Albistea entzun

Kontseilua

Hizkuntza politika "birpentsatzeko" deia egin du Kontseiluak

Ezohiko ekitaldia egin du Kontseiluak, dozenaka erakunde eta eragileren aurrean. Urteak euskararen arloan emandakoaren errepasoa egin du, eta aurrera begirako erronkak aztertu. "Instituzioen eta euskalgintzako eragileen arteko konplizitatea" eskatu du, besteak beste.

Kontseiluaren agerraldia, goizean, hainbat eragileren aurrean. /
Kontseiluaren agerraldia, goizean, hainbat eragileren aurrean. / Andoni Canellada/Argazki Press

Garikoitz Goikoetxea -

2017ko azaroak 16 15:14

Ekitaldi zabala egin dute Donostian. Euskalgintzako dozenaka eragile bildu dituzte aurkezpenean. Erakundeetakoak ere bai; han izan dira, besteak beste, Miren Dobaran Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politikarako sailburuordea eta Mikel Irizar Gipuzkoako Hizkuntza Berdintasuneko zuzendaria. EAJko eta EH Bilduko ordezkariak ere izan dira ekitaldian.

Zer aztertua eman du urteak euskararen biziberritzeari dagokionez. Batetik, ikerketa ugariren datuak argitaratu dituzte; besteak beste, inkesta soziolinguistikoa eta kaleko erabileraren neurketa. Horiek aztertuta, Kontseiluak ohartarazi du haurretan eta gazteetan izaten ari den aurrerabidea talka egiten ari dela "kristalezko sabai" batekin: helduen artean gehiengoa direla erdaldunak, gizartearen funtzionamendua erdarazkoa dela, eta hor aurrera egin ezinda daudela belaunaldi horiek. Horren eskutik, ikasitako babesgabetasuna kontzeptua aipatu dute: "Euskaraz hitz egiteko ahalegina egin eta lortu ez duenak, estresaz harago, egoera sozialera egokitzeko jokabidea izango du". Bestetik, euskara erabiltzekotan, erosotasuna behar dela nabarmendu dute: bai gaitasunari dagokionez —belaunaldi berrietan, gehienak errazago moldatzen dira erdaraz—, bai inguruari dagokionez —euskaldun gehienak eremu erdaldunagoetan bizi dira—.

Datozen hilabeteetan ere izango dira berritasunak. Adibidez, Eusko Jaurlaritza administrazioetako dekretua aztertzen ari da, eta Kontseiluak ohartarazi du datozen urteak "giltzarri" direla erakundeetan, langile ordezkapen handia izango delako, erretiroen ondorioz. "Administrazioa euskalduntzeko prozesuan une estrategikoan gaude". Hain justu, Nafarroako Gobernuak atzo onartu zuen administrazioan euskararen erabilera arautzeko dekretua. Aldaketa gehiago ere badira mahai gainean: Nafarroan euskararen lege berria aztertzeko batzordea, Euskal Elkargoaren sorrera, Eusko Legebiltzarreko autogobernu batzordea...

Gizarte ekimenari dagokionez, bi urrats nabarmen aipatu dituzte. Batetik, 20. Korrika, eta bereziki Santiago zubiko kilometroa, non euskalgintzako eragileetako ordezkariek eta instituzioetakoek elkarrekin egin zuten lasterka. Bestetik, Euskarak 365 ildoa, Euskaltzaleen Topagunearen eta Eusko Jaurlaritzaren eskutik taxutzen ari direla, herritarren hizkuntza ohituretan eragiteko helburuarekin, jada hainbat herritan egin duten eran.

Horiek aipatuta, aurrera begirako ildoak aurkeztu ditu Kontseiluak. Hona gogoeta nagusiak:

1. Herritarren aktibazioa. Gizarte erakundeen "berritzeko eta eraberritzeko gaitasuna" nabarmendu dute, Korrika eta Euskarak 365 adibidetzat jarrita. Hala ere, ohar bat: "Ezin da normalizazio prozesuaren zama herritarren edo gizarte mugimenduren bizkar soilik utzi. Hizkuntza politikari lotutako zutabeek sendotu, bultzatu eta lagundu behar dute bide hori".

2. Harremanak. Nafarroan sumatu dituzte berritasun handienak, gobernuko aldaketaren eskutik. "Euskalgintzak eragiten segitu beharko du gobernuak politika aurrerakoiak garatuko baditu". Euskal Elkargoarekin "aukera berriak" ireki izana ere nabarmendu dute. Eusko Jaurlaritzari dagokionez, azken urteetan ez dute "berrikuntza" handirik sumatu politiketan. Jarreretan bai orain: "Lankidetza berrietarako aukeren atea zabaltzen ari den seinaleak ikusten ari dira".

3. Azterketak. "Zenbait argi gorri piztu dira, eta esan genezake orain arteko hizkuntza politikek goia jo dutela". Inkesta soziolinguistikoa eta kaleko erabileraren neurketa aipatu dituzte. "Hizkuntza politiken sakoneko berrikuspena egin beharra ikusten dugu. Hizkuntza politikak birpentsatu behar ditugu". Horretarako, zeharkakotasuna eskatu dute politiketan, eta elkarrekin aritzea. "Bada garaia instituzioen eta euskalgintzako eragileen arteko konplizitatez eraikiko den eta hizkuntza eskubideen bermea ardatz izango duen hizkuntza politika abian jartzeko".

4. Eskubideak. Hizkuntza Eskubideak Bermatzeko Protokoloa aurkeztu zuten iazko abenduan Donostian, eta haren eskutik, Kaiera egiten ari dira orain, Euskal Herrian protokolo hori ezartzeko. 2018an aurkeztuko dute, eta "mugarri" izatea nahi du Kontseiluak. Hainbat gizarte eragilerekin ari dira kaiera taxutzen.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Euskara aurrera, milaka lagun Donostian euskararen alde

Milaka lagunek Donostiako kaleak hartu dituzte euskararen alde

Julen Aperribai

Ohikoan baino nabarmen handiagoa izan da gazteen presentzia, manifestazioan zein aldarrikapenetan. Euskal Herrian euskaraz bizitzeko dauden oztopoengatik «kezka» agertu dute antolatzaileek

Plaka, kenduta, Donostiako Gaskonia plazan. ©Joseba Alvarez

Txillardegi omentzeko plaka kendu dute Donostiako Gaskonia plazatik

Berria

Txillardegi Plaza zioen plakak hiru urte zeramatzan jarrita, 2019an Txillardegi Liburutegia ekimenak jarri zuenetik.

 ©JON URBE / FOKU

«Feminismoaren zati batek amatasunaren biologia ukatu du»

Maddi Ane Txoperena Iribarren

Lagoma Pombarrek eta Fernandez Maritxalarrek 11 amaren eta bi aitaren bizipenak bildu dituzte 'M ama* eme* ume*' liburuan. Uste dute guziek «arrakalatzen» dituztela amatasunaren instituzioak «inposatutako» ereduak.
UEUko zuzendariak omendu zituzten, UEUko kide guziei emandako omenaldi gisa. ©BOB EDME

Euskal unibertsitatea obretan, baina irekia

Ekhi Erremundegi Beloki

Udako Euskal Unibertsitateen 50. urteurrena ospatu dute Miarritzen, aurtengo ikastaroei hasiera emateko ekitaldian. Urteetan UEU egin dutenak omentzeko eta etorkizunerako erronkez mintzatzeko aukera izan da.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...