LARREPETIT

Interpretazioaren arriskuak

Hedoi Etxarte -

2018ko apirilak 28

Robert Engelsen irudi eder bat azalean argitaratu du Acantilado argitaletxeak Dialoghi su musica e teatro: Tristano e Isotta italieratik gaztelaniara itzulita. Sobietar iraultzaren 90. urteurrena zen 2007a, eta Daniel Barenboim eta Patrice Chéreau Wagnerren eta munduko musikaren lan behinenetako bat ekoizten ari ziren, eta orduko solasaldiak batu zituen Gastón Fournier-Faciok. Hitz egiten zuten musikaz, drama musikalean jorratutako gaiez —gaua, eguna, maitasuna, begirada, bestea, heriotza, suizidioa, elkarrekin hiltzea—, dramaturgiaz, eszenaratzeaz.

Halere, liburuak badu pasarte nabarmen bat, musikaren edota antzerkiaren ekoizpenean aritzen direnentzat. Bertan, Barenboim zuzendariak irmo adierazten du norberak Tristan eta Isolda-ri buruz dituen gogoetak, asoziazioak eta fantasiak albo batera utzi behar dituela opera jotzean. Erabaki guztiak testutik eratorri behar direla. Antzezlan bat ala musika pieza bat muntatzeko testua dela jatorri bakarra. Ezin dela testuetatik eratorritakoa izan exekuzio musikalaren edota eszenaratzearen jatorria.

Baremboinek salatzen du Alemaniako antzokietan kontzeptuarekiko obsesio bat dagoela. Obraren exekuzioa obraren testuan oinarritu beharrean bestelako kontzeptu bat erabiltzen dela, sarritan, obra garatzeko. Kontzeptua libretoan eta partituran oinarritu beharrean, beste toki bat hartzen duela oinarri. Baremboinek zuzenean esaten du ez zaiola, musikaz ari garenean, interpretazio hitza bera ere gustatzen. Musikan ez dagoela interpretaziorako tokirik —filosofiaz eztabaidan ari garenean ez bezala, adibidez—. Ukatzen du berak Tristan interpretatzen duenik opera landu eta orkestra zuzentzen duen bitartean. Egin dezakeena, asko jota, obrari buruz ahalik eta jakintza gehien jaso eta, informazio edo esperientzia enpirikoaren gainetik, ahalik eta kalitate handieneko exekuzioa ematea dela. Baina hori egitea ez dela, inola ere, interpretatzea. Hori pieza jotzea dela. Eta gogoetak badu pertinentzia azkenaldian, askatasunaren izenean, ohitzen hasi garen eszenaratze ustez ausart baina tokiz kanpokoak ikusita.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Erizain bat, gazte bati txertoa ematen, Brasilen. Umeak txertatzeko ohiko kanpainetan jaitsiera nabaritzen hasi dira aurten ©FERNANDO BIZERRA JR / EFE

COVID-19aren uste ustelak

Mikel P. Ansa

COVID-19aren pandemia ukatzen duten joera batzuek indarra hartu dute uda honetan. Haiek zabaldutako uste batzuk zeinen okerrak diren azaldu dute Miren Basaras eta Guillermo Quindos mikrobiologoek artikulu sorta honetan.

PCR proba bat, Indian. Bigarren herrialde kaltetuena da hura. ©SANJEEV GUPTA / EFE

Milioi bat lagun baino gehiago hil ditu COVID-19ak

Iosu Alberdi

AEBetan erregistratu dute kasu eta heriotza gehien. Euskal Herriak munduko heriotza tasa handienetako bat du: 77 heriotza 100.000 biztanleko.

Konfinamendua ezarri zuten Azkoienen. ©Idoia Zabaleta / Foku

Hegoaldeko kasuen erdiak baino gehiago, Nafarroan

Uxue Rey Gorraiz

Beste 603 positibo zenbatu dituzte Hego Euskal Herrian; Nafarroan atzeman dituzte horietatik 318. Halaber, bi pertsona zendu dira birusaren ondorioz.

Maria Txibite, agerraldi batean. ©Jesus Diges / Efe

Txibitek esan du egoera «kontrolatuta» dagoela Nafarroan

Arantxa Iraola

Positibo «asko» izan arren konfinamendu orokorrik ezartzeko asmorik ez dutela adierazi du

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna