta gobernuz kanpoko erakundeek salatu dute Poliziak «sistematikoki» erabiltzen duela bortxa pertsona arrazializatuen aurka.
 ©BERRIA

«Polizia, nahitaez, giltzarri da gizarte arrazista iraunarazteko»

Maite Asensio Lozano

Segurtasunaren zein mehatxuen inguruan zabaltzen diren ideiak «eraikuntza politikotzat» dauzka Douhaibik; horrekin lotu ditu kolektibo arrazializatuen aurkako kriminalizazioa eta jazarpen poliziala.
 ©BERRIA

«Behartu nahi gaituzte Poliziaren aurrean behera begiratzera»

Ion Orzaiz

Modou Faye, 'Beltxa'. Senegal atzean utzita, Iruñera iritsi zen duela urte asko. Paperak ditu orain, Africa United elkarteko burua da, baina horrek ez du Poliziaren jazarpenetik libratu.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.