Albistea entzun

INKESTA

GARI GARAIALDE / ARP

Berria -

2014ko irailak 30

Euskara batuaren bilakaerari begira jarri ditu BERRIAk hainbat eragile esanguratsu. Haietariko biren hitzak agertuko dira egunero larunbatera bitartean.

1

Zer balorazio egiten duzu batuak egin duen ibilbideaz?

2

Zeintzuk dira gaur egun dituen arazo eta erronka nagusiak?

Miren Azkarate

Euskaltzaina

1

«Edozein irizpide hautatzen dugula ere, euskara batua egitasmo arrakastatsua izan da. Atzera begiratuta, esango nuke ezaugarri berak izan dituztela euskara batuaren abenturak eta azken 30 urte hauetan garatu den hizkuntza politikak: elkarlanaren emaitza dira, gizarte-eragileen, erakundeen eta euskaldun guztien elkarlanarena. Arau jakin bat hautatzea ez da nahikoa; nahitaezkoa da, ondoren, estandarrerako hautatu den aldaera hori hedatzea. Garaikoetxea lehendakariaren lehen gobernu hari eta Hezkuntza sailburu zen Pedro Miguel Etxenikeri zor diegu batua hezkuntzako maila guztietan erabiltzeko erabakia. Berdin Administrazioan edo EITBn. Hor irabazi zuen euskara batuak bere apustua. Hedatzearekin batera etengabe garatzea ere behar du estandar batek, eta horretan ari gara berriro ere elkarlanean».

2

«Badugu zer egina 1982ko Euskararen Legeak aitortzen dituen hizkuntza-eskubideak bermatzeko. Hiztun berriak irabazi behar dira, estandarraren kalitateaz arduratu beharra dago,... Baina, batez ere, erabilerak kezkatzen gaitu. Etxean jasotako euskara edo eskolan ikasitakoa erabiltzea eguneroko bizitzako edozein esparrutan, baina, batik bat, familian eta ingurune hurbilean. 25 urtetik beherako gazteen erdiak eskolan ikasi du euskaraz eta askok ez dute erraztasun handiegirik euskaraz hitz egiteko; euskara-eredu informalak behar dituzte, eta askotan eskolako eredu batu, akademikoa baino ez dute. Komunikazio-estrategiak landu beharra dute. Eta eskolan ikasitakoa sendotu eta praktikatzeko, eskolaz kanpoko aisialdiko jardueretan euskaraz jardutea da aldagairik garrantzitsuena».

Asisko Urmeneta

Marrazkilaria

1

«Izugarri kontent nago anestesiaren eta batuaren aroan sortu izanaz. Hizkuntza moderno eta utilitarioaren bermeak eraiki zituzten duela 50 urte, eta ikusirikoak ikusirik, beharrik egin baitzuten. Esker Pila!».

2

«Arazo nagusia, esparrua partekatu beharra beste bi hizkuntz normaldurekin; eta haien aldeko -bezain gure kontrako- legeria belikosoaren aurka. Horrek bontsaitzen du berezko garapena, eta masa kritiko minimoa ere ezin lortuz gabiltza. Endogeniatik: Oraindik garbizalekeria suizidaren pisua astunegia zait. Nazioartean txertatuak diren euskal hitzak baztertu (potret, foto) eta asmakeriak hobetsi dira (argazki... ). Piszina bezalako berba arruntak baztertu dira, igerileku bezalako konstrukto antipraktikoen mesedetan. Nazioarteko kultur kontzeptuak aspaldi txertatu zaizkigu hizkuntzan. Enetako berdin batua dira soberbia, grotesko, taziturno... Hiztegi Batuan ez agertuagatik ere. Eta lexikoan bezalaxe, sintaxian ere. Leizarragaren eredua, adibidez, baztertu egin da; ordea baluke gure ahulgune zenbaitzuen bizkortzeko gaitasuna, erlatiboa edo eta joskera, kasurako. Beste aldetik, Axularren okerra baizik ez dugu kopiatu: hitz saila lerro-lerro eman, eta oro da sinonimo! Gradazioaren ezinbestea galdu dugu hala, eta hizkeren aberastasunak hondoraino eraman gaitu. Azkenik, nork sartuko dio hagina ahozko batuari? Anestesiaz ala gabe. Hemen bi estandar nagusi ari dira garatzen, eta elkarri bizkar emanik...».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Gari, Josu Zabala, eta Luis Javier Saiz 'Txanpi'. ©Ibai Arrieta

Hertzainak taldeak BECen eta Gasteizen joko ditu azken bi kontzertuak, abenduaren 16an eta urtarrilean

Iñigo Astiz

Barakaldorako sarrerak urriaren 5ean jarriko dituzte salgai, nahiz eta Kutxabankeko bezeroek urriaren 4an izango duten aurresalmentan erosteko aukera. Arabako saioa «bilduagoa» izango dela iragarri dute oraingoz.

Abenduan bi urte egingo ditu itxita Plateruenak ©Aritz Loiola / Foku

Urtea amaitu aurretik ireki nahi dute Durangoko Plateruena

Berria

Udalak adierazi duenez, eredu publiko-komunitario bat mamitzen ari dira orain. Durangoko Azoka igaro ostean zabaldu nahi du.

Patti Smith, atzo, Donostiako Kursaalean. ©Jon Urbe / Foku

Patti Smithek kontzertu gogoangarria eman du Donostian

Mikel Lizarralde

Bere ibilbideko kantu ikonikoak jotzeaz gain, Bob Dylan, Neil Young eta Lou Reeden kantuak berreskuratu ditu.

Claudia Pages artista eta Clara Montero Tabakalerako kultur zuzendaria, Lau Pareta aretoan. ©GOTZON ARANBURU / FOKU

Gerundioaren buelta biolentoa

Itziar Ugarte Irizar

Claudia Pagesen 'Gerundi circular' bideo instalazioa jarri dute ikusgai Tabakaleran, urtarrilera arte

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Irakurleen babesa ezinbestekoa da kazetaritza independente eta konprometitua egiten jarraitzeko.