ARGI ALDIAN

Egoskor jarrita

Ana Galarraga - Elhuyar Zientzia

2017ko irailak 17

Gaurkoan, porrotera kondenatuta nago. Izan ere, ikerketek erakutsi dute ia ezinezkoa dela mitoak ezeztatzea. Adibidez, txertaketen aurkakoei zuzendutako informazio-kanpainek emaitza etsigarriak eman ohi dituzte: kanpainen ondoren, gurasoek informazioa jaso aurretik baino are indar handiagoarekin sinesten dute txertoak kaltegarriak direla eta, beraz, haiei uko egitea dela erabaki zuzen eta egoki bakarra. Horrelakoak omen gara mitoekin, irrazionalak eta egoskorrak.

Hala ere, nik ere badudanez egoskorretik pixka bat, oso zabalduta dauden mito zientifiko pare bati aurre egiten saiatuko naiz. Lehena, minbizien detekzio goiztiarra eraginkorra dela heriotzak saihesteko.

Askok uste dute, zenbat eta goizago harrapatu, orduan eta aukera gehiago daudela minbizia sendatzeko. Eta hori horrela da minbizi-mota batzuetan, hala nola biriketako, umetoki-lepoko eta koloneko minbiziekin; ez, ordea, prostatako, tiroideko eta bularreko batzuekin. Minbizi-mota horietan, detekzio goiztiarrak ekar ditzakeen onurak ez dira eragin daitezkeen kalteak baino handiagoak.

Hori aintzat hartuta, aditu batzuek diote denbora gehiegi galtzen dela eztabaidatzen diagnostikorako probak 40 ala 50 urtetik aurrera egin behar ote diren. Horren ordez, hazkunde azkarra eta motela duten minbiziak bereizteko testak garatzea proposatzen dute. Eta ohar bat ere egin dute: tartean-tartean osasun-probak egiteak lasaitzen bagaitu ere, berez, gaitzak prebenitzeko eraginkorragoa da bizimodu osasuntsua izatea, medikuarengana sarri joatea baino.

Bigarren mitoa: naturala bada, ona da. Uste hori erabat zabalduta dago, eta erruz erabiltzen da, esaterako, elikagaien publizitatean. Beti eta denean naturalaren alde egiteak, ordea, ondorio larriak ekar ditzake. Muturrera joanda, hala dio Chicagoko Suneel D. Kamath onkologoak: «Minbizia naturala da. Haren aurkako tratamendu onenak, ez».

Gomendatutako tratamenduari uko egin eta bide naturalak baino onartu ez dituen paziente baten kasuak eraman du Kamath horrelako adierazpenak egitera. Kamathek ez du zalantzarik medikuntza alternatiboa deitutakoa oso lagungarria dela minbiziaren tratamenduan. Hain zuzen ere, hark adierazi duenez, minbiziak sortutako minari, nekeari eta ondoez psikologikoari aurre egiteko eraginkorrak dira akupuntura, yoga, meditazioa, garbi jatea eta beste praktika batzuk, «gure tratamenduarekin batera eginez gero». Eta errepikatzen du: «Horrelakoetan, artifiziala da aukera onena». Hura ere egoskorra da, nonbait.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Salvador Illa Espainiako Osasun ministroa gaurko agerraldian. ©Chema Moya/EFE

Diskotekak eta gaueko tabernak ixteko agindu du Madrilek

Berria

Neurriak zorroztuko dituzte Hego Euskal Herrian, egoera epidemiologikoak okerrera egin duela eta. Gainerako taberna edo jatetxeek 01:00ean itxi beharko dute, eta gauerditik aurrera ezingo da bezero gehiagorik sartu. Kalean erretzea ere debekatuta egongo da, bi metroko tartea bermatu ezin bada.

Jendea paseoan Donostiako alde zaharreko kaleetan, atzo. ©Juan Carlos Ruiz/FOKU

618 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Bizkaian behera egin dute kasuek; Araban, Gipuzkoan eta Nafarroan, aldiz, igo egin dira.

Osasun langileak PCR probak egiten Donostian, aurreko astean. ©Gorka Rubio/FOKU

Azpeitiko Erdikalean ibili zirenei proba egiteko eskatu die Jaurlaritzak

Berria

Abuztuaren 7tik 9ra bitartean kale horretan ibilitakoek egin beharko dute testa.

Rafael Bengoa, artxiboko irudi batean ©Gorka Rubio / Foku

«Mikrokonfinamenduak» ezartzearen alde dago Bengoa

Irati Urdalleta Lete

Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburu ohiak aztarnarien falta dagoela azpimarratu du. Uste du agerraldiak egotea herritarren portaeraren eta administrazioaren kudeaketaren ondorioa dela.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna