Albistea entzun

Koronabirusa. ZIENTZIAREN TALAIATIK

Arnastuz soilik

Oinezko bat maskara jantzita, atzo, Donostian.
Oinezko bat maskara jantzita, atzo, Donostian. JUAN CARLOS RUIZ / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Miren Basaras Ibarzabal - Mikrobiologiako irakasle titularra EHUn

2020ko apirilak 8

SARS-CoV-2 izeneko birusaren transmisioari buruz badakigu listu-tantei esker transmititzen dela. Eztula, doministikuak edo hitz egitean tamaina ezberdineko aerosol-tantak kanporatzen dira. Pisu gehien dutenek bost mikra baino gehiagoko diametroa dute, eta eztulek edo doministikuek aerosol zuzen bat eratzen dute, paziente kutsatuarengandik bi metrora bitarteko distantziara ailegatzen delarik. Koronabirusa tanta hauei esker transmititzen da printzipalki. Tanta horiek gainazal ezberdinetara ailegatuz eta horiekin eskuak kutsatuz, pertsonaren ahoko, sudurreko edo begietako mukosak kutsatu daitezke.

Baina Science aldizkarian agertu den berri batean, zientzialari askok zalantzan jartzen dute hedapena bakarrik modu honetan gertatzen ote den. Bertan aipatzen dute Ameriketako Estatu Batuetako Zientzien Akademia Nazionaleko ikertzaile talde batek ideia kezkagarri bat bultzatu duela: arnastuz soilik ere SARS-CoV-2 birusa zabaldu daitekeela. Hau da, arnasa modu arruntean egitean, kanporatzen ditugun aerosolak bost mikra baino txikiagoak dira, eta horri esker ere hedatu omen daiteke koronabirusa. Horrela balitz, arnasa egiterakoan kanporatzen dugun laino ultrafin horretan birusa legoke eta horren kontra babestea zailago bihurtuko litzateke, ez baldin bada pertsona guztiek maskarak eramanda, sintomak dituztenak zein sintomarik gabekoak.

Zientzialari guztiak ez datoz bat auzi horrekin eta argi dagoena da patogeno batek utzitako genoma arrastoaren presentziak ez duela esan nahi hori kutsakorra denik. Baina New England Journal of Medicine aldizkarian argitaratutako artikulu batean, ikertzaile batzuek aerosol horiek aztertu zituzten, eta hiru orduren ondoren patogenoak animalia-zelulak kutsatu ahal zituela ikusi zuten, nahiz eta airean zegoen birusaren kantitatea denborarekin gutxitzen zihoan. Eta ikusi zuten ere birusa 21-23ºCtan eta %40ko hezetasunean jarrita modu eraginkorrean mantentzen zela: kobrean lau ordu, kartoian 24 ordu, altzairu herdoilgaitzean bi egun, eta plastikoan hiru egun. Hezetasuna %60ra handituz, birusa bi egunetan mantendu zitekeen arropan, eta lau egunetan diru-billeteetan.

Tenperatura eta hezetasun baldintza horiek nahiko ohikoak dira munduko hainbat lurraldeetan, baina material horiek manipulatzen dituzten pertsonak kutsatuta egon ezean, beste pertsona batzuk infektatzeko arriskua oso baxua da.

Benetan kezkatzekoa dena da arnastuz soilik transmititu daitekeela birusa. Izatez, Ameriketako Estatu Batuetako Gaixotasunak Kontrolatzeko eta Prebenitzeko Zentroaren (CDC) txosten batzuen arabera, pertsona guztiek maskarak publikoki eraman ditzaten gomendio egiteko prest daude, birusaren hedapena ahalik eta gehien murrizteko asmoz.

Gure lurralde hurbilean, oraingoz, ez da inolako gomendiorik egin, baina arretaz ibili nahi badugu, beharbada, hobe litzateke maskarak erabiltzea kalera irteten garen bakoitzean.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Lehen mailako artako kontsultak atzeratuko ditu Osakidetzak

Lehen mailako artako kontsultak atzeratuko ditu Osakidetzak

Arantxa Iraola-Irati Urdalleta Lete

Osasun sailburu Gotzone Sagarduik egin du jakinarazpena: «Aparteko larritasuna ez duten» kontsultak atzeratuko dira.

Baionako txertaketa gunea, artxiboan ©Guillaume Fauveau

Pfizer dosiak ez ote diren faltako beldur dira txertaketa guneetako langileak

Oihana Teyseyre Koskarat

Eskualdeko Osasun Agentziak hobetsi du Moderna txertoak banatzea. Baionako txertaketa guneko langileek lana uzteko eskubidea aldarrikatu dute, pazienteei «gardentasuna zor» zaielakoan.

5-11 urte arteko haurren txertaketa onetsi du Espainiako Osasun Publikoko Batzordeak

5-11 urte arteko haurren txertaketa onetsi du Espainiako Osasun Publikoko Batzordeak

Arantxa Iraola-Irati Urdalleta Lete

Hilaren 15etik aurrera autonomia erkidegoek haurrak txertatzen hasi ahal izango dutela jakinarazi du

Munilla meza ematen Azpetian (Gipuzkoa), 2019an. ©Javier Etxezarreta / EFE

Donostiako apezpikutza utziko du Jose Ignacio Munillak

Paulo Ostolaza

Ia hamabi urte egin ditu karguan. Alacanteko (Herrialde Katalanak) gotzaina izango da aurrerantzean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.