Albistea entzun
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez
Emakumeen aurkako indarkeriari ez

Arbelari begira. Euskal Kulturaren Transmisioari Buruzko 4. Graduondokoa

Kitzikatuz

Mattin Irigoien aktorea.
Mattin Irigoien aktorea. BERRIA

Nagore Amondarain -

2013ko martxoak 12

Iparraldean antzerki amateurra da bertarako antzerkiaren bizkarrezurra, eta Mattin Irigoien dugu gorputza ematen dioten izenetako bat Amikuze aldean. Nafarroa Behereko iparraldetik datorkigu Mattin, artoaren eremua eta ardiaren eremuak bereizten dituen definizioarekin; «artoaren eremua, iparralderen dagoena, modernitatearekin loturikoa dugu, frantsesa, Biarnok jandakoa ia; eta ardiaren eremua, tradizioa, euskalduna». Galtzen ari den mundua geureganatu eta plazara eraman beharraz aritu da, euskarak toki publikoa izan dezan. Hegoaldean erdaratik ekarritako antzezlanak gehiago diren honetan, iparraldean antzerki amateurretik mundu bat irekitzen du euskarak. 1982an hasi zen antzerkian Irigoien, eta laborantzako jardunarekin eta ikastolen aldeko mugimenduarekin uztartu du zeregina. 1997tik 2001era, Amikuzeko ikastolaren aldeko borrokan sartu zen, «ikastola berri bat ukaiteko borroka bat eraman dugu, ez dugu soilik gure menditik oihu egin, besteen mendira joan ginen, jende horrekin igurtzitzea lortu genuen». 2004an, Kitzikazank antzerki taldea sortu zuen, eta bertako gazteekin lanean dihardu egun ere. «Ikasleek ez zekiten deus beraien gurasoen euskal munduaz… ikastolatik kanpo ez baitzen deus, ez zen beste bizirik euskaraz». Egun, adibidez, ikastola eta Kitzikazank antzerki taldeaz gain, badute gaztetxea, badute gau eskola, joaldun elkartea… «Amikuzeko euskalgintza koordinatzen hasi da, ez baikinen gurutzatzen; beraz, belaunaldiak ere gurutzatu dira». Libertimendu eta tobera egile ere bada Irigoien, ikuspegi kritiko batetik ondutakoak betiere, trufa eta ziria bietan osagai. Zuberoan maskaradak egiten diren moduan, Nafarroa Beherean libertimenduak egiten dituzte inauteri sasoia iristean, Antton Lukuk berrinterpretatu duen formatua, urte luzez galduta egon ondoren.

Misiolarien lanaz mintzo da, Elizak euskaratik erlijiora bihurtzeko ahalegina egin zuen «euskaldun fededun» horrekin, euskaratik konbertitu, alegia. Baina misioetan ibiltze hori beste alor batera ere eraman du, «misio lanetan ibiltze horrek dakar ez lantzea gure artekoa», marxistak biharkoari begira omen daude, bere esanetan «borroka armatuak ere bihar elkar maitatzea desio du, egun gatazkan biziz. Hor dago paradigma aldaketa, niretzat, gaur eginen dugu biharkoa». Arrangura gehiegi unibertsitateko agertokitik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

2021eko disko eta liburuen bilduma ikusgai jarri du BERRIAk

Berria

Aurtengo euskarazko liburu eta diskoak kontsultatu daitezke webgune berezian. Euskal kultur sorkuntzari ikusgaitasuna eman nahi dio, kulturazaleen esku jarriz urteko sormen lan guztien informazioa.

Estitxu Arozena Saioa Alkaizari txapela janzten, gaur, Anaitasunan (Iruñea). ©Idoia Zabaleta / Foku

Saioa Alkaiza Nafarroako txapeldun

Hodei Iruretagoiena

Alkaiza eta Eneko Lazkoz Martinez aritu dira txapelaren lehian buruz burukoan.
Honela eman du BERRIAk finalaren berri, zuzenean.

<em>Mental Illness</em> aurreko diskoan ere heldu zion buruko gaitzen gaiari Aimee Mannek. ©BERRIA

'Udako hotel' bateko testigantzak

Mikel Lizarralde

Aimee Mannek 'Queens of The Summer Hotel' diskoa egin du, Susannah Kaysenen 'Girl, interrupted' memoria liburuan oinarrituta. Buruko gaitzetarako erietxe bateko egoiliar eta medikuak bihurtu ditu kantuen protagonista

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.