Albistea entzun

Sam Shepard idazle eta aktorea zendu da

Esklerosia zuen, eta gaitz horren eraginez hil da, 73 urterekin.

Sam Shepard eta Win Wenders, 'Paris, Texas' filmaren egileak.
Sam Shepard eta Win Wenders, 'Paris, Texas' filmaren egileak. Donata Wenders

Berria -

2017ko uztailak 31 18:50

Familiak eman du aktore, gidoigile eta idazle ezagunaren heriotzaren berri. Kentuckyko bere etxean zendu da, 73 urtetan, Sam Shepard (Illinois, 1943 — Kentucky, 2017). Alboko esklerosi amiotrofikoa zuen, eta gaitzak erasanda eman du azken hatsa.

Aurpegi anitzeko sortzaile izan da Shepard, eta narratiban bezala interpretazioan sari handietako bi lortu izan dituen sortzaile bakanetakoa: Pulitzer saria irabazi zuen, 1979an, Buried child (ume lurperatua) lanarekin; eta Oscar saria eman zioten, 1983an, The Right Stuff filmean bigarren aktore gisa egindako lanagatik.

Berrogei liburu argitaratu zituen, antzerkia, saiakera eta memoriak tartean, baina musikaria eta gidoilaria ere izan zen, eta ezagun bihurtu zen Steel Magnolias, The Pelican Brief eta Black Hawk Down filmetan izan zuen esku hartzeengatik, eta Paris, Texas filmaren gidoilari gisa egindako lanengatik, besteak beste.

Illinoisen hazi eta hezi zuten, eta nekazaritza ikasketak egin zituen, baina antzerki talde ibiltari batekin lanean hasi zen 1962an, eta New Yorkera joan zen gerora, antzerki giroan buru-belarri sartzeko. Antzerkia eta gidoiak idazten hasi zen laster, eta baita sariak irabazten ere, eta fama irabazi zuen alor horietan, oso gazterik. Patti Smith, Bob Dylan eta besteren inguruan film eta dokumental laburrak egiten ere hasi zen urte haietan.

Ingalaterran bizi izan zen 1971 eta 1974 artean, emaztearekin eta semearekin, baina San Frantziskora itzuli, eta idazketari eman zitzaion hurrengo urteetan. Lan horren emaitza izan zen 1976 eta 1980 artean osatu zuen trilogia: Curse of the starving class (1976, Klase gosetuaren madarikazioa), Buried Child (1979, Ume lurperatua) eta True West (1980, Egiazko Mendebaldea). Pulitzer sariaz bestelakoak ere eskuratu zituen horiengatik. AEBetako familia desegituratuen eta herri txikietako giroaren deskribapen eta gertaera gordinak agertzen dituzte liburuek, eta famara bultzatu zuten Shepard.

Garaitsu horretan hasi zen zineman aktore gisa lanean ere, eta 1983an Jessica Lange ezagutu zuen; gerora, elkarrekin ezkondu eta bi ume izan zituzten. 1983an, Paris, Texas filmak, Win Wendersen enkarguz egindako lanak eman zion onarpena nazioartean. 1990eko hamarkadan zineman jarraitu zuen lanean, denbora gutxiago emanez idazketari.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Plateruena: berriz zabalduko ditu ateak

Durangoko Plateruena kafe antzokiak berriz irekiko ditu ateak

Iñigo Astiz - Paulo Ostolaza

Udalarena izango da, baina kudeaketa publiko eta komunitarioa izango du; kultur mahai batek gidatuko du. Gune berriak hiru erpin izango dituela azaldu dute: euskara, kultura eta sorkuntza.

Harkaitz Cano idazlea, bere poema liburu berria esku artean duela, Donostian. ©Maialen Andres / Foku

Harkaitz Canok ‘Pozaren erdia’ poema liburua plazaratu du

Ainhoa Sarasola

Susarekin eman du lana argitara. 64 soneto bildu ditu idazleak, eta aitortu du «adiktiboa» egin zaiola hamalaudunaren egituran barneratzea.

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

Aurtengo Durangoko Azokak argitu dezakeen argazkia

Itziar Ugarte Irizar

Digitalizazioaren aroak galdera ikur handiak ezarri ditu musikagintzaren sektorean. Nabarmen aldatu da musika banatzeko era, eta Durangoko Azokan ere gero eta begi-bistakoagoa da hori. Eredu bat agortzear sumatu arren, formatu fisikoaren aldeko jarrerari eusten diote gehienek.

Karmele Mitxelena eta Iñaki Cid Larrea, beren lan argitaratu berriak eskuetan, Donostian. ©GORKA RUBIO / FOKU

Karmele Mitxelenaren eta Iñaki Ciden lanak argitaratu dituzte

Itziar Ugarte Irizar

'Haragizko mamuak' du izenburu Mitxelenaren lehen narrazio liburuak, eta 'Behin batean Loiolan' antzerkiaren alorreko Ciden lanak. Donostia Hiriko Kutxa Literatura sariak irabazi dituzte biek, eta Elkarrek eman ditu lanok argitara.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...