Albistea entzun

'Brexit'-a

Bruselak eta Erresuma Batuak dibortzioren baldintzak hitzartu dituzte

Jean-Claude Juncker Europako Batzordeko presidenteak eta Theresa May Erresuma Batuko lehen ministroak lehen faseko negoziazioak itxi dituzte, baina Irlandako mugaren inguruko auzia erabat konpondu gabe.

Protesta bat Ipar Irlanda eta Irlandaren arteko mugan. /
Protesta bat Ipar Irlanda eta Irlandaren arteko mugan. / BERRIA

Amagoia Mujika Tolaretxipi -

2017ko abenduak 8 13:10

Europako Batasunak bere ibilbidearen 60 urtean izan duen lehen dibortzioa martxan da, eta hemendik aurrera bi urteko epea izango dute bi aldeek banatzeko. Ez da banaketa erraza izango, orain artekoa ikusita bederen, izan ere, lehen fasea itxitzat jo duten arren, arazoak ez dituzte erabat gainditu. Ipar Irlandako unionistek "oraindik zeresan asko" izango dutela aurreratu dute, hitzarmena itxi ostean. Mayk eta Junckerrek nabarmendutakoaren arabera, baina, "Irlandan ez da muga gogorrik egongo". Bi aldeetako ordezkariak Leo Varadkar Irlandako lehen ministroarekin eta Arlene Foster Ipar Irlandako DUP alderdi unionistako buruarekin aritu dira goizaldera arte, negoziatzeko epeak azken-azkenera arte eramanda, eta azkenean, Erresuma Batua Europako Batasunetik ateratzean Ipar Irlandak Irlandarekin izango duen muga leuna izatea erabaki dute, Erresuma Batuaren osotasuna errespetatzearen truke. Horrek zer esan nahi du praktikan?

Besteak beste, Ipar Irlandan jaiotako herritarrek Europako herritartasuna mantenduko dute, eta Ipar Irlandaren eta Irlandaren arteko "muga ikusezina"  posible egiteko formula juridiko oso korapilatsua baliatu dute. "Erresuma Batuak barne merkatuaren eta muga batasunaren arauekiko lerrokatze erabatekoa mantenduko du, orain eta etorkizunean, Irlandaren ipar eta hegoaren arteko harremana eta uhartearen ekonomia babesteko, hala nola 1998ko akordioa".

Erresuma Batuaren eta EBren osotasuna, eta Ostiral Santuko akordioa errespetatzearen alde egin dute, beraz. Izan ere, muga zurrun bat ezarriko balitz, 1998ko akordioarekin hautsiko lukete, Irlandako bake prozesurako akordio nagusiarekin. Ipar Irlandaren eta Irlandako Errepublikaren arteko muga, berriz, 1993an ezabatu zen,  EBko merkatu bakarra indarrean sartu zenean, eta bi eremuetako herritarrek hala jarraitzea nahi dute. Irlandako Errepublikak muga zurruna baztertzeko Europan daukan ahotsa eta beto eskubidea jarri ditu mahai gainean, akordioek brexit gogorraren bidetik jarrai ez dezaten.

Ipar Irlandako unionistak, berriz, irmo aritu dira azkenera arte brexit gogorraren alde, eta "oraindik asko dago hitz egiteko" Foster buruaren arabera.  Erresuma Batu osoarentzako irtenbide bat lortzea dute helburu; ez dute Ipar Irlandarako erregulazio berezirik onartu nahi. Dublineko gobernuaren jarrera ere gogor kritikatu du, ez dielako beharrezko informazioa ikusten utzi "behar bezala negoziatzeko". Theresa Mayk beharrezkoa du DUPen babesa, Westminsterko parlamentuan gehiengo osoa galdu zuenetik unionisten hamar parlamentarien bozak ezinbesteko baititu gobernuaren ekimen nagusiak aurrera atera ahal izateko, besteak beste, aurrekontuak, eta May gogotik ordaintzen ari da DUPen babesa.

Irlandako auzian aurrera egiteaz gainera, Erresuma Batuan bizi diren EBko herritarrek eta EBn dauden britainiarrek, berriz, bizitzeko eta lan egiteko eskubideak mantenduko dituzte. Erresuma Batuak ez du Europako Batasunean boto eskubiderik izango, baina hainbat arau bete beharko dituzte, Europako Justizia Auzitegiarenak, adibidez, eta era berean, Erresuma Batuko epaileek Luxemburgora jotzeko eskubidea izango dute, Europako arautegiari buruzko zalantzak dituztenean. Horrez gainera, 40.000 eta 60.000 milioi euro artean ordainduko ditu Erresuma Batuak EBtik ateratzeagatik.
 

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Fernando Grande-Marlaska Espainiako Barne ministroa, gaurko agerraldian, Espainiako Kongresuan ©J.C. Hidalgo / EFE

Grande-Marlaskak berriz esan du Espainian ez zela inor hil Melillako hesia igarotzeko ahaleginean

Ander Perez Zala

Espainiako Barne ministroak Guardia Zibila defendatu du, argudiatuta segurtasun indarren erantzuna «proportzionala» izan zela. Ikerketa batzuen arabera, gutxienez lagun bat hil zen Espainian sartzean.

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Gerra apartekoa da antolaketa sozial bat ezartzeko»

Igor Susaeta

Gerra erregimenaren eskema gobernatzeko eredu gisa aplikatzeak eragiten dituen egoerez eta ondorioez ohartarazi du Sanchez Cedillok 'Esta gerra no termina en Ucrania' liburuan.
NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

Mikel O. Iribar - Igor Susaeta

Aliantzaren helburuetako bat da Putinek «irabazten ez duela bermatzea». G7ko herrialdeek adostu dute Ukrainako gerra krimenen ikerketak koordinatzeko sare bat egitea
Jiang Zemin, 2007ko argazki batean. / ©MICHAEL REYNOLDS, EFE

Jiang Zemin hil da, 1993tik 2003ra Txinako presidente izandakoa

Jon Ordoñez Garmendia - Maddi Iztueta Olano

Tiananmen plazako protesten ostean hartu zuen kargua, eta Alderdi Komunistan merkatu ekonomia sozialista kontzeptua txertatu zuen.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.