Albistea entzun

kritika. Musika

Sinfonia heroikoa

Jesus Mari Begoña -

2017ko maiatzak 7

BOS

Zuzendaria: Erik Nielsen. Bakarlaria: Viviane Hagner. Egitaraua: Igor Stravinski, Antonin Dvorak eta Ludwig Van Beethovenen lanak. Lekua: Euskalduna jauregia, Bilbo. Eguna: Maiatzak 4.

Txalo zaparrada batekin amaitu zen Bilboko Orkestra Sinfonikoak eskaini zuen ustekabez beteriko kontzertu luzea. Eta ez zen gutxiagorako. Egitarau mamitsua izateak ez ezik, asko harritu gintuen Erik Nielsenek orkestra gidatuz oparitu zigun Beethovenen 3. Sinfonia-ren bertsio aberatsak ere.

Lehenengo ezustekoa, ustez galdua zegoen Igor Stravinskiren pieza jotzea izan zen, duela bi urte aurkitu zutena San Petersburgoko kontserbatorioko artxibategi zaharrean. Hileta-Kanta pieza kontserbatorioan maisu izan zuen Nikolai Rimski-Korsakoven omenez egin zuen, haren heriotzan. Stravinskik berak goraipatu egin zuen obra hura, bere ikasle garaiko lana zela esanaz. Instrumentu bakarlari bakoitzak maisuaren hilobiaren aurrean desfilatzen du, bere melodia eskainiz, lore-koroa bat eramango balio bezala. Kontrastean, tremolo xuxurlatzaile batzuk atzealdean, koru bateko ahots baxuen bibrazioak simulatuz —egitarauak egoki azaltzen duen moduan—. Gaztaroko lan akademikoa da musikologoentzat interes handien duena, hor ageri baitira konpositore errusiarrak geroago garatu zituen bilaketa musikalak.

Orkestrak ez zuen inolako arazorik izan bai obra hori bai Antonin Dvoraken Biolin eta orkestrarako kontzertua La minorrean jotzeko. Azken horretan iritsi zen bigarren sorpresa, non Viviane Hagner biolin bakarlariak hartu zuen protagonismoa. Bohemiako konpositorearen lanak adierazkortasun lirikoari jariatzen zaio 2. mugimenduan —biolinarekin alardeak egiteko— eta herri doinu eslaviarrak ditu bere barnean. Horretan, beharrezkoa zen birtuosismoa haizeratu zuen bakarlariak fraseoetan —legatoekin—, arpegioetan, nahiz hari bikoitz eta hirukoitzetan, eta lanaren interpretazio ona egin zuen.

Egitarautik kanpo zegoen Bachen piezarekin eskertu zuten interpreteek publikoak erakutsitako berotasuna.

Baina zalantzarik gabe, hirugarren ustekabeak liluratu gintuen gehien, hau da, Beethovenen 3. Sinfonia-z Erik Nielsenek eta BOSek egin zuten bertsio ederrak. Lanak dituen mirari estetikoak azaleratu zituen bertsioak. Hasierako mugimendutik bertatik azaldu zituen zuzendariak lanean zer irizide izango zituen: xehetasuna eta entrega, oro har, pasarte guztiak landuz, zokomoko guztiak miatuz, bakoitzari bere denbora emanez, dinamikak kontrajarriz, bolumenaren hauspoa kontrolatuz pianissimotik fortissimoraino. Aurrerakada handiak sumatu genituen zati fugatuetan, eta erlojuak ez zuen markatu denbora musikalak behar zuen zabalkundea.

Orkestrako musikariek bat egin zuten zuzendariaren entregarekin eta lan onarekin, eta, azkenean, denek batera txalotu zuten elkar, Heroiko hitza daraman eta bikain jo zuten sinfoniaren harira.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

<b>Artze anaiak.</b> Txalaparta erakustaldia Iruñeko 1972ko Topaketetan. ©BERRIA

ARTE KONSTELAZIO BAT IRUÑEARI OPARI

Yasmine Khris

Iruñeko 1972ko Arte Topaketen 50. urteurrena ospatuko da aurten, eta orduko oroitzapenak bizirik dituzte batzuek. Xabier Morras margolariak, esaterako, kontrastez beteriko hiriaren irudia ekarri du gogora. Zentsurak, polemikek eta artisten aniztasunak ezaugarritu zuten topaketa.

 ©BERRIA

«72ko topaketen oroitzapena ez da anekdotikoa, baina ia»

Yasmine Khris

Ofizioz idazlea da Andres, baina komisario lanean arituko da aurten, 1972-2022ko Topaketetan. Urriaren 6tik 18ra eginen dira eta 70 jardunaldi baino gehiago antolatzeaz arduratu da.
Walter Salas-Humara (eskuinean), gaur egun The Silos osatzen duen hirukotearekin. ©BERRIA

Musikaren plazera

Mikel Lizarralde

1980ko hamarkadan AEBetan sortutako sustraidun rockaren ordezkari da The Silos, Walter Salas-Humararen proiektua. Bi kontzertu ditu Euskal Herrian egunotan.

Mende erdia bete berri da Alejandra Pizarnik hil zela. ©BERRIA

Zauri diren lerroak

Ainhoa Sarasola

Sufrimendu biziko aldiak eta sormen loraldiak tartekatu ziren Alejandra Pizarnik idazle argentinarraren bizialdi osoan. Beldurrari, maitasunari eta bakardadeari idatzi zien, eta XX. mendeko poema bilduma nabarmenetako bat osatu zuen. 50 urte bete dira hil zenetik.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...