Albistea entzun

IRLEN SAREA

Burujabetza teknologikoa

Gorka Julio -

2018ko martxoak 10

Zertaz ari gara burujabetza teknologikoaz ari garenean? Elikadura burujabetzaren alorrean, Via Campesinak erabilitako definizioa oinarri har daiteke: «Burujabetza teknologikoa herriek, komunitateek eta herrialdeek, nork bere ezaugarrien arabera modu ekologikoki, sozialki, ekonomikoki eta kulturalki egokiak erabiliz, beren sistema eragile, software, hardware, sare eta azpiegitura politika propioak definitzeko eskubidea dute. Teknologia eduki eta ekoizteko eskubidea barne hartzen du, alegia, jende guztiak daukala teknologia seguru, bizigarri eta kulturalki egokia eta teknologia ekoizteko baliabideak izateko eskubidea, eta nork bere burua eta bere gizartea modu iraunkorrean eustekoa. Teknologia burujabetzak esan nahi du herriek eta komunitateek nagusitasuna dutela merkataritza auzien gainetik teknologia eta teknologien ekoizpena kontrolatzeko».

Beste burujabetza batzuekin ere harreman zuzena du, eta adibideak badaude: Elikadura burujabetzari begira, L'Atelier Paysan eta Open Source Ecology. Lehena landa munduko ezagutzak partekatuz, tresnerien eta makinarien autoekoizpenera bideratutako kooperatiba. Bigarrenak herri baten garapena lortzeko behar den makineria ekoizteko prozesuak dokumentatzen ditu.

Finantza burujabetzaren ikuspuntutik, Eusko digitala eta Faircoin proiektuak daude. Eusko digitala Ipar Euskal Herriko moneta sozial elektronikoa da. Faircoin ekonomia justuago bat eraikitzeko eskala globaleko erabilera izatea nahi duen kriptodibisa bat da.

Tokiko garapenean, Bartzelonan, BITS proiektuaren barnean, plataforma teknologiko korporatiboek eta datu estraktibismoak gobernua, lana eta jabetza nola aldatzen ari diren eta ura, elikagaiak, etxebizitza edota energia eskuratzeko sortzen dituzten arazoei aurre egin nahi diete.

Energia burujabetzari dagokionez, oraindik gauzatu ez bada ere, berriro martxan jarri nahi duten Garesko (Nafarroa) zentral hidroelektrikoa aurrerapauso handia da. Horrez gain, Goienerrek Europan erreferente izateko proiektu bat jarri nahi du martxan, blockchain teknologia baliatuz eta energia berriztagarrietan oinarritutako kontsumitzaile eta ekoizle arteko merkatu banatu bat sortuz.

Adibide politak dira bidea urratzen hasi nahi duenarentzat.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Juan Beistegi oso zintzoa zen bere buruarekin eta besteekin»

Jakes Goikoetxea

Altxor bat izan du esku artean: Juan Beistegi komandantearen memoriak, 1936ko gerran oinarrituak. Kontaketa soila, baina oso aberatsa.
Jose Otanoren bizi-heriotzen argitaratzaile Josu Aldai, Hernaniko hilerriko kriptan. ©ZALDI ERO

Oroitzapena eta Gorazarrea

Miel A. Elustondo

Elizgizon klaretarra zen Jose Otano Miqueliz nafarra. 1936ko urriaren 23an fusilatu zuten Hernanin, hainbat apaiz abertzalerekin bateratsu. Laurogeitaka urte geroago, kongregaziokidearen urratsak berregin ditu Josu Aldai Otxoa de Olanok (Agurain, 1944), Lergan hasi eta Hernaniko kripta izugarriraino.
<em>3 Ene kantak</em> saioko aurkezle eta pertsonaiak. ETB1en eta ETB3n ematen dute. ©ETB

Ene Kantak taldekoek marrazki berriak eskatu dituzte ETBrako

Urtzi Urkizu

Ene Kantak-ek bat egin du Pantailak Euskaraz egitasmoarekin. Babes handia jaso du egitasmoak

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.